Wielkość litery mówi, do KTÓREGO elementu odnosi się oznaczenie — to pierwsza rzecz do zapamiętania, bo od niej zależy odczyt całej reszty.
Wielka litera (H) = otwór. Mała litera (g) = wał. To konwencja, nie przypadek — w układzie pasowań ISO otwór i wał opisuje się osobno, każdy własnym polem tolerancji, a wielkość litery jest jedynym sygnałem, który mówi, czy dana litera dotyczy otworu czy wału, bo same litery (od A do zc, pomijając niektóre) są współdzielone między oba alfabety.
Litera określa POŁOŻENIE pola tolerancji względem wymiaru nominalnego:
- H (dla otworu) — dolne odchyłka wynosi zero, otwór nigdy nie jest mniejszy od wymiaru nominalnego, tylko ewentualnie większy o wartość tolerancji.
- g (dla wału) — pole tolerancji leży CAŁKOWICIE PONIŻEJ wymiaru nominalnego, czyli wał jest zawsze nieco mniejszy niż nominał.
Cyfra (7, 6) to klasa dokładności (IT — International Tolerance grade) — im niższa liczba, tym węższe pole tolerancji, czyli dokładniejsze wykonanie. IT6 jest ciaśniejsze niż IT7.
Złożenie H7 (otwór zawsze ≥ nominał) z g (wał zawsze < nominał) daje pasowanie LUŹNE — wał zawsze wejdzie w otwór z pewnym minimalnym luzem, nawet w najgorszym dopuszczalnym przypadku obu wymiarów naraz. To typowe pasowanie dla części, które mają się swobodnie obracać lub przesuwać względem siebie, np. wał w łożysku ślizgowym.
Gdyby zamiast g była litera z "górnego" alfabetu (np. p albo r), pole tolerancji wału leżałoby POWYŻEJ nominału i pasowanie byłoby na wcisk — części łączy się z siłą, bez luzu, czasem z termicznym skurczem/rozszerzeniem przy montażu.
Dokładne wartości liczbowe (w mikrometrach) dla konkretnej średnicy i klasy sprawdzisz w [tabelach pasowań](/tablice) — same litery i cyfry nie mówią, ile to mikrometrów, bo to zależy jeszcze od wymiaru nominalnego.