Charakteryzuje narzędzia i przyrządy pomiarowe, uwzględniając dokładność obróbki obrabianych przedmiotów

Dlaczego tak

Charakterystyczny kabłąk, wrzeciono z podziałką na tulei i bębenku oraz pokrętło grzechotkowe na końcu to budowa mikrometru zewnętrznego. Czujnik zegarowy ma tarczę ze wskazówką, średnicówka zegarowa służy do pomiarów wewnętrznych, a suwmiarka ma szczęki i podziałkę noniuszową zamiast wrzeciona mikrometrycznego.

Dlaczego tak

Kątomierz to przyrząd przeznaczony wprost do pomiaru kątów. Suwmiarka i mikrometr mierzą wymiary liniowe (długości, średnice), a czujnik zegarowy mierzy niewielkie przemieszczenia liniowe — żaden z nich nie jest przeznaczony do odczytu wartości kąta.

Dlaczego tak

Chropowatościomierz mierzy mikroskopijne nierówności powierzchni i wyznacza parametry takie jak Ra — żaden z pozostałych przyrządów nie jest do tego przeznaczony: suwmiarka i mikrometr mierzą wymiary liniowe, kątomierz kąty, a czujnik zegarowy większe przemieszczenia.

Dlaczego tak

Sprawdzian tego typu to przyrząd kontrolny, nie pomiarowy: strona przechodnia musi wejść w otwór, a nieprzechodnia — nie. Wynik to „mieści się w tolerancji” albo „nie mieści się”, bez odczytu konkretnej liczby, w odróżnieniu od mikrometru czy średnicówki, które podają wartość.

Dlaczego tak

Przyrząd pomiarowy dobiera się tak, by jego działka elementarna była wyraźnie mniejsza od tolerancji mierzonego wymiaru — przyjmuje się zwykle około jednej dziesiątej. Przy tolerancji 0,021 mm suwmiarka z działką 0,05 mm jest grubsza od całego pola tolerancji i nie rozróżni sztuki dobrej od wadliwej; mikrometr z działką 0,01 mm daje wymagane rozróżnienie. Przymiar kreskowy jest jeszcze zgrubniejszy, a sprawdzian kątowy mierzy kąt, nie średnicę.

Dlaczego tak

Działka elementarna to odstęp dwóch sąsiednich kresek wyrażony w jednostkach mierzonej wielkości, np. 0,01 mm w czujniku zegarowym — mniejszej zmiany nie da się ze skali odczytać. Zakres pomiarowy mówi, jak duże wartości przyrząd zmierzy, a nie jak drobne. Obie właściwości dobiera się do zadania: przyrząd o drobnej działce, ale zbyt małym zakresie, jest równie nieprzydatny jak przyrząd o odwrotnych cechach.