Temat egzaminacyjny
Ten temat pojawia się na egzaminie ELM.06 (Eksploatacja i programowanie urządzeń i systemów mechatronicznych). Poniżej przykładowe pytania z pełnym wyjaśnieniem oraz narzędzia, które liczą to samo, co trzeba policzyć na egzaminie. W trenażerze czekają 34 pytania z tego zakresu.
Sesja zima 2027część pisemna 7–13 stycznia 2027praktyczna ELM.06: 15–20 stycznia 2027zostały 64 dniHarmonogram →
Dlaczego tak
Zapis z instrukcjami LD, AND, ANDN i ST to tekstowy język IL (Instruction List) z normy IEC 61131-3 — te właśnie mnemoniki są jego składnią. Drugi rysunek, opisany samymi etykietami wejść i wyjść bez instrukcji tekstowych, odpowiada stykowemu zapisowi LD (Ladder Diagram), w którym te same sygnały rysuje się jako styki i cewki.
Dlaczego tak
Blok oznaczony znakiem zapytania leży w pętli sprzężenia zwrotnego: pobiera sygnał z wyjścia przerzutnika F1 i podaje go z powrotem na jego wejście kasujące R1. Aby cykl trwał tyle, ile pokazano na przebiegach — do 20 sekundy — kasowanie musi nastąpić dopiero po odmierzeniu tego czasu od załączenia, a takie opóźnienie narastania sygnału daje wyłącznie zegar TON. Zegar TOF opóźnia zanik sygnału, a nie jego pojawienie się, licznik CTU zlicza impulsy zamiast mierzyć czas, a funktor NOT skasowałby przerzutnik natychmiast po jego ustawieniu i cykl w ogóle by nie ruszył.
Dlaczego tak
Norma IEC 61131-3 zabrania łączenia ze sobą dwóch wyjść bloków funkcyjnych, ponieważ każde wyjście samodzielnie narzuca swój stan i przy zwarciu dwóch wyjść wynik byłby niejednoznaczny — dlatego z normą sprzeczna jest zasada 5. Zasady 1–4 i 6 są zgodne z normą: sygnał z jednego wyjścia wolno rozprowadzić do wielu wejść, sygnały różnych typów łączy się przez funkcje konwersji, a wejścia bloków mogą pozostać niepodłączone i przyjmują wtedy wartości domyślne.
Dlaczego tak
LD zapisuje program w postaci szczebli drabiny ze stykami i cewkami, celowo naśladując schemat stycznikowo-przekaźnikowy — dzięki temu jest czytelny dla elektryków znających tradycyjną automatykę. Językiem tekstowym o składni zbliżonej do Pascala jest ST (Structured Text).
Dlaczego tak
IEC 61131-3 ujednolica języki programowania sterowników programowalnych — dwa graficzne (LD, FBD), dwa tekstowe (IL, ST) oraz SFC do opisu sekwencji. Dzięki tej normie program napisany według jej zasad jest czytelny niezależnie od producenta sterownika.
Dlaczego tak
ST (Structured Text) zapisuje program instrukcjami tekstowymi: przypisaniami, warunkami IF, pętlami, podobnie jak Pascal. Dobrze nadaje się do obliczeń i przetwarzania danych. LD (drabinkowy), FBD (bloków funkcyjnych) i SFC (sekwencji) to języki graficzne. Norma przewidywała też tekstowy język niskiego poziomu IL, zbliżony do asemblera, obecnie wycofywany.
34 pytania z tego tematu w trenażerze
Za darmo, z wyjaśnieniem przy każdej odpowiedzi.
Ćwicz ten tematKalkulatory, materiały, pytania z forum i firmy