Charakteryzuje połączenia mechaniczne

Dlaczego tak

Wielowypust rozkłada moment na wiele równomiernie rozmieszczonych występów, więc przenosi znacznie większe obciążenia niż pojedynczy wpust, a symetria dobrze centruje piastę. Przy odpowiednim pasowaniu piasta może przesuwać się wzdłuż wału, co wykorzystuje się w skrzynkach biegów obrabiarek. Jest to połączenie rozłączne, ale droższe w wykonaniu — wymaga frezowania obwiedniowego lub przeciągania.

Dlaczego tak

Połączenie rozłączne można rozebrać bez uszkodzenia łączonych części i łącznika — tak jest ze śrubą i nakrętką, wpustem czy kołkiem. Spoina, nit i spoina klejowa tworzą połączenia nierozłączne: ich rozłączenie wymaga zniszczenia łącznika lub części, np. ścięcia nitu czy przecięcia spoiny.

Dlaczego tak

We wpuście pryzmatycznym moment obrotowy przenoszą boczne powierzchnie wpustu wchodzącego w rowki wału i piasty — o przeniesieniu obciążenia decyduje kształt elementów, więc jest to połączenie kształtowe. Połączenie wciskowe przenosi moment przez tarcie wywołane wciskiem, a spójnościowe powstaje przez spojenie materiału, np. spawanie lub klejenie.

Dlaczego tak

Kołki ustalające, osadzone w dokładnie rozwierconych otworach, gwarantują, że po rozkręceniu śrub i ponownym złożeniu części wrócą do tego samego położenia — śruby przenoszą siły docisku, a kołki odpowiadają za pozycję. Nity, spoiny i kleje tworzą połączenia nierozłączne, więc wielokrotny demontaż byłby niemożliwy.

Dlaczego tak

W połączeniu wciskowym moment i siła osiowa przenoszone są przez tarcie wywołane naciskiem między powierzchniami, powstałym dzięki wciskowi — dlatego nazywa się je ciernym. Połączenia kształtowe przenoszą obciążenie przez kształt elementów, np. wpusty i wielowypusty, a spawanie i klejenie to połączenia spójnościowe.