Charakteryzuje narzędzia do wykonywania prac z zakresu obróbki maszynowej

Dlaczego tak

Narzędzie z regulowaną, stożkową częścią roboczą i poprzeczną rękojeścią do ręcznego obracania to rozwiertak — służy do precyzyjnego wykańczania otworu na wymiar po wcześniejszym wywierceniu. Frez, wiertło i nawiertak mają inny kształt części roboczej, dostosowany do zdejmowania naddatku, a nie do nadawania otworowi ostatecznej, dokładnej średnicy.

Dlaczego tak

Frez walcowy skrawa wyłącznie obwodem i obrabia powierzchnie równoległe do osi wrzeciona. Frez walcowo-czołowy ma dodatkowo ostrza na czole, dzięki czemu obrabia jednocześnie powierzchnię boczną i dno, a także może zagłębiać się w materiał ruchem osiowym. To właśnie ta cecha czyni go podstawowym narzędziem do frezowania kieszeni i rowków.

Dlaczego tak

Wiertło kręte nie utrzymuje tolerancji klasy IT7 — otwór po nim jest zwykle nieco większy od nominału, owalny i chropowaty. Dlatego wierci się z naddatkiem kilku dziesiątych milimetra, a wymiar i gładkość nadaje dopiero rozwiertak, prowadzony w otworze przez własne ostrza. Pogłębiacz kształtuje wyłącznie wlot otworu, a gwintownik nacina gwint, więc żaden z nich nie doprowadzi otworu do wymiaru H7.

Dlaczego tak

Standardowe wiertło kręte do stali ma kąt wierzchołkowy 118°, który daje dobry kompromis między centrowaniem, siłą posuwową i trwałością naroży. Kąt 90° spotyka się w nawiertakach i pogłębiaczach, a 60° — w nakiełkach, stąd mogą się mylić. Do tworzyw sztucznych i miękkich metali szlifuje się kąty mniejsze, a do twardych stali — większe, np. 135–140°.

Dlaczego tak

Nawiertak ma krótką część wiercącą i stożkową część pogłębiającą, które razem tworzą nakiełek — gniazdo dla kła tokarki; zapobiega też znoszeniu wiertła przy rozpoczęciu wiercenia. Wykańczanie otworów na wymiar wykonuje rozwiertak, co odróżnia te narzędzia.

Dlaczego tak

Pogłębiacz walcowy tworzy płaskodenne gniazdo walcowe, w którym chowa się łeb śruby, a czop prowadzący zapewnia współosiowość z otworem. Fazowanie pod kątem 90° pod łby wkrętów stożkowych wykonuje pogłębiacz stożkowy — to najczęstsza pomyłka przy wyborze pogłębiacza.