Test MEC.09 — zestaw 4

Dlaczego tak

W tłoczni hałas impulsowy powstaje przy każdym skoku prasy i uderzeniu stempla w materiał; poziomy dźwięku często przekraczają wartości dopuszczalne, dlatego stosuje się obudowy i ochronniki słuchu. Monitor czy lampa nie są znaczącymi źródłami hałasu.

Dlaczego tak

Odciąg miejscowy usuwa dymy u źródła, zanim dotrą do strefy oddychania spawacza i innych pracowników — to środek ochrony zbiorowej, który ma pierwszeństwo przed indywidualnym. Same maski chronią tylko spawacza, a sporadyczne wietrzenie nie usuwa zanieczyszczeń na bieżąco.

Dlaczego tak

Woda podana zwartym strumieniem rozbryzguje płonącą ciecz lżejszą od wody i rozszerza pożar. Do pożarów cieczy palnych (grupa B) stosuje się gaśnice proszkowe, pianowe lub śniegowe, a małe rozlewisko można przykryć kocem gaśniczym.

Dlaczego tak

Dwutlenek węgla wypiera tlen i chłodzi, nie przewodzi prądu i nie pozostawia osadu, więc nie niszczy urządzeń elektronicznych. Pożary metali wymagają specjalnych proszków (grupa D), a żarzące się drewno może się ponownie zapalić, bo CO₂ słabo chłodzi wnętrze materiału.

Dlaczego tak

Alarm ewakuacyjny przekazuje się sygnałem akustycznym lub głosowym (dźwiękowy system ostrzegawczy), ewentualnie wspomaganym sygnalizacją świetlną. Zielone znaki ewakuacyjne wskazują kierunek wyjścia, ale nie są sygnałem alarmu.

Dlaczego tak

Znaki ostrzegawcze mają kształt trójkąta z żółtym tłem i czarnym piktogramem; błyskawica ostrzega przed niebezpiecznym napięciem. Nakaz oznaczałby niebieskie koło, a zakaz czerwony okrąg z ukośną kreską.

Dlaczego tak

Wolna przestrzeń umożliwia bezpieczną obsługę i ewakuację, pojemniki na wióry utrzymują porządek, oświetlenie miejscowe poprawia dokładność pracy, a podest chroni przed poślizgnięciem na oleju. Rozpuszczalnik przy silniku stwarza zagrożenie pożarowe.

Dlaczego tak

Kurtyna świetlna lub sterowanie oburęczne uniemożliwiają zgniecenie rąk w strefie narzędzia, a rękawice chronią przed ostrymi krawędziami blach. Kask i okulary przeciwsłoneczne nie chronią przed głównym zagrożeniem — zmiażdżeniem dłoni.

Dlaczego tak

Bladość, zimny pot i szybki, słaby puls to objawy wstrząsu, który może towarzyszyć krwawieniu wewnętrznemu; wymaga to szybkiej pomocy medycznej. Uznanie objawów za niestrawność opóźnia pomoc w stanie zagrożenia życia.

Dlaczego tak

Dezorientacja i nielogiczne odpowiedzi świadczą o zaburzeniach świadomości, których przyczyną może być uraz głowy, niedotlenienie czy zaburzenia metaboliczne. Stan może się szybko pogorszyć, dlatego wzywa się pogotowie i obserwuje poszkodowanego.

Dlaczego tak

Zatrzymanie maszyny i odcięcie energii chroni ratowników i poszkodowanego przed kolejnymi urazami, a zablokowanie ponownego uruchomienia zabezpiecza miejsce zdarzenia do ustalenia przyczyn. Usuwanie śladów utrudnia ustalenie okoliczności wypadku.

Dlaczego tak

Ułożenie na boku z odchyloną głową utrzymuje drożność dróg oddechowych i pozwala wypłynąć treści z jamy ustnej. Uciśnięcia klatki piersiowej wykonuje się na plecach, na twardym podłożu, a nieprzytomnym nie podaje się płynów.

Dlaczego tak

Dyspozytor musi wiedzieć, gdzie wysłać zespół, ilu jest poszkodowanych i w jakim są stanie, aby zadysponować odpowiednie siły; dane zgłaszającego pozwalają oddzwonić. Przyczyny wypadku ustala później zespół powypadkowy.

Dlaczego tak

Pozycja półsiedząca i spokój zmniejszają obciążenie serca; należy obserwować oddech i być gotowym do resuscytacji. Wysiłek fizyczny zwiększa zapotrzebowanie serca na tlen, a odwiezienie do domu opóźnia leczenie zawału.

Dlaczego tak

Wytyczne resuscytacji dopuszczają resuscytację wyłącznie uciskową, jeśli ratownik nie może wykonywać oddechów — ciągłe uciśnięcia utrzymują przepływ krwi. Rezygnacja z resuscytacji odbiera poszkodowanemu szansę na przeżycie.

Dlaczego tak

Zasady wymiarowania wymagają, by każdy wymiar występował raz, a łańcuchy wymiarowe nie były zamknięte, bo wtedy tolerancje się sumują i powstaje sprzeczność. Wymiary zawsze podaje się rzeczywiste, niezależnie od podziałki.

Dlaczego tak

Wymiar dolny graniczny = N + ei = 40 + (−0,050) = 39,950 mm, a górny = 40 − 0,025 = 39,975 mm. Wyniki powyżej 40 mm powstają po dodaniu odchyłek z błędnym znakiem. Tolerancja wałka wynosi 0,025 mm, a cały wałek jest mniejszy od wymiaru nominalnego.

Dlaczego tak

W zasadzie stałego otworu otwór ma pole H (EI = 0), a charakter pasowania zależy od wałka: pola od a do h dają pasowania luźne, j–n mieszane, a p–z ciasne; s6 daje więc wcisk. Pola f7, g6 i h6 dają pasowania luźne.

Dlaczego tak

W CAD geometrię tworzy się w rzeczywistych wymiarach, a podziałkę ustala dopiero w arkuszu wydruku; wymiary odczytywane automatycznie są wtedy poprawne. Rysowanie obiektów pomniejszonych wymaga ręcznej korekty wymiarów i prowadzi do błędów.

Dlaczego tak

Instrukcja obsługi producenta opisuje czynności codzienne i okresowe, a instrukcja stanowiskowa dostosowuje je do warunków zakładu. Karta charakterystyki oleju opisuje zagrożenia substancji, a nie obsługę maszyny.

Dlaczego tak

Oś podtrzymuje np. koła i jest obciążona zginaniem, ale nie przenosi momentu obrotowego; wał przenosi moment, więc jest dodatkowo skręcany. Sprzęgło i przekładnia służą do przenoszenia napędu.

Dlaczego tak

W hamulcu szczękowym szczęki z okładzinami ciernymi dociskane są do bębna, a siła tarcia wytraca energię ruchu. Łączeniem wałów zajmuje się sprzęgło, a zwiększeniem prędkości — przekładnia.

Dlaczego tak

Siła prasy F = p·A; przy stałej powierzchni tłoka ograniczenie ciśnienia zaworem przelewowym ogranicza siłę. Zawór nie zmienia średnicy tłoka ani prędkości silnika — prędkość ruchu reguluje się m.in. zaworami dławiącymi.

Dlaczego tak

Rdza — uwodnione tlenki żelaza — ma charakterystyczny czerwonobrązowy kolor i łuszczy się, nie chroniąc metalu przed dalszą korozją. Pasywacja daje cienką, niewidoczną warstwę ochronną, a zużycie ścierne objawia się rysami, nie nalotem.

Dlaczego tak

Zielona patyna powstaje w wyniku reakcji miedzi z tlenem, wilgocią i dwutlenkiem węgla (i siarki) w powietrzu; chroni metal przed dalszą korozją lepiej niż rdza stal. Rdza dotyczy żelaza, a zgorzelina powstaje podczas nagrzewania stali w wysokiej temperaturze.

Dlaczego tak

Powłoki cynkowe chronią stal katodowo nawet po lokalnym uszkodzeniu, a grube powłoki proszkowe są odporne na uderzenia. Oksydowanie i natłuszczenie dają ochronę krótkotrwałą, odpowiednią w suchych pomieszczeniach.

Dlaczego tak

Przycięcie usuwa powłokę cynkową z czoła śruby i odsłania stal; farba z dużą zawartością cynku odtwarza ochronę katodową w tym miejscu. Lakier do drewna, olej i taśma nie zapewniają trwałej ochrony metalu.

Dlaczego tak

Napięcie wstępne śruby zależy od momentu (i kąta) dokręcenia; narzędzia z kontrolą tych parametrów zapewniają powtarzalność w produkcji. Klucz nastawny bez skali nie pozwala kontrolować momentu, a szczypce nie są przeznaczone do dokręcania śrub.

Dlaczego tak

Nagrzanie piasty powiększa otwór, co pozwala ją nasunąć bez siły, a po ostygnięciu powstaje wcisk przenoszący obciążenia; alternatywnie można schłodzić wał. Schładzanie piasty zmniejsza otwór, co utrudnia montaż, a wbijanie młotkiem uszkadza powierzchnie pasowane.

Dlaczego tak

Nawiercanie zapewnia prowadzenie wiertła, wiercenie usuwa główny naddatek, a wytaczanie lub rozwiercanie daje dokładność H7 i małą chropowatość. Samo wiercenie wiertłem nominalnym nie zapewnia tej dokładności.

Dlaczego tak

Średnicówka czujnikowa jest ustawiana na wymiar wzorcowy, a wskazanie czujnika pokazuje odchyłkę mierzonego otworu od wzorca. Mikrometr zewnętrzny mierzy wymiary zewnętrzne, a szczelinomierz szczeliny, więc nie nadają się do tej metody.

Dlaczego tak

Sprawdziany są przyrządami bezwskaźnikowymi: pozwalają stwierdzić, czy wymiar mieści się w granicach, bez podawania wartości. Mikrometr do gwintów i suwmiarka są przyrządami wskazującymi wartość.

Dlaczego tak

Dla układu zbieżnego równowaga wymaga, by wypadkowa była równa zeru, co zapisuje się jako ΣFx = 0 i ΣFy = 0. Równość wartości sił nie wystarcza — liczy się ich kierunek i zwrot; siły o tym samym zwrocie nigdy się nie zrównoważą.

Dlaczego tak

Ciało sztywne w płaszczyźnie ma trzy stopnie swobody, więc potrzebne są trzy równania: ΣFx = 0, ΣFy = 0 i ΣM = 0. Spełnienie tylko jednego warunku nie wyklucza przesunięcia lub obrotu belki.

Dlaczego tak

Rezystancję wyraża się w omach; simens jest jednostką konduktancji (odwrotności rezystancji), farad — pojemności, a henr — indukcyjności. Pomylenie omów z simensami prowadzi do odwrócenia wyników obliczeń.

Dlaczego tak

Dioda przewodzi, gdy anoda ma wyższy potencjał od katody, a w kierunku zaporowym blokuje przepływ — dlatego służy do prostowania prądu przemiennego. Rezystor przepuszcza prąd w obu kierunkach, a kondensator nie przepuszcza prądu stałego.

Dlaczego tak

Z prawa Ohma I = U/R = 230/23 = 10 A. Wynik 0,1 A to odwrócony iloraz R/U, a 5290 A — iloczyn U·R, który nie ma sensu fizycznego dla prądu. Moc grzejnika wynosi wtedy P = U·I = 230·10 = 2300 W.

Dlaczego tak

Rezystancja zastępcza przy połączeniu szeregowym: 30 + 60 = 90 Ω, więc I = 18/90 = 0,2 A. Wynik 0,9 A odpowiada połączeniu równoległemu (20 Ω), a 0,6 A to prąd tylko przez rezystor 30 Ω.

Dlaczego tak

Elementy wykonawcze przetwarzają sygnał sterujący na działanie fizyczne — ruch, siłę, ciepło; są to siłowniki, silniki, grzałki. Czujnik i przycisk dostarczają sygnałów wejściowych, a sterownik przetwarza je według programu.

Dlaczego tak

Układ mechatroniczny łączy mechanikę, elektronikę i informatykę: czujniki zbierają informacje, sterownik je przetwarza, a elementy wykonawcze oddziałują na układ mechaniczny. Pozbawiony któregoś z tych elementów nie tworzy systemu mechatronicznego.