Test MEC.05 — zestaw 1

Dlaczego tak

Kodeks pracy określa podstawowe obowiązki pracodawcy i pracownika w zakresie BHP i upoważnia ministra do wydawania rozporządzeń, np. o ogólnych przepisach BHP czy o minimalnych wymaganiach dla maszyn. Pozostałe akty nie regulują bezpieczeństwa pracy.

Dlaczego tak

Instrukcja BHP dla konkretnej maszyny opisuje czynności przed pracą, w czasie pracy i po jej zakończeniu oraz postępowanie w sytuacjach awaryjnych; pracodawca ma obowiązek ją opracować i udostępnić. Świadectwo pracy i dokumenty handlowe nie dotyczą obsługi maszyn.

Dlaczego tak

Strefa niebezpieczna to przestrzeń, w której człowiek może zostać narażony na urazy od ruchomych elementów, wiórów czy chłodziwa; ogranicza się ją osłonami i urządzeniami ochronnymi. Pozostałe miejsca nie są związane z pracą maszyny.

Dlaczego tak

Państwowa Inspekcja Pracy kontroluje warunki pracy, może nakazać usunięcie nieprawidłowości, wstrzymać pracę maszyn i nałożyć mandat. Urząd Skarbowy zajmuje się podatkami, a NFZ finansowaniem świadczeń zdrowotnych.

Dlaczego tak

Inspektor PIP ma prawo nakazać wstrzymanie eksploatacji maszyny stwarzającej bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia, do czasu usunięcia nieprawidłowości. Nie zajmuje się wynagrodzeniami ani nie pobiera opłat za kontrolę.

Dlaczego tak

Kodeks pracy zobowiązuje pracownika do przestrzegania przepisów BHP, dbania o stan maszyn i porządek oraz stosowania środków ochrony. Usuwanie osłon i praca pod wpływem alkoholu są poważnymi naruszeniami tych obowiązków.

Dlaczego tak

Pracodawca odpowiada za stan BHP: zapewnia bezpieczne maszyny, szkolenia, badania, środki ochrony i ocenę ryzyka. Nie może przerzucić tej odpowiedzialności na pracowników ani obciążać ich kosztami środków ochrony.

Dlaczego tak

Celowe obejście zabezpieczeń jest naruszeniem przepisów BHP; grozi karą porządkową, a jeśli dojdzie do wypadku z wyłącznej winy pracownika wskutek rażącego niedbalstwa, może on stracić prawo do części świadczeń. Nie ma podstaw do nagradzania takiego zachowania.

Dlaczego tak

Każdy wypadek przy pracy, nawet drobny, zgłasza się przełożonemu; umożliwia to udzielenie pomocy, ustalenie przyczyn i zapobieganie podobnym zdarzeniom. Ukrycie wypadku może pozbawić pracownika świadczeń.

Dlaczego tak

Choroba zawodowa uprawnia do świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego, a pracodawca ma obowiązek przenieść pracownika do innej pracy, jeśli orzeczenie lekarskie wskazuje przeciwwskazania. Choroba zawodowa nie jest przewinieniem pracownika.

Dlaczego tak

Naruszenie przepisów BHP jest wykroczeniem przeciwko prawom pracownika, a narażenie na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub zdrowia — przestępstwem; odpowiedzialność istnieje nawet wtedy, gdy do wypadku nie doszło.

Dlaczego tak

Hałas, drgania i pyły są czynnikami fizycznymi. Mikroorganizmy są czynnikami biologicznymi, stres i monotonia — psychofizycznymi, a rozpuszczalniki — chemicznymi. Przed pyłem ściernym chroni odciąg przy ściernicy i maska przeciwpyłowa.

Dlaczego tak

W długo nieużywanej lub niepielęgnowanej emulsji rozwijają się bakterie i grzyby, które mogą wywoływać choroby skóry i dróg oddechowych; dlatego kontroluje się stężenie i stan emulsji. Hałas i oświetlenie to czynniki fizyczne.

Dlaczego tak

Obudowa z odciągiem i separatorem mgły usuwa aerozol u źródła — to środek ochrony zbiorowej o najwyższym priorytecie. Zwiększenie ciśnienia chłodziwa zwiększa rozpylanie, a otwarte okno nie zapewnia skutecznego usuwania mgły.

Dlaczego tak

Długotrwały kontakt skóry z emulsjami i olejami może prowadzić do wyprysku kontaktowego — zapalenia skóry objawiającego się rumieniem, świądem i pękaniem. Szum w uszach to objaw uszkodzenia słuchu przez hałas.

Dlaczego tak

Wolna przestrzeń, oświetlenie i porządek z wiórami ograniczają ryzyko potknięć i urazów, a stabilne ustawienie zapewnia dokładność obróbki. Składowanie półfabrykatów na stole podczas pracy grozi ich pochwyceniem przez narzędzie.

Dlaczego tak

Palący się magnez reaguje z wodą i CO₂, co może nasilić pożar lub spowodować wybuch; gasi się go proszkami przeznaczonymi do pożarów metali lub suchym piaskiem. Woda i piana są w tym przypadku niebezpieczne.

Dlaczego tak

Niebieskie koło z białym piktogramem to znak nakazu — tu obowiązek noszenia okularów ochronnych. Zakaz oznacza się czerwonym okręgiem z ukośnym paskiem, a ostrzeżenia żółtym trójkątem.

Dlaczego tak

Szlam szlifierski i zużyte chłodziwa zawierają oleje i metale, więc są odpadami, które trzeba zbierać i przekazywać firmom z uprawnieniami. Wylewanie ich do kanalizacji lub na teren zakładu zanieczyszcza środowisko i narusza przepisy.

Dlaczego tak

Obracający się uchwyt i przedmiot mogą pochwycić luźną odzież, rękawice lub włosy, a długie, ostre wióry mogą ciąć skórę. Promieniowanie jonizujące i tlenek węgla nie są zagrożeniami typowymi dla tokarki.

Dlaczego tak

Klucz uchwytowy pozostawiony w gnieździe zostanie wyrzucony przez obracający się uchwyt i może ciężko zranić operatora lub osoby w pobliżu. Dlatego wyjmuje się go zaraz po zamocowaniu, a niektóre klucze mają sprężynę wypychającą.

Dlaczego tak

Osłona z blokadą chroni każdą osobę przy maszynie niezależnie od jej wyposażenia, więc jest środkiem ochrony zbiorowej. Okulary, obuwie i nauszniki chronią tylko osobę, która je nosi.

Dlaczego tak

Okulary chronią przed wiórami, a przylegająca odzież i brak rękawic zapobiegają pochwyceniu przez obracające się elementy. Rękawice przy obracającym się przedmiocie zwiększają ryzyko wciągnięcia dłoni.

Dlaczego tak

Ucisk w klatce piersiowej, duszność, bladość i poty to typowe objawy ostrego zespołu wieńcowego; liczy się szybkie wezwanie pomocy medycznej. Zbagatelizowanie objawów jako zmęczenia opóźnia leczenie.

Dlaczego tak

Wymioty i nierówne źrenice po urazie głowy mogą świadczyć o krwiaku wewnątrzczaszkowym, który zagraża życiu; poszkodowanego obserwuje się i wzywa pogotowie. Uznanie objawów za zmęczenie opóźnia leczenie.

Dlaczego tak

Zatrzymanie maszyny przerywa narastanie urazu i chroni ratownika; dopiero potem uwalnia się poszkodowanego. Szarpanie przy pracującej maszynie może pogłębić obrażenia i narazić ratownika.

Dlaczego tak

Pozycja boczna bezpieczna utrzymuje drożność dróg oddechowych i chroni przed zachłyśnięciem; oddech kontroluje się regularnie. Pozostawienie nieprzytomnego na plecach grozi zapadnięciem się języka.

Dlaczego tak

Dyspozytor potrzebuje informacji, które pozwolą szybko dotrzeć na miejsce i przygotować pomoc: gdzie, co się stało, ile osób i w jakim stanie oraz jak oddzwonić. Szczegóły techniczne maszyny nie są mu potrzebne.

Dlaczego tak

Próba usunięcia wbitego ciała obcego może pogłębić uszkodzenie gałki ocznej; zakrycie obu oczu ogranicza ich ruchy, a pomoc okulistyczna jest konieczna. Pocieranie i spirytus dodatkowo uszkadzają oko.

Dlaczego tak

Bezpośredni ucisk jest podstawowym sposobem tamowania krwotoku, a opatrunek uciskowy utrzymuje go do przyjazdu pomocy. Benzyna i opiłki zanieczyszczają ranę i grożą zakażeniem. Opatrunku nasiąkniętego krwią się nie zdejmuje, tylko dokłada kolejne warstwy.

Dlaczego tak

Uniesienie nóg poprawia ukrwienie mózgu, a chłodne miejsce łagodzi przyczynę omdlenia; szybki powrót do obsługi maszyny grozi ponownym omdleniem i wypadkiem. Alkohol pogarsza stan poszkodowanego.

Dlaczego tak

RKO prowadzi się nieprzerwanie do powrotu oddechu, przekazania poszkodowanego zespołowi ratownictwa lub wyczerpania ratownika. Przerwanie po minucie lub po kilku uciśnięciach odbiera szansę na przeżycie.

Dlaczego tak

Drgania samowzbudne przy frezowaniu wytwarzają przenikliwy hałas, a wiele pracujących obrabiarek sumuje poziom dźwięku w hali. Oświetlenie i regały nie są źródłami hałasu. Ogranicza się go m.in. doborem parametrów skrawania i obudowami.

Dlaczego tak

Sygnały alarmowe i ich znaczenie określa instrukcja bezpieczeństwa pożarowego zakładu; pracownicy muszą je znać i reagować zgodnie z procedurą. Traktowanie alarmu jako sygnału przerwy może kosztować życie.

Dlaczego tak

Okulary chronią przed odpryskami i pyłem, a ochronniki słuchu przed hałasem; odzież powinna być przylegająca. Rękawice z długimi mankietami mogą zostać pochwycone przez ruchome elementy.

Dlaczego tak

Drgania przenoszone na ręce uszkadzają naczynia i nerwy, powodując tzw. białe palce, drętwienie i osłabienie chwytu. Kaszel i zapalenie spojówek wiążą się z innymi czynnikami, np. pyłem.

Dlaczego tak

Ocena ryzyka jest procesem identyfikacji zagrożeń, oszacowania ryzyka i doboru środków profilaktycznych; pracodawca ją dokumentuje i informuje pracowników o wynikach. Wydajność i koszt maszyny nie są elementami oceny ryzyka.

Dlaczego tak

Znak Ø informuje, że wymiar dotyczy średnicy, a nie szerokości, co jest niezbędne, gdy powierzchnia walcowa jest widoczna z boku. R oznacza promień, S — powierzchnię kulistą, a □ — kwadrat.

Dlaczego tak

Przy wymiarowaniu od bazy odchyłka każdego wymiaru dotyczy odległości od bazy i nie sumuje się z innymi, co ułatwia obróbkę i kontrolę. W wymiarowaniu łańcuchowym odchyłki się sumują, a zamknięty łańcuch jest niedopuszczalny.

Dlaczego tak

B = N + ES = 40 + 0,039 = 40,039 mm, A = 40,000 mm, a T = ES − EI = 0,039 mm. Wynik 0,078 mm powstaje po podwojeniu odchyłki, a 39,961 mm po odjęciu odchyłki górnej zamiast jej dodania.