Test MEC.11 — zestaw 30

Dlaczego tak

Podzielnica obraca przedmiot o dokładnie określony kąt, dzięki czemu na frezarce można wykonać powierzchnie rozmieszczone równomiernie na obwodzie, np. sześciokąt, rowki wielowypustu czy zęby kół metodą kształtową. Toczenie stożka i nacinanie gwintu nożem wymagają ciągłego obrotu przedmiotu, czyli tokarki. Szlifowanie otworu z dokładnością IT5 wykonuje się na szlifierce do otworów.

Dlaczego tak

Przy frezowaniu ostrze nagrzewa się w materiale i gwałtownie stygnie poza nim, a emulsja nasila te wahania temperatury, co prowadzi do pęknięć grzebieniowych. Dlatego frezowanie stali płytkami węglikowymi często prowadzi się na sucho lub z nadmuchem powietrza i dobiera gatunek odporny na zmiany temperatury. Większy wydatek emulsji pogłębia problem, a ostrzejsza krawędź i skrajnie małe obroty nie usuwają jego przyczyny.

Dlaczego tak

Przy szlifowaniu wałków ruch główny to szybki obrót ściernicy, a obrót przedmiotu z małą prędkością jest ruchem posuwowym obwodowym, który doprowadza do ściernicy kolejne części obwodu. Ruch wzdłużny stołu jest posuwem wzdłużnym, a dosuw ściernicy — posuwem poprzecznym, ustalającym głębokość szlifowania. Uczniowie często uznają każdy obrót za ruch główny, co tu prowadzi do błędu.

Dlaczego tak

Trzy punkty podstawy odbierają przesunięcie prostopadłe do niej i dwa obroty, dwa punkty boku — przesunięcie prostopadłe do boku i obrót wokół osi prostopadłej do podstawy, a punkt czoła — ostatnie przesunięcie, razem sześć stopni swobody. Dwa punkty na jednej płaszczyźnie nie mogą odebrać dwóch przesunięć, bo oba działają w tym samym kierunku. Trzy stopnie swobody odbiera podstawa, a jeden czoło.

Dlaczego tak

Stół podciśnieniowy dociska płytę do podłoża ciśnieniem atmosferycznym na całej powierzchni spodu, więc cała górna powierzchnia jest dostępna, a cienki materiał nie odkształca się od lokalnego docisku. Płyta elektromagnetyczna nie przyciąga aluminium, bo nie jest ono ferromagnetyczne. Imadło ściska cienką płytę z boków, co powoduje jej wyboczenie, a uchwyt trójszczękowy nie nadaje się do płaskich przedmiotów prostokątnych.

Dlaczego tak

Jedna działka noniusza ma 49 / 50 = 0,98 mm, więc różni się od działki podziałki głównej (1 mm) o 1 − 0,98 = 0,02 mm — to jest dokładność odczytu. Wartość 0,98 mm to długość działki noniusza, a nie dokładność. Wartości 0,05 i 0,1 mm odpowiadają noniuszom o 20 i 10 działkach.

Dlaczego tak

Pochylone łoże sprawia, że wióry zsuwają się pod wpływem ciężaru do przenośnika zamiast gromadzić się na prowadnicach, a zamknięty, żebrowany korpus jest sztywniejszy na skręcanie. Średnica obrabianych przedmiotów zależy od wysokości kłów i przestrzeni roboczej, a nie jest nieograniczona. Toczenie stożków na CNC wymaga interpolacji osi X i Z, a konik jest osobnym zespołem.

Dlaczego tak

Według zasad układu współrzędnych obrabiarek dodatni kierunek osi to ten, w którym narzędzie oddala się od przedmiotu — w osi X tokarki oznacza to oddalanie się od osi obrotu, czyli zwiększanie średnicy. Zbliżanie do osi to kierunek ujemny. Ruchy w stronę wrzeciona i konika odbywają się wzdłuż osi Z, a nie X.

Dlaczego tak

W trybie przyrostowym, zwanym też krokowym, oś przesuwa się po każdym naciśnięciu przycisku o wybrany krok, np. 0,001, 0,01 lub 0,1 mm, co ułatwia precyzyjne dosuwanie narzędzia. W trybie JOG oś porusza się w sposób ciągły, dopóki przycisk jest wciśnięty. MDI służy do wykonywania wpisanych bloków, a REF do najazdu na punkt referencyjny.

Dlaczego tak

Funkcje modalne, takie jak G00, G01 czy wartość posuwu F, pozostają aktywne w kolejnych blokach, dopóki nie zostaną zastąpione inną funkcją z tej samej grupy lub nową wartością — dlatego nie powtarza się ich w każdym bloku. Postprocesor nie dopisuje ich do pliku, a funkcje jednoblokowe, np. G04, działają tylko w swoim bloku. Po włączeniu sterowania domyślne jest zwykle G00 lub G01 zależnie od parametrów, ale wartość F nie jest ustalona.

Dlaczego tak

Zagnieżdżanie polega na wywołaniu podprogramu z innego podprogramu — sterowanie po zakończeniu O3000 wraca do O2000, a potem do programu głównego; liczba poziomów zagnieżdżenia jest ograniczona przez sterowanie. Cykl stały to gotowa procedura sterowania, np. G81, a nie podprogram użytkownika. Skok bezwarunkowy przenosi wykonanie do innego bloku bez powrotu, a programowanie parametryczne posługuje się zmiennymi.

Dlaczego tak

Cykl G73 łamie wiór krótkim cofnięciem po każdym zagłębieniu, co skraca czas wiercenia w materiałach dających długi wiór. Cykl G83 po każdym zagłębieniu wycofuje wiertło ponad otwór, aby usunąć wióry z głębokiego otworu. G81 wierci jednym ruchem bez przerw, a G85 jest cyklem rozwiercania z wycofaniem na posuwie roboczym.

Dlaczego tak

Długość narzędzia wyznacza się od punktu odniesienia narzędzia, leżącego na czole wrzeciona w jego osi (płaszczyźnie styku oprawki), do wierzchołka lub czoła ostrza — tak mierzy preseter i tak interpretuje wartość korekcja długości. Odległości od punktu zerowego przedmiotu lub stołu zależą od położenia osi i zmieniają się przy każdym ruchu. Punkt referencyjny maszyny nie ma związku z długością konkretnego narzędzia.

Dlaczego tak

W oznaczeniu płytki według ISO ostatnie dwie cyfry przed ewentualnym łamaczem wióra określają promień naroża w dziesiątych częściach milimetra — „08” oznacza 0,8 mm. Wartość 0,4 odpowiadałaby oznaczeniu „04”, a 0,08 powstaje po błędnym odczycie jednostek. Liczba 12 to długość krawędzi skrawającej w milimetrach, a nie promień.

Dlaczego tak

Bateria podtrzymuje m.in. parametry i położenie osi przy wyłączonym zasilaniu, dlatego po komunikacie trzeba szybko zlecić jej wymianę; instrukcje sterowań zalecają wymieniać ją przy włączonej maszynie, aby nie utracić danych. Bateria podtrzymująca nie ładuje się z sieci, a wyłączenie maszyny przyspiesza jej rozładowanie. Zlekceważenie komunikatu lub odłączenie baterii grozi utratą danych i koniecznością ponownego bazowania.

Dlaczego tak

Aluminium daje dużą objętość wióra i łatwo nakleja się na ostrze, dlatego potrzebny jest frez z małą liczbą ostrzy (duże rowki wiórowe), ostrą geometrią i gładkimi, polerowanymi powierzchniami. Frez wieloostrzowy z małymi rowkami do stali hartowanych szybko by się zapchał. Ujemny kąt natarcia zwiększa siły i sprzyja narostowi, a powłoka TiAlN zawiera aluminium i nie jest zalecana do jego obróbki.

Dlaczego tak

Funkcja pomijania bloków sprawia, że sterowanie nie wykonuje bloków poprzedzonych ukośnikiem „/” — programista oznacza tak np. dodatkowe przejście lub pomiar, które operator włącza lub wyłącza przyciskiem. Zatrzymywanie po każdym bloku to praca blok po bloku (Single Block). Ruchy szybkie nie są pomijane, a wykonanie programu bez ruchu osi to blokada maszyny.

Dlaczego tak

G91 włącza wymiarowanie przyrostowe, więc wartości X i Y oznaczają przesunięcia od bieżącego położenia, a nie współrzędne punktu docelowego — stąd ruch w nieoczekiwane miejsce. Dojazd do punktu X100 Y50 w układzie przedmiotu nastąpiłby przy G90. Współrzędne maszynowe wymagają osobnej funkcji, np. G53, a G91 nie blokuje ruchów szybkich.

Dlaczego tak

Blokada drzwi ma uniemożliwić pracę automatyczną i obroty wrzeciona, gdy kabina jest otwarta, więc prawidłowa reakcja to brak uruchomienia i komunikat o otwartych drzwiach. Uruchomienie wrzeciona, nawet ze zmniejszonymi obrotami lub z ostrzeżeniem, świadczy o niesprawności. Ograniczona prędkość przy otwartych drzwiach jest dopuszczalna tylko w specjalnym trybie ustawiania, a nie w pracy automatycznej.

Dlaczego tak

Zabierak czołowy ma ostrza wciskane w czoło wałka wokół kła, więc przenosi moment obrotowy, nie zasłaniając powierzchni walcowej, którą można stoczyć na całej długości. Uchwyt szczękowy i tuleja zaciskowa obejmują część wałka, która pozostaje nieobrobiona. Trzpień rozprężny służy do mocowania tulei w otworze, a nie wałków w kłach.

Dlaczego tak

Twarde szczęki z nacięciami (ryflowaniem) pewnie chwytają nierówną, twardą powierzchnię surowego odlewu i przenoszą duże siły skrawania przy obróbce zgrubnej. Miękkie szczęki wytacza się na obrobioną, dokładną średnicę — na surowej powierzchni szybko by się zniszczyły i nie dały pewnego chwytu. Tuleja zaciskowa wymaga powierzchni o dokładnej średnicy, a trzpień rozprężny — obrobionego otworu.

Dlaczego tak

Szczęki wytacza się, gdy są zaciśnięte z siłą zbliżoną do roboczej, tak aby luzy w prowadnicach uchwytu zostały skasowane w tym samym kierunku co przy mocowaniu tulei — wtedy wytoczona powierzchnia jest współosiowa z wrzecionem. Krążek nie służy do osłony przed wiórami, a szczęki wytacza się na średnicę tulei, z krążkiem umieszczonym poza strefą wytaczania. Krążek nie wpływa na późniejszą siłę zacisku.

Dlaczego tak

Nóż dotyka powierzchni, która leży 1,5 mm przed przyszłym czołem, czyli w dodatnim kierunku osi Z, więc w tym położeniu jego współrzędna w układzie przedmiotu wynosi Z1,5. Wpisanie −1,5 umieściłoby punkt zerowy 1,5 mm przed surowym czołem, a wpisanie 0 — na surowym czole, przez co część byłaby dłuższa o naddatek. Wartość 3,0 nie ma uzasadnienia.

Dlaczego tak

W oprawce Weldon wkręt dociska się do płaskiego ścięcia chwytu, więc narzędzie jest zablokowane kształtowo — nie obróci się ani nie wysunie nawet przy dużych siłach zgrubnego frezowania. Tulejka ER trzyma narzędzie tylko tarciem i przy dużych siłach frez może się w niej przesunąć. Uchwyt wiertarski nie przenosi takich momentów, a tuleja Morse'a służy do narzędzi z chwytem stożkowym.

Dlaczego tak

Wrzeciono przy wymianie zatrzymuje się w zorientowanym położeniu, a jego kamienie zabierakowe muszą wejść w rowki oprawki — jeśli oprawka leży w gnieździe obrócona, ramię zmieniacza nie wprowadzi jej poprawnie i może dojść do uszkodzenia. Długość oprawki nie zależy od obrotu wokół osi, a położenie kątowe nie zmienia ani długości narzędzia, ani kierunku obrotów.

Dlaczego tak

Wykruszenie to odłamywanie się drobnych fragmentów ostrza pod wpływem uderzeń przy wejściu w materiał lub drgań, typowe dla obróbki przerywanej. Zużycie kraterowe to wgłębienie na powierzchni natarcia wytarte przez wiór, a starcie powierzchni przyłożenia daje równy pas wzdłuż krawędzi, którego tu nie ma. Narost to materiał przyklejony do ostrza, a nie ubytek.

Dlaczego tak

Kryterium VB opisuje równomierne starcie, ale pęknięcie naroża grozi nagłym wyłamaniem ostrza, uszkodzeniem przedmiotu i oprawki, więc takie naroże wymienia się niezależnie od szerokości pasa starcia. Dalsza praca w oparciu o samo VB pomija ten rodzaj uszkodzenia. Zwiększenie posuwu przyspieszy wyłamanie, a płytek wymiennych z węglika nie ostrzy się ręcznie na szlifierce narzędziowej.

Dlaczego tak

Funkcja G49 odwołuje korekcję długości narzędzia włączoną przez G43 lub G44. G40 odwołuje korekcję promienia (G41/G42), a G80 kończy działanie cykli stałych wiercenia. G44 nie odwołuje korekcji, lecz włącza ją z przeciwnym znakiem, czyli odejmuje wartość korektora.

Dlaczego tak

Ostrze zatrzymało się na folii, czyli 0,05 mm przed czołem w dodatnim kierunku osi Z, więc jego współrzędna w układzie przedmiotu wynosi Z0,05. Wpisanie 0 pominęłoby grubość folii i przesunęło wszystkie długości o 0,05 mm. Znak minus odpowiadałby położeniu za czołem, w materiale, a 0,10 to dwukrotna grubość folii.

Dlaczego tak

Trwałość wyrażona w sztukach to czas trwałości podzielony przez czas skrawania na sztukę: 30 · 60 s / 45 s = 1800 / 45 = 40 sztuk. Wartość 30 sztuk wynika z przepisania liczby minut, a 67 z podzielenia 30 przez 0,45. Wynik 1350 powstaje po pomnożeniu 30 przez 45 zamiast dzielenia.

Dlaczego tak

Wersją obowiązującą jest program przechowywany na serwerze, więc poprawka musi do niego trafić — przez odesłanie programu lub zgłoszenie technologowi, który zaktualizuje i zatwierdzi wersję. Notatka przy maszynie i ręczne poprawki przy każdym przesłaniu prowadzą do rozbieżności między wersjami i błędów na innych zmianach. Zmiana numeru tworzy niekontrolowaną kopię programu.

Dlaczego tak

Dodatnia korekta zużycia sprawia, że nóż wykańczający zostawia na średnicy naddatek — po zmierzeniu sztuki operator koryguje wartość i ponownie wykonuje przejście wykańczające, uzyskując wymiar bez ryzyka zrobienia braku. Korekta noża wykańczającego nie wpływa na kolizje przy ruchach szybkich w innych miejscach ani na obciążenie przy obróbce zgrubnej. Nie służy też skróceniu cyklu.

Dlaczego tak

Gromadzące się wióry mogą zablokować ruchy osi, uszkodzić osłony i zatkać odpływ chłodziwa, dlatego obróbkę trzeba wstrzymać, a zakleszczenie usuwać przy wyłączonym przenośniku, zgodnie z procedurą z instrukcji. Kontynuowanie serii pogłębia problem. Manipulowanie przenośnikiem w czasie cyklu i sięganie do niego ręką grozi wciągnięciem dłoni i skaleczeniem.

Dlaczego tak

Mikrometr do gwintów ma końcówki stożkową i pryzmatyczną dopasowane do zarysu gwintu, dzięki czemu mierzy bezpośrednio średnicę podziałową i podaje jej wartość. Sprawdzian pierścieniowy daje jedynie ocenę „dobry/zły”, bez liczby do protokołu. Wzornik sprawdza skok, a suwmiarka mierzy średnicę zewnętrzną, a nie podziałową.

Dlaczego tak

Otwór jest o 0,04 mm za mały na średnicy, czyli o 0,02 mm na promieniu, więc frez musi odsunąć się od osi otworu w stronę ścianki o 0,02 mm — uzyskuje się to, zmniejszając korektor promienia o 0,02 mm. Zwiększenie korektora jeszcze bardziej zmniejszyłoby otwór. Wartość 0,04 mm pomija to, że korektor promienia działa po każdej stronie średnicy.

Dlaczego tak

Nawiertak ustala położenie i prowadzi wiertło, wiercenie Ø6,8 mm przygotowuje otwór pod gwint M8 o skoku 1,25 mm, faza ułatwia wejście gwintownika i chroni pierwszy zwój przed zadziorem, a na końcu nacina się gwint. Otwór Ø8 mm jest równy średnicy nominalnej, więc gwintownik nie miałby czego skrawać. Gwintowanie przed wierceniem lub nawiercanie po wierceniu jest technologicznie bezsensowne.

Dlaczego tak

Gwint wewnętrzny sięga dnem zarysu do średnicy nominalnej 24 mm, więc podcięcie musi być od niej nieco większe, zwykle o ok. 0,5 mm, aby nóż mógł swobodnie wyjść z ostatniego zwoju. Wartość 22,4 mm to w przybliżeniu średnica otworu pod gwint (24 − 1,08 · 1,5), więc rowek o takiej średnicy w ogóle by nie powstał. Średnica 23 mm leży w strefie zarysu gwintu, a 21 mm jest mniejsza od samego otworu, więc żadna z nich nie daje wybiegu narzędzia.

Dlaczego tak

Ruch roboczy wzdłuż tworzącej stożka to interpolacja liniowa G01 do punktu końcowego o średnicy 30 mm i współrzędnej Z−25, bo materiał leży w ujemnym kierunku osi Z od czoła. Wartość X15 to promień, wpisany błędnie przy programowaniu średnicowym. Z25 wyprowadziłoby nóż przed czoło, a G00 wykonałoby ruch szybki bez posuwu roboczego, co przy skrawaniu grozi uszkodzeniem.

Dlaczego tak

Frez Ø10 mm ma promień 5 mm, więc w narożu wewnętrznym zostawia zaokrąglenie co najmniej R5 — do uzyskania R3 potrzebny jest frez o promieniu mniejszym niż 3 mm, np. Ø5 mm, w dodatkowym zabiegu obróbki resztek. Symulacja poprawnie wskazała ten problem. Korekcja promienia nie zmniejsza promienia narzędzia, a zmiana posuwu nie usunie materiału, do którego frez nie może dotrzeć.

Dlaczego tak

Chwytacz detali (łapacz) podsuwa się pod tuleję lub chwyta ją przed zakończeniem przecinania i odkłada do pojemnika, chroniąc ją przed upadkiem i uderzeniem o wióry. Zwiększenie posuwu pod koniec cięcia grozi wyłamaniem płytki i zadziorem. Kieł konika zablokowałby otwór tulei, a przecinanie wymaga obrotu wrzeciona i nie da się go wykonać przy zatrzymanej osi C.