Test ELM.02 — zestaw 32

Dlaczego tak

Środki ochrony zbiorowej chronią jednocześnie wszystkie osoby przebywające w strefie zagrożenia i działają u źródła lub na drodze rozprzestrzeniania się czynnika, a ekran dźwiękochłonny wokół sprężarki do nich należy. Osłonę wiertarki można uznać za błędnie przypisaną, bo chroni głównie operatora, ale jest elementem maszyny działającym niezależnie od pracownika, więc jest środkiem zbiorowym. Odciąg miejscowy to środek zbiorowy, a okulary — indywidualny.

Dlaczego tak

Praca w wełnie mineralnej narusza włókna, które unoszą się w powietrzu i drażnią drogi oddechowe, oczy i skórę, dlatego potrzebna jest półmaska przeciwpyłowa co najmniej FFP2, szczelne okulary oraz rękawice i odzież z długim rękawem. Rękawice elektroizolacyjne i hełm są kuszące, bo technik pracuje przy instalacji, ale przeciągane przewody nie są pod napięciem. Środki ESD chronią elementy elektroniczne, a ochronniki słuchu i kamizelka nie odpowiadają zagrożeniom na poddaszu.

Dlaczego tak

Półmaska filtrująca chroni tylko wtedy, gdy ściśle przylega do twarzy; zarost w strefie uszczelnienia tworzy szczeliny, przez które powietrze z pyłem omija materiał filtrujący, dlatego producenci wymagają gładko ogolonej twarzy. Mocniejsze zaciśnięcie gumek jest kuszące, ale nie usuwa szczelin między włosami i zwiększa dyskomfort. Klasa filtra określa skuteczność samego materiału, a nie szczelność dopasowania, a zarost nie filtruje pyłu.

Dlaczego tak

Norma PN-EN 60903 przypisuje rękawicom elektroizolacyjnym klasy od 00 do 4, a klasa 00 jest przeznaczona do napięcia roboczego do 500 V prądu przemiennego, co obejmuje instalację 230/400 V. Klasa 0 jest kusząca, bo kojarzy się z najniższym numerem i również nadaje się do takiej instalacji, ale obejmuje napięcia do 1000 V i nie jest najniższą wystarczającą klasą. Klasy 1 i 2 są przeznaczone do instalacji średniego napięcia.

Dlaczego tak

Chwytanie się za szyję, niemożność mówienia i kaszlu oraz narastająca sinica to typowe objawy całkowitej niedrożności dróg oddechowych spowodowanej ciałem obcym, np. kęsem jedzenia; jest to stan bezpośredniego zagrożenia życia. Zawał jest kuszącą odpowiedzią, bo także wywołuje duszność i lęk, ale chory może mówić, a ból umiejscawia się za mostkiem. Napad padaczkowy i omdlenie przebiegają z utratą przytomności, a nie z próbami kaszlu.

Dlaczego tak

Według reguły dłoni powierzchnia dłoni poszkodowanego razem z palcami odpowiada ok. 1 % powierzchni jego ciała, więc obszar pięciu dłoni to ok. 5 %. Wynik 9 % jest kuszący, bo kojarzy się z regułą dziewiątek, ale w tej regule 9 % przypisuje się całej kończynie górnej lub głowie, a nie pojedynczej dłoni. Wartość 1 % to powierzchnia jednej dłoni, a 18 % — np. całego przodu tułowia.

Dlaczego tak

Ratujący zabezpiecza najpierw siebie i miejsce zdarzenia: włącza światła awaryjne, zakłada kamizelkę odblaskową, a poza obszarem zabudowanym ustawia trójkąt ostrzegawczy 30–50 m za pojazdem, aby nadjeżdżający kierowcy mieli czas na reakcję. Ustawienie trójkąta tuż za zderzakiem jest kuszące, bo jest szybkie, ale kierowcy zauważą go zbyt późno. Podbieganie do poszkodowanych bez zabezpieczenia miejsca naraża ratującego na potrącenie.

Dlaczego tak

Ciężarna macica w pozycji na plecach lub prawym boku może uciskać żyłę główną dolną, co zmniejsza powrót krwi do serca i obniża ciśnienie, dlatego kobietę w zaawansowanej ciąży układa się na lewym boku. Odpowiedź o dowolnym boku jest kusząca, bo u innych poszkodowanych strona ma drugorzędne znaczenie, ale u ciężarnej wybór lewej strony jest istotny. Ułożenie na plecach nie zabezpiecza dróg oddechowych nieprzytomnej osoby i nasila ucisk na żyłę.

Dlaczego tak

Połączenia z numerem alarmowym 112 są obsługiwane przez każdą dostępną sieć komórkową, więc telefon automatycznie zestawi połączenie przez sieć innego operatora, nawet bez zasięgu własnej sieci. Odpowiedź o ręcznym wyborze sieci jest kusząca, bo tak postępuje się przy zwykłych połączeniach w roamingu, ale dla numeru alarmowego nie jest to potrzebne. Brak zasięgu własnego operatora nie blokuje połączenia alarmowego, a numer 112 działa przede wszystkim jako połączenie głosowe.

Dlaczego tak

Ciała obcego tkwiącego w ranie nie usuwa się, bo może ono tamować krwawienie, a jego wyciągnięcie grozi krwotokiem i dalszym uszkodzeniem tkanek; należy je ustabilizować opatrunkiem założonym wokół i wezwać pomoc. Wyciągnięcie wkrętaka z opatrunkiem uciskowym jest kuszące, bo wydaje się rozwiązywać problem, ale usunięcie ciała obcego należy do lekarza. Opaskę uciskową stosuje się przy krwotoku z kończyny, którego nie da się opanować uciskiem, a nie rutynowo.

Dlaczego tak

Podczas napadu padaczkowego ratujący usuwa przedmioty, o które chory może się uderzyć, i chroni jego głowę, a po ustąpieniu drgawek u oddychającej, nieprzytomnej osoby układa ją w pozycji bocznej bezpiecznej i kontroluje oddech. Wkładanie przedmiotów między zęby jest kuszące, bo ma chronić język, ale grozi wyłamaniem zębów, zadławieniem i pogryzieniem ratującego. Przytrzymywanie kończyn może spowodować urazy, a polewanie wodą nie przyspiesza powrotu świadomości.

Dlaczego tak

Wytyczne zalecają uciskanie klatki piersiowej z częstością 100–120 na minutę, więc 30 uciśnięć zajmuje od 30/120 · 60 s = 15 s do 30/100 · 60 s = 18 s. Czas 25–30 s jest kuszący, bo odpowiada intuicyjnemu tempu jednego uciśnięcia na sekundę, ale daje to tylko ok. 60 uciśnięć na minutę i zbyt słaby przepływ krwi. Seria w 8–10 s oznacza tempo ok. 180–220 na minutę, przy którym klatka nie zdąży się rozprężyć, a 45–60 s to tempo zbyt wolne.

Dlaczego tak

Transoptor, np. PC817, zawiera diodę świecącą i fotodetektor, najczęściej fototranzystor, oddzielone przezroczystą izolacją, dzięki czemu sygnał przechodzi przez światło, a obwody wejścia i wyjścia nie mają połączenia elektrycznego. Przekaźnik kontaktronowy jest kuszący, bo również zapewnia separację obwodów, ale działa przez pole magnetyczne i ma styki zamykane w szklanej bańce. Fotorezystor to pojedynczy element dwukońcówkowy, a triak to łącznik prądu przemiennego.

Dlaczego tak

ESR (Equivalent Series Resistance) to rezystancja szeregowa zastępcza kondensatora; od niej zależą straty mocy i nagrzewanie się elementu przy przepływie prądu tętnień, dlatego jest kluczowa w filtrach zasilaczy. ESL jest kuszącą odpowiedzią, bo także jest pasożytniczym parametrem szeregowym, ale oznacza indukcyjność, a nie rezystancję. TKC to temperaturowy współczynnik pojemności, a U_R — napięcie znamionowe kondensatora.

Dlaczego tak

W kodzie czterocyfrowym, stosowanym dla rezystorów precyzyjnych, trzy pierwsze cyfry są cyframi znaczącymi, a ostatnia oznacza wykładnik potęgi dziesięciu: 100 · 10² Ω = 10 000 Ω = 10 kΩ. Wynik 1 kΩ jest kuszący, bo powstaje przy odczytaniu kodu jak trzycyfrowego (10 · 10² Ω), czyli z pominięciem trzeciej cyfry znaczącej. Wartość 100 kΩ to błąd wykładnika, a odczyt 1002 Ω pomija zasadę kodowania.

Dlaczego tak

Konduktancja, czyli odwrotność rezystancji, jest wyrażana w simensach: 1 S = 1/Ω. Zestawienie indukcyjności z teslą jest kuszące, bo obie wielkości dotyczą magnetyzmu, ale tesla jest jednostką indukcji magnetycznej, a indukcyjność mierzy się w henrach. Strumień magnetyczny wyraża się w weberach (Wb), a ładunek elektryczny w kulombach (C), natomiast wolt jest jednostką napięcia.

Dlaczego tak

Po zamianie na jednostki podstawowe: τ = 4,7 · 10³ Ω · 220 · 10⁻⁹ F = 1034 · 10⁻⁶ s ≈ 1,03 · 10⁻³ s, czyli ok. 1,03 ms. Wynik 1,03 µs jest kuszący, bo powstaje, gdy nanofarady potraktuje się jak pikofarady i pomyli wykładnik o trzy rzędy. Wartości 1,03 s i 10,3 ms wynikają z błędnego zsumowania wykładników przedrostków kilo i nano.

Dlaczego tak

Każda z diod przewodzi przy innej biegunowości, gdy napięcie przekroczy ok. 0,6–0,7 V, więc razem z rezystorem szeregowym ograniczają amplitudę na wejściu w obu kierunkach i chronią wzmacniacz przed przepięciami, np. wyładowaniem ESD. Odpowiedź o prostowaniu jest kusząca, bo diody kojarzą się z prostownikami, ale dwie diody antyrównoległe przewodzą w obu półokresach. Układ nie zawiera kondensatorów potrzebnych w powielaczu i nie jest włączony w obwód zasilania.

Dlaczego tak

Przy małej rezystancji woltomierz dołącza się bezpośrednio do zacisków rezystora (układ z poprawnie mierzonym napięciem); amperomierz mierzy wtedy także mały prąd woltomierza, ale przy jego dużej rezystancji błąd jest pomijalny. Woltomierz obejmujący amperomierz i rezystor jest kuszący, bo to druga poprawna odmiana metody, ale wtedy mierzy też spadek napięcia na amperomierzu, porównywalny z napięciem na małym rezystorze. Pozostałe połączenia są błędne.

Dlaczego tak

Tłumik to czwórnik pasywny, np. rezystorowy układ typu T lub π, który obniża poziom sygnału o stałą liczbę decybeli w całym paśmie pracy, nie zmieniając kształtu charakterystyki częstotliwościowej. Korektor jest kuszący, bo również tłumi sygnał, ale jego tłumienie celowo zależy od częstotliwości, np. kompensuje większe tłumienie kabla przy wysokich kanałach. Filtr pasmowoprzepustowy przepuszcza tylko wybrane pasmo, a wzmacniacz zwiększa poziom sygnału.

Dlaczego tak

Największą moc czwórnik oddaje w stanie dopasowania, gdy R_obc = R_wy = 50 Ω; napięcie na obciążeniu wynosi wtedy połowę napięcia jałowego, czyli 3 V, a moc P = U²/R = 9/50 = 0,18 W = 180 mW, co odpowiada wzorowi P = E²/(4·R_wy). Wartość 720 mW jest kusząca, bo wynika z prostego wzoru E²/R_wy, ale odpowiada mocy wydzielanej przy zwarciu wyłącznie w rezystancji wewnętrznej. Wyniki 360 mW i 90 mW to błędy w mianowniku wzoru.

Dlaczego tak

W nazwach połączeń czwórników pierwszy człon opisuje wejścia, a drugi wyjścia, więc wejścia równolegle i wyjścia szeregowo dają połączenie równoległo-szeregowe. Połączenie szeregowo-równoległe jest kuszące, bo składa się z tych samych słów, ale oznacza odwrotny układ: wejścia szeregowo, a wyjścia równolegle. W połączeniu łańcuchowym wyjście pierwszego czwórnika zasila wejście drugiego, a w szeregowym szeregowo połączone są zarówno wejścia, jak i wyjścia.

Dlaczego tak

Z prawa napięciowego Kirchhoffa siła elektromotoryczna jest równa sumie napięcia na zaciskach i spadku na rezystancji wewnętrznej, więc spadek ten wynosi 12,0 V − 11,6 V = 0,4 V, a R_w = 0,4 V / 2 A = 0,2 Ω. Wynik 0,4 Ω jest kuszący, bo jest to wartość spadku napięcia, ale nie podzielono jej przez prąd. Wartość 5,8 Ω to rezystancja odbiornika (11,6 V / 2 A), a 6,0 Ω — iloraz siły elektromotorycznej i prądu.

Dlaczego tak

Dwa rezystory 10 kΩ połączone równolegle dają 5 kΩ, a po dodaniu szeregowo trzeciego rezystora 10 kΩ otrzymuje się 15 kΩ. Połączenie dwóch par szeregowych równolegle jest kuszące, bo wykorzystuje oba rodzaje połączeń, ale daje 20 kΩ ∥ 20 kΩ = 10 kΩ. Dwie pary równoległe połączone szeregowo dają 5 kΩ + 5 kΩ = 10 kΩ, a dwa rezystory szeregowo równolegle z trzecim — 20 kΩ ∥ 10 kΩ ≈ 6,7 kΩ.

Dlaczego tak

Gdy dolny rezystor ma przerwę, przez R1 nie płynie prąd (poza znikomym prądem woltomierza), więc nie ma na nim spadku napięcia, a na wyjściu pojawia się pełne napięcie zasilania 12 V. Przerwa w R1 jest kuszącą odpowiedzią, bo również jest uszkodzeniem dzielnika, ale wtedy wyjście jest połączone tylko z masą przez R2 i wskazuje 0 V. Zwarcie R2 daje 0 V, a wzrost R2 do 20 kΩ podnosi napięcie wyjściowe tylko do 12 V · 20/30 = 8 V.

Dlaczego tak

Moc wydzielana w rezystorze wynosi P = U²/R = 144 V² / 47 Ω ≈ 3,06 W, więc rezystor 3 W byłby przeciążony, a najmniejszą wystarczającą mocą z typowego szeregu jest 5 W. Rezystor 3 W jest kuszący, bo jego moc jest bardzo bliska obliczonej, ale moc znamionowa nie może być mniejsza od rzeczywiście wydzielanej, a w praktyce zostawia się zapas. Moce 2 W i 1 W są wyraźnie za małe i doprowadziłyby do przegrzania rezystora.

Dlaczego tak

Dwa rezystory 2 kΩ równolegle dają 1 kΩ, więc rezystancja zastępcza wynosi 2 kΩ, a prąd ze źródła I = 12 V / 2 kΩ = 6 mA; dzieli się on po równo na dwie jednakowe gałęzie, czyli po 3 mA. Wynik 6 mA jest kuszący, bo to prawidłowo obliczony prąd całkowity, ale płynie on tylko przez rezystor 1 kΩ. Wartość 4 mA to prąd przy pominięciu jednej gałęzi (12 V / 3 kΩ), a 2,4 mA — przy zsumowaniu wszystkich rezystorów szeregowo.

Dlaczego tak

Zgodnie z prawem indukcji Faradaya e = N · ΔΦ/Δt = 200 · 0,01 Wb / 0,1 s = 200 · 0,1 V = 20 V. Wynik 2 V jest kuszący, bo uwzględnia liczbę zwojów i zmianę strumienia, ale pomija podzielenie przez czas zmiany (200 · 0,01 Wb). Wartość 0,2 V powstaje po pomnożeniu przez czas zamiast podzielenia, a 0,1 V to szybkość zmian strumienia bez uwzględnienia liczby zwojów.

Dlaczego tak

Pojemności kondensatorów połączonych równolegle sumują się, więc sprawny układ powinien mieć 20 µF; wynik 10 µF oznacza, że w obwodzie pracuje tylko jeden kondensator, a drugi jest odłączony, np. przez pęknięty lut lub przerwę w wyprowadzeniu. Połączenie szeregowe jest kuszące, ale dałoby 5 µF, a nie 10 µF. Zwarcie okładek uniemożliwiłoby pomiar pojemności całego układu, a stwierdzenie, że pojemności równoległe się nie sumują, jest sprzeczne z prawami elektrotechniki.

Dlaczego tak

Okres wynosi T = 4 dz · 0,5 ms/dz = 2 ms, więc f = 1/T = 500 Hz; amplituda U_m = 3 dz · 2 V/dz = 6 V, a wartość skuteczna U = U_m/√2 ≈ 4,24 V. Odpowiedź 500 Hz i 6 V jest kusząca, bo częstotliwość jest poprawna, ale podaje amplitudę zamiast wartości skutecznej. Wynik 2 kHz powstaje z pomnożenia liczby działek przez częstotliwość zamiast obliczenia okresu, a 250 Hz i 8,49 V z odczytu wartości międzyszczytowej jako amplitudy.

Dlaczego tak

Cewka przeciwdziała zmianom prądu, a przy bardzo szybkim jego przerwaniu szybkość zmian di/dt jest ogromna, więc indukuje się napięcie samoindukcji wielokrotnie większe od napięcia zasilania, mogące przebić złącze tranzystora; dlatego równolegle do cewki włącza się diodę gaszącą. Odpowiedź o spadku napięcia do zera jest kusząca, bo dotyczy rezystora, w którym napięcie jest proporcjonalne do prądu. W cewce napięcie zależy od szybkości zmian prądu, a nie od jego wartości.

Dlaczego tak

Moc pozorna wynosi S = U · I = 230 V · 0,5 A = 115 VA, moc czynna P = S · cos φ = 69 W, a moc bierna Q = S · sin φ = 115 · 0,8 = 92 var, bo sin φ = √(1 − 0,6²) = 0,8; zgadza się to z trójkątem mocy: √(115² − 69²) = 92. Wynik 69 var jest kuszący, bo jest poprawnie obliczoną wartością, ale mocy czynnej, a nie biernej. Wartość 115 to moc pozorna, a 46 var powstaje z odjęcia mocy czynnej od pozornej zamiast zastosowania twierdzenia Pitagorasa.

Dlaczego tak

Amperomierz włącza się szeregowo w obwód, bo jego rezystancja wewnętrzna jest bardzo mała; dołączony równolegle do źródła zwiera je, przez miernik płynie duży prąd zwarciowy, co grozi przepaleniem bezpiecznika miernika, uszkodzeniem zasilacza lub nawet łukiem. Odpowiedź o odczycie napięcia jest kusząca, bo sondy przyłożono tak jak przy pomiarze napięcia, ale przełącznik zakresów decyduje o tym, że miernik pracuje jako amperomierz. Duży zakres nie zmienia sposobu włączenia.

Dlaczego tak

Reaktancja kondensatora X_C = U/I = 10 V / 0,0314 A ≈ 318 Ω, a z zależności X_C = 1/(2πfC) otrzymuje się C = 1/(2π · 50 Hz · 318 Ω) ≈ 10 · 10⁻⁶ F = 10 µF. Wynik 63 µF jest kuszący, bo powstaje przy poprawnym obliczeniu reaktancji, ale pominięciu czynnika 2π we wzorze (C = 1/(f · X_C)). Wartości 1 µF i 100 µF to błędy o rząd wielkości przy zamianie jednostek.

Dlaczego tak

Dyfuzja to ruch nośników wynikający z różnicy ich koncentracji; w złączu p-n prąd dyfuzyjny płynie, gdy dziury z obszaru p przechodzą do obszaru n, a elektrony w przeciwną stronę. Prąd unoszenia jest kuszący, bo również płynie w półprzewodnikach, ale wywołuje go pole elektryczne, które nadaje nośnikom ukierunkowaną prędkość. Prąd przesunięcia związany jest ze zmianą pola elektrycznego, np. w dielektryku kondensatora, a prąd upływu to niepożądany prąd przez izolację.

Dlaczego tak

Dielektryk C0G (NP0) należy do klasy 1 i ma pojemność praktycznie niezależną od temperatury, napięcia i czasu, dlatego stosuje się go w generatorach, filtrach i obwodach rezonansowych. X7R jest kuszący, bo jest popularny i ma umiarkowaną stabilność, ale jego pojemność może się zmieniać o ±15 % w zakresie temperatur i maleje pod wpływem napięcia stałego. Dielektryki Y5V i Z5U mają bardzo dużą przenikalność, lecz ich pojemność zmienia się nawet o kilkadziesiąt procent.

Dlaczego tak

Triak odpowiada dwóm tyrystorom połączonym przeciwsobnie ze wspólną bramką, dlatego przewodzi prąd w obu kierunkach i można go wyzwolić zarówno w dodatnim, jak i ujemnym półokresie napięcia sieci, co wykorzystuje się w ściemniaczach i regulatorach mocy. Wyłączanie impulsem bramki jest kuszące, bo dotyczy elementów tej rodziny, ale cechuje tyrystory GTO, a triak wyłącza się dopiero przy spadku prądu poniżej prądu podtrzymania. Przewodzenie w jednym kierunku to cecha tyrystora.

Dlaczego tak

Zimny termistor NTC ma dużą rezystancję, więc ogranicza prąd ładowania rozładowanego kondensatora filtrującego w chwili włączenia; podczas pracy nagrzewa się, a jego rezystancja maleje, przez co nie powoduje dużych strat. Ochrona przed przepięciami jest kusząca, bo termistor i warystor są podobnymi elementami na wejściu zasilacza, ale przed przepięciami chroni warystor włączony równolegle do sieci. Pomiar temperatury radiatora wymaga termistora przy radiatorze, a zakłócenia tłumi filtr z dławikiem.

Dlaczego tak

Rzeczywisty kondensator ma szeregową indukcyjność pasożytniczą wyprowadzeń i elektrod; przy częstotliwości rezonansu własnego reaktancje pojemnościowa i indukcyjna się znoszą, a powyżej niej przeważa indukcyjność, więc impedancja rośnie. ESR jest kusząca, bo określa minimum impedancji w punkcie rezonansu, ale jest rezystancją i nie powoduje wzrostu impedancji z częstotliwością. Nagrzewanie dielektryka i rezystancja izolacji nie wyjaśniają tego przebiegu.

Dlaczego tak

W generatorze Colpittsa obwód rezonansowy tworzą cewka i dwa szeregowe kondensatory, a ich punkt wspólny stanowi odczep, z którego pobiera się sygnał sprzężenia zwrotnego. Generator Hartleya jest kuszący, bo ma bardzo podobną budowę, ale dzielnik tworzy w nim cewka z odczepem, czyli dzielnik indukcyjny. W generatorze Meissnera sprzężenie realizuje dodatkowe uzwojenie transformatora, a generator z mostkiem Wiena jest generatorem RC.