Test MEC.05 — zestaw 3

Dlaczego tak

Zawór 5/2 z powrotem sprężynowym po zaniku sygnału sterującego wraca do położenia wyjściowego, kierując powietrze do przeciwnej komory siłownika. Zapamiętanie stanu wymagałoby zaworu bistabilnego.

Dlaczego tak

Uchwyty i przyrządy pneumatyczne zasila się sprężonym powietrzem oczyszczonym i o regulowanym ciśnieniu w zespole przygotowania powietrza. Zasilacz hydrauliczny zasila układy olejowe.

Dlaczego tak

Podajniki prętów i proste manipulatory wykonują powtarzalne ruchy w stałym cyklu, ustawianym mechanicznie lub prostym sterowaniem. Robot sześcioosiowy jest swobodnie programowalny, a suwnica służy do transportu ciężarów.

Dlaczego tak

Roboty obsługujące obrabiarki wymieniają przedmioty w uchwytach, co pozwala na pracę wielu maszyn bez stałej obecności operatora. Zadania administracyjne i projektowe nie należą do zastosowań robotów.

Dlaczego tak

Wygrodzenie z blokadą drzwi zapobiega wejściu w strefę ruchu robota podczas pracy automatycznej; ponowny start wymaga świadomego potwierdzenia. Mostkowanie wyłączników i praca bez wygrodzenia są przyczyną ciężkich wypadków.

Dlaczego tak

Programy CAD 2D pozwalają rysować widoki, przekroje i wymiary zgodnie z normami rysunku technicznego. Arkusze kalkulacyjne służą do obliczeń, a nie do tworzenia dokumentacji rysunkowej.

Dlaczego tak

Producenci narzędzi udostępniają katalogi i aplikacje, w których po wybraniu materiału i rodzaju obróbki podają zalecane płytki i parametry skrawania. Pozostałe źródła nie zawierają informacji o narzędziach.

Dlaczego tak

Znormalizowane wymiary chwytów pozwalają zamocować noże różnych producentów w tych samych imakach i oprawkach. Normalizacja ogranicza zbędną różnorodność, a nie ją zwiększa. Dzięki temu warsztat może kupować noże od różnych dostawców bez wymiany imaków.

Dlaczego tak

Norma powstaje w procesie konsensusu, jest zatwierdzana przez uznaną jednostkę (PKN) i przeznaczona do powszechnego, wielokrotnego stosowania. Dokumenty jednego zakładu czy operatora nie mają charakteru normy.

Dlaczego tak

Przedrostki czyta się: ISO — norma międzynarodowa, EN — przyjęta w Europie, PN — wprowadzona do zbioru Polskich Norm. Norma wyłącznie krajowa miałaby oznaczenie PN bez EN i ISO. Norma ta dotyczy oznaczania chropowatości w dokumentacji technicznej.

Dlaczego tak

PKN publikuje status norm — obowiązująca, wycofana, zastąpiona — co pozwala stwierdzić, czy powołanie jest aktualne. Normy są okresowo przeglądane i zmieniane, więc założenie o ich niezmienności jest błędne.

Dlaczego tak

W toczeniu obraca się przedmiot, a nóż przesuwa się wzdłuż lub w poprzek osi, co pozwala kształtować powierzchnie obrotowe. Obrót narzędzia wieloostrzowego to cecha frezowania, a ruch posuwisto-zwrotny narzędzia — strugania i dłutowania.

Dlaczego tak

We frezowaniu czołowym powierzchnię obrobioną tworzą ostrza czołowe, a oś narzędzia jest prostopadła do niej — tak pracują głowice frezowe. Oś równoległa do powierzchni i skrawanie ostrzami obwodowymi to cecha frezowania walcowego (obwodowego).

Dlaczego tak

Tokarka pozwala wykonywać operacje na powierzchniach obrotowych: toczenie, wiercenie w osi, wytaczanie, gwintowanie nożem i przecinanie. Rowki wpustowe zamknięte frezuje się na frezarce, a uzębienia dłutuje na dłutownicy.

Dlaczego tak

Rowki na powierzchniach płaskich korpusów frezuje się frezem tarczowym lub walcowo-czołowym, przesuwając przedmiot ze stołem. Wiertło wykona tylko otwór, a tokarka obrabia powierzchnie obrotowe.

Dlaczego tak

Honowanie poprawia kształt i chropowatość otworów, np. tulei cylindrowych, tworząc siatkę krzyżujących się rys. Przeciąganie jest obróbką skrawaniem narzędziem wieloostrzowym, a polerowanie nie poprawia kształtu otworu.

Dlaczego tak

Dogładzanie usuwa bardzo cienką warstwę po szlifowaniu i zmniejsza chropowatość do wartości rzędu setnych mikrometra, np. na bieżniach łożysk. Toczenie zgrubne i piaskowanie pozostawiają znacznie większą chropowatość.

Dlaczego tak

Docieranie zapewnia bardzo dużą dokładność kształtu i małą chropowatość, np. płytek wzorcowych i gniazd zaworów. Skrawanie nożem z dużym posuwem to obróbka zgrubna, a nie wykańczająca.

Dlaczego tak

Obrabiarki skrawające usuwają materiał narzędziem lub ściernicą; do podstawowych grup należą tokarki, frezarki, wiertarki, szlifierki, strugarki i dłutownice. Prasy i walcarki służą do obróbki plastycznej, a spawarki do spajania.

Dlaczego tak

Podtrzymka stała mocowana do łoża lub ruchoma na suporcie podpiera wałek w pobliżu miejsca skrawania, zmniejszając jego ugięcie i drgania. Podzielnica i stół obrotowy są wyposażeniem frezarek.

Dlaczego tak

Średnica toczenia nad łożem określa największy przedmiot, który można obrabiać, a rozstaw kłów — największą długość przedmiotu w kłach. Pozostałe cechy nie określają możliwości technologicznych obrabiarki.

Dlaczego tak

Największa średnica wiercenia w stali określa moc i sztywność wiertarki, a wysięg — jak daleko od krawędzi przedmiotu można wiercić. Długość toczenia i średnica ściernicy dotyczą innych obrabiarek.

Dlaczego tak

Wiertarka promieniowa ma obrotowe ramię z przesuwną głowicą, dzięki czemu wrzeciono sięga do każdego miejsca dużej płyty bez jej przestawiania. Wiertarka stołowa ma zbyt mały wysięg, a przesuwanie ciężkiej płyty pod wrzecionem jest niewygodne i niebezpieczne.

Dlaczego tak

Nóż dłutownicy porusza się pionowo w otworze i nacina rowek o płaskich ściankach, czego nie da się wykonać narzędziem obrotowym. W produkcji seryjnej rowki w piastach wykonuje się także przeciąganiem.

Dlaczego tak

Ceramika narzędziowa zachowuje twardość nawet powyżej 1000°C, co pozwala na bardzo duże prędkości skrawania, choć jest krucha. Stal węglowa traci twardość już ok. 200–250°C, a stal szybkotnąca ok. 600°C.

Dlaczego tak

Diament jest najtwardszym materiałem, ale w kontakcie z gorącym żelazem ulega reakcji i dyfuzji węgla; dlatego PCD stosuje się do aluminium, miedzi, kompozytów i tworzyw. Do stali hartowanych stosuje się regularny azotek boru (CBN).

Dlaczego tak

Grupy ISO: P (niebieska) — stal, M (żółta) — stale nierdzewne, K (czerwona) — żeliwo, N (zielona) — metale nieżelazne, S (brązowa) — superstopy i tytan, H (szara) — materiały hartowane. Dobór grupy do materiału decyduje o trwałości ostrza.

Dlaczego tak

Kąt przyłożenia zapobiega ocieraniu się ostrza o obrobioną powierzchnię; zbyt mały powoduje tarcie i nagrzewanie, zbyt duży osłabia ostrze. Kierunek spływu wióra zależy głównie od kąta pochylenia krawędzi skrawającej.

Dlaczego tak

Duży dodatni kąt natarcia zmniejsza siłę skrawania i ogranicza narost przy materiałach plastycznych. Ujemny kąt natarcia wzmacnia ostrze i stosuje się go przy materiałach twardych i skrawaniu przerywanym.

Dlaczego tak

Przy kącie przystawienia bliskim 90° siła skrawania działa głównie wzdłuż osi i stycznie, a mała składowa promieniowa ogranicza ugięcie smukłego wałka i drgania. Mniejsze kąty przystawienia zwiększają siłę promieniową.

Dlaczego tak

Z Rt = f²/(8·rε) wynika f = √(8·rε·Rt) = √(8·0,8·0,006) = √0,0384 ≈ 0,196 mm/obr, czyli ok. 0,2 mm/obr (6 µm = 0,006 mm). Wartości 0,02 i 2 mm/obr to błędy o rząd wielkości przy przeliczaniu mikrometrów, a 0,6 mm/obr dałoby nierówności kilkukrotnie większe.

Dlaczego tak

Narost powstaje w zakresie niskich prędkości przy obróbce materiałów plastycznych; zwiększenie prędkości skrawania, dodatni kąt natarcia i smarowanie ograniczają przyleganie materiału do ostrza. Narost pogarsza chropowatość i dokładność.

Dlaczego tak

Drgania samowzbudne powstają, gdy układ OUNP jest zbyt podatny; ogranicza się je, skracając wysięg narzędzia, zmieniając prędkość obrotową, zmniejszając głębokość skrawania i poprawiając zamocowanie. Duża masa obrabiarki raczej tłumi drgania.

Dlaczego tak

Łamacze wióra na powierzchni natarcia zwijają i łamią wiór na krótkie odcinki, pod warunkiem że parametry skrawania mieszczą się w zakresie ich działania. Usuwanie wióra ręką przy pracującej obrabiarce grozi ciężkim skaleczeniem.

Dlaczego tak

Przy typowych parametrach skrawania wiór odprowadza największą część ciepła (ok. 3/4), a reszta przechodzi do narzędzia i przedmiotu. Dlatego mimo nagrzewania się wióra ostrze narzędzia wymaga chłodzenia i odpowiedniego materiału.

Dlaczego tak

Rozszerzalność cieplna powoduje, że nagrzany wałek zmierzony na obrabiarce wydaje się większy; po ostygnięciu może wyjść poza tolerancję. Dlatego przy obróbce dokładnej stosuje się chłodzenie i mierzy po wyrównaniu temperatury.

Dlaczego tak

Stal szybkotnąca traci twardość powyżej ok. 550–600°C, co prowadzi do gwałtownego zużycia ostrza. Dlatego prędkości skrawania dla HSS są kilkakrotnie mniejsze niż dla węglików spiekanych.

Dlaczego tak

Na tokarce wiertło zamocowane w koniku nie obraca się — ruch główny wykonuje obracający się przedmiot, a wiertło jest dosuwane osiowo. Na wiertarce jest odwrotnie: obraca się wiertło, co jest częstym źródłem pomyłki przy określaniu ruchów w wierceniu.

Dlaczego tak

Ruch główny wykonuje szybko obracająca się ściernica, a ruchy stołu i dosuwy są ruchami posuwowymi. Stół porusza się znacznie wolniej niż obwód ściernicy. Prędkość skrawania przy szlifowaniu dotyczy obwodu ściernicy i wynosi zwykle kilkadziesiąt metrów na sekundę.

Dlaczego tak

Parametry technologiczne ustawia operator na obrabiarce: vc (przez prędkość obrotową), f i ap. Grubość i szerokość warstwy skrawanej to parametry geometryczne wynikające z nich i z kąta przystawienia, a kąty to geometria ostrza.