Test ELM.06 — zestaw 12

Dlaczego tak

Przy omdleniu ułożenie na plecach z uniesionymi nogami poprawia napływ krwi do mózgu; świeże powietrze i obserwacja pozwalają ocenić, czy stan się poprawia. Natychmiastowe posadzenie wydaje się pomocne, bo poszkodowany odzyskał przytomność, ale może spowodować ponowne omdlenie i upadek.

Dlaczego tak

Oddech ratowniczy trwa ok. 1 s, a jego objętość ocenia się po widocznym uniesieniu klatki piersiowej, przy odchylonej głowie i zaciśniętych nozdrzach. Gwałtowne wdmuchiwanie dużej objętości wydaje się skuteczniejsze, ale kieruje powietrze do żołądka, co grozi zwróceniem treści pokarmowej.

Dlaczego tak

Var (woltoamper reaktywny) to jednostka mocy biernej, związanej z okresową wymianą energii między źródłem a polem elektrycznym lub magnetycznym. Moc pozorna również ma jednostkę pochodną od woltoampera (VA) i dlatego bywa mylona, a moc czynną wyraża się w watach.

Dlaczego tak

1 mΩ = 1000 µΩ, więc 250 µΩ : 1000 = 0,25 mΩ. Wynik 2,5 mΩ powstaje przy dzieleniu przez 100, a 25 mΩ przy dzieleniu przez 10 — przy zamianach mikro na mili trzeba pamiętać, że przedrostki różnią się o trzy rzędy wielkości.

Dlaczego tak

Prąd elektryczny wytwarza wokół przewodnika pole magnetyczne; w cewce z rdzeniem pole to jest silne i przyciąga zworę. Indukowanie napięcia wymaga zmian strumienia, dlatego przy prądzie stałym występuje tylko w chwili załączania i wyłączania, a nie podczas ustalonego przepływu.

Dlaczego tak

Dla n jednakowych rezystorów połączonych równolegle R = R₁/n, więc n = 1000/250 = 4. Dwa rezystory dałyby 500 Ω, a odpowiedź 25 powstaje po pomyleniu połączenia równoległego z dzieleniem wartości w omach przez 10; połączenie szeregowe zwiększałoby rezystancję, więc nie może dać 250 Ω.

Dlaczego tak

W rezonansie szeregowym X_L = X_C, więc napięcia na cewce i kondensatorze są równe i znoszą się, a całe napięcie zasilania odkłada się na rezystancji; przy małej rezystancji prąd jest duży i napięcia U_L i U_C mogą znacznie przekraczać napięcie zasilania (rezonans napięć). Odpowiedź „równe zeru” myli znoszenie się napięć z ich brakiem.

Dlaczego tak

Trzy sinusoidy o jednakowej amplitudzie przesunięte o 120° w każdej chwili sumują się do zera — dlatego przy symetrycznym obciążeniu w przewodzie neutralnym nie płynie prąd. Wartość 400 V to napięcie międzyprzewodowe sieci, które łatwo pomylić z wynikiem dodawania napięć, ale powstaje ono z różnicy dwóch napięć fazowych.

Dlaczego tak

Zmienny strumień indukuje w przewodzącym rdzeniu prądy wirowe, które nagrzewają go i powodują straty; izolowane blachy przerywają drogi tych prądów. Przekonanie, że strumień nie przenika litego rdzenia, jest błędne — przenika, a lity rdzeń działa magnetycznie, tylko się silnie grzeje.

Dlaczego tak

Natężenie prądu to ładunek przepływający w jednostce czasu: I = Q/t, więc 1 A = 1 C/1 s. Dżul, wat i wolt są jednostkami innych wielkości — energii, mocy i napięcia — i choć wszystkie występują w opisie obwodu, nie wyrażają ładunku.

Dlaczego tak

Natężenie pola H = Θ/l = 200 A / 0,4 m = 500 A/m. Wynik 80 A/m powstaje przy pomnożeniu przepływu przez długość drogi, a 200 A/m to przepisanie wartości przepływu bez uwzględnienia długości — przepływ i natężenie pola mają różne jednostki (A i A/m).

Dlaczego tak

Prądy gałęzi R i C są przesunięte w fazie o 90°, więc dodaje się je geometrycznie: I = √(3² + 4²) = 5 A. Suma 7 A byłaby poprawna tylko dla prądów zgodnych w fazie, a 1 A to różnica wartości, która nie ma fizycznego uzasadnienia w tym obwodzie.

Dlaczego tak

Prostokąt z przekątną i symbolami rodzaju prądu po obu stronach oznacza przekształtnik; kierunek przetwarzania wynika z położenia symboli (DC→AC — falownik, AC→DC — prostownik). Transformator też zmienia parametry napięcia, dlatego kusi, ale przetwarza napięcie przemienne na przemienne i ma symbol dwóch okręgów lub uzwojeń.

Dlaczego tak

Trzy równoległe kreski o malejącej długości to symbol uziemienia, czyli połączenia z ziemią. Kondensator też ma symbol z równoległych kresek, co powoduje pomyłki, ale są to dwie kreski jednakowej długości ustawione naprzeciw siebie, przerywające linię przewodu.

Dlaczego tak

Prąd nasycenia określa, przy jakim prądzie rdzeń przestaje przyjmować dalszy wzrost strumienia, a indukcyjność spada (zwykle o określony procent), przez co dławik przestaje filtrować. Utożsamienie go z prądem przepalenia kusi, bo oba są granicą pracy, ale o nagrzewaniu decyduje osobny parametr — prąd znamionowy (cieplny).

Dlaczego tak

Kąt świecenia (kąt połówkowy) opisuje kształt wiązki: dioda o kącie 30° świeci wąsko i jasno na osi, a dioda o kącie 120° — szeroko i rozproszenie. Długość fali też jest podstawowym parametrem diody LED, ale określa barwę światła, a nie rozkład kierunkowy.

Dlaczego tak

Iloczyn wzmocnienia i pasma jest w przybliżeniu stały, więc pasmo = GBW/wzmocnienie = 1 MHz/100 = 10 kHz. Odpowiedź 1 MHz pomija wpływ wzmocnienia — to pasmo przy wzmocnieniu 1, a 100 MHz powstaje po pomnożeniu zamiast podzielenia.

Dlaczego tak

W stanie nasycenia na tranzystorze odkłada się napięcie U_CE(sat), więc moc strat P = U_CE(sat)·I_C = 0,2·2 = 0,4 W. Wynik 0,1 W powstaje po podzieleniu napięcia przez prąd, a 10 W — po podzieleniu prądu przez napięcie; obu działań nie da się uzasadnić wzorem na moc.

Dlaczego tak

Prostownik dwupołówkowy wykorzystuje obie połówki sinusoidy, więc kondensator jest doładowywany dwa razy w okresie sieci — tętnienia mają 100 Hz. Częstotliwość 50 Hz dotyczy prostownika jednopołówkowego, który doładowuje kondensator raz na okres, i to z nim najczęściej myli się ten parametr.

Dlaczego tak

W zasadzie stałego wałka wałek ma pole tolerancji h (odchyłka górna równa zeru), a charakter pasowania zmienia się przez dobór otworu, np. F7, K7, P7. Litera H oznacza otwór podstawowy w zasadzie stałego otworu — różnica wielkiej i małej litery to częste źródło pomyłek.

Dlaczego tak

W kodzie IP pierwsza cyfra dotyczy pyłu (5 — ochrona przed pyłem), a druga wody (4 — bryzgi z dowolnego kierunku); mycie wysokociśnieniowe wymaga np. IPX9K. Odczytanie piątki jako ochrony przed wodą wynika z pomylenia kolejności cyfr w oznaczeniu.

Dlaczego tak

Czujnik niezabudowywalny ma większy zasięg, ale jego pole wychodzi także na boki czoła, dlatego wokół niego nie może być metalu — inaczej zadziała na uchwyt. Montaż równo z powierzchnią metalu dotyczy czujników zabudowywalnych (flush), a liczba 12 w oznaczeniu M12 to średnica gwintu obudowy, nie zasięg.

Dlaczego tak

Procedura uczenia zapisuje dwa stany — z obiektem i bez niego — i na tej podstawie wyznacza próg przełączania, dlatego kolejność i czas przytrzymania muszą być zgodne z instrukcją. Uczenie tylko bez obiektu wydaje się prostsze, ale czujnik nie pozna sygnału od obiektu i próg będzie ustawiony błędnie.

Dlaczego tak

Smarowanie przypadało przy 2000, 4000 i 6000 h, czyli 3 razy; kolejne przypada przy 8000 h. Wynik 4 powstaje po zaokrągleniu 6500/2000 = 3,25 w górę, jakby smarowanie należało wykonać przed upływem interwału, a 2 — po pominięciu terminu przy 6000 h.

Dlaczego tak

Metale nieżelazne to metale inne niż żelazo i ich stopy: stopy miedzi (mosiądz, brąz) i aluminium (duraluminium). Stal nierdzewna bywa mylnie zaliczana do metali nieżelaznych, bo nie rdzewieje i często jest niemagnetyczna, ale jest stopem żelaza z chromem i niklem.

Dlaczego tak

Udarność opisuje zdolność materiału do pochłaniania energii uderzenia bez pęknięcia; mierzy się ją energią potrzebną do złamania próbki z karbem. Twardość też wiąże się z odpornością materiału, ale dotyczy wciskania wgłębnika, a materiały bardzo twarde bywają kruche i mają niską udarność.

Dlaczego tak

Korozja chemiczna zachodzi bez udziału elektrolitu, przez bezpośrednią reakcję metalu z gazami, np. tlenem w wysokiej temperaturze, i tworzy zgorzelinę. Korozja elektrochemiczna jest w warsztatach najczęstsza, dlatego kusi, ale wymaga obecności wilgoci (elektrolitu), której tu nie ma.

Dlaczego tak

Powłoka cynkowa nałożona ogniowo jest gruba i chroni stal zarówno barierowo, jak i katodowo — nawet w miejscu zarysowania cynk koroduje zamiast stali. Natłuszczenie olejem jest dobre na czas magazynowania lub transportu, ale na zewnątrz szybko się zmywa.

Dlaczego tak

Powłoka chroni tylko wtedy, gdy dobrze przylega do czystego, suchego i odtłuszczonego metalu; podkład zawiera pigmenty antykorozyjne, a farba nawierzchniowa chroni podkład. Gruba warstwa farby na rdzy wygląda na solidne zabezpieczenie, ale rdza pod nią dalej się rozwija i powłoka odpada.

Dlaczego tak

Molibden w stali 1.4404 (odpowiednik AISI 316L) zwiększa odporność na korozję wżerową w środowisku chlorków w porównaniu z 1.4301. Ocynkowana stal konstrukcyjna jest tańsza i też odporna na korozję atmosferyczną, ale cienka powłoka galwaniczna szybko ulega zniszczeniu w agresywnych środkach myjących.

Dlaczego tak

Węgliki spiekane łączą twardość i odporność cieplną ceramicznych węglików z ciągliwością metalicznego spoiwa, co czyni je kompozytem metalowo-ceramicznym. Laminat szklano-żywiczny to także typowy kompozyt i dlatego kusi, ale ma osnowę polimerową i nie nadaje się do skrawania metali.

Dlaczego tak

Połączenie sworzniowe pozwala na obrót łączonych części względem siebie i można je rozłączyć po usunięciu zabezpieczenia, dlatego należy do połączeń rozłącznych ruchowych. Połączenie wciskowe też wykorzystuje element walcowy w otworze, co może mylić, ale jest spoczynkowe — wcisk uniemożliwia obrót.

Dlaczego tak

Przy drganiach skuteczne są zabezpieczenia materiałowe (klej anaerobowy) lub kształtowe, które uniemożliwiają obrót nakrętki niezależnie od siły tarcia. Dokręcenie większym momentem wydaje się zwiększać pewność, ale może przekroczyć wytrzymałość śruby i nie chroni przed stopniowym luzowaniem przy drganiach.

Dlaczego tak

O tym, czy połączenie jest rozłączne, decyduje możliwość jego rozłączenia bez niszczenia elementów; nit trzeba rozwiercić, więc połączenie nitowe jest nierozłączne. Normalizacja nitów może sugerować wymienność i łatwy demontaż, ale znormalizowane są także elementy połączeń nierozłącznych.

Dlaczego tak

Wpust powinien siedzieć w rowku wału ciasno, a krawędzie rowków muszą być gładkie, by piasta nasuwała się bez zacierania; smar ułatwia montaż i późniejszy demontaż. Spiłowanie wpustu ułatwia nasunięcie piasty, co bywa kuszące, ale tworzy luz boczny, przez który połączenie wybija się pod obciążeniem.

Dlaczego tak

Wymiar rzeczywisty to wymiar wykonanej części ustalony pomiarem; część jest dobra, gdy mieści się on między wymiarami granicznymi. Wymiar nominalny jest punktem odniesienia dla odchyłek i często mylnie traktuje się go jako wymiar „prawdziwy”, ale jest tylko wartością teoretyczną.

Dlaczego tak

Zapis ± oznacza odchyłki symetryczne: górną +0,1 i dolną −0,1 mm, więc wymiary graniczne to 49,9 i 50,1 mm, a tolerancja (ich różnica) wynosi 0,2 mm. Odczytanie tolerancji jako 0,1 mm jest częstym błędem — liczba po znaku ± to wartość jednej odchyłki, a nie całej tolerancji.

Dlaczego tak

Najmniejszy otwór (25,020) jest większy od największego wałka (25,000), więc zawsze występuje luz: minimalny 0,020 mm, maksymalny 0,041 − (−0,013) = 0,054 mm. Odpowiedź z luzem od zera pomija odchyłkę dolną otworu F, która przesuwa całe pole tolerancji powyżej linii zerowej.

Dlaczego tak

Regały wspornikowe mają otwarty front bez pionowych słupków przeszkadzających w załadunku, a ramiona podpierają długi materiał w kilku miejscach, zapobiegając jego ugięciu. Regały półkowe są uniwersalne i dlatego kuszą, ale ich szerokość jest ograniczona, a słupki utrudniają wkładanie długich elementów.

Dlaczego tak

Zarysowanie chromowanego tłoczyska niszczy uszczelnienia, a otwarte przyłącza pozwalają zanieczyszczeniom dostać się do wnętrza; dlatego tłoczysko chroni się, przyłącza zaślepia, a siłownik unieruchamia. Wysunięte tłoczysko ułatwia oględziny przy odbiorze, ale podczas transportu jest najbardziej narażone na uszkodzenia.