Stal narzędziowa 115CrV3 (1.2210, srebrzanka)
Stal narzędziowa do pracy na zimno, powszechnie znana jako stal srebrna, czyli srebrzanka — dostarczana najczęściej w formie szlifowanych prętów ciągnionych w tolerancji h8. Charakteryzuje się bardzo dobrą skrawalnością, dobrą trzymalnością krawędzi tnącej i odpornością na zużycie ścierne.
Oznaczenia
Ta sama stal pod nazwami, których używa się w różnych normach i krajach. Wpisanie dowolnej z nich w wyszukiwarce prowadzi na tę stronę.
| System | Oznaczenie |
|---|---|
| Werkstoff-NrNumer materiałowy — tak stal opisują huty i dostawcy w Europie. | 1.2210 |
| ENOznaczenie normy europejskiej, budowane ze składu chemicznego. | 115CrV3 |
| PNOznaczenie polskie — to zwykle jest na rysunku i w rozmowie na hali. | NC10≈ odpowiednik przybliżony |
| AISIOznaczenie amerykańskie, częste w katalogach narzędzi i literaturze. | L2 |
| Nazwa handlowaJak stal nazywa się w praktyce warsztatowej i w sklepie. | srebrzanka |
≈ Zbliżony gatunek, nie ten sam. Do zamiany w produkcji wymaga sprawdzenia w karcie materiałowej.
Właściwości
| Właściwość | Symbol | Wartość | Źródło |
|---|---|---|---|
| Gęstość | ρ | 7800 kg/m³ | DIN 17350 |
| Wytrzymałość na rozciąganie | Rm | 750 MPa | DIN 17350 |
| Moduł Younga | E | 210 GPa | DIN 17350 |
| Twardość Brinella | HB | 220 HB | DIN 17350 |
| Przewodność cieplna | λ | 33,5 W/(m·K) | DIN 17350 |
| Ciepło właściwe | c | 460 J/(kg·K) | DIN 17350 |
| Temperatura topnienia | Tm | 1528 °C | DIN 17350 |
Wartości nominalne z podanych norm. Do obliczeń wytrzymałościowych używaj atestu materiałowego od dostawcy.
Skład chemiczny
Zakresy dopuszczone przez normę, w procentach masowych. Rzeczywisty skład wytopu podaje atest hutniczy.
- Pierwiastek — Zawartość
- C
- 1,10–1,25 %
- Mn
- 0,20–0,40 %
- Si
- 0,15–0,35 %
- Cr
- 0,50–0,80 %
- V
- 0,07–0,12 %
Obróbka cieplna
Temperatury podane w stopniach Celsjusza. Ośrodek chłodzący i twardość po zabiegu tak, jak podaje karta materiałowa. Ten sam zabieg może wystąpić kilka razy — np. hartowanie w wodzie i w oleju dają różną twardość.
| Zabieg | Temperatura | Ośrodek | Twardość |
|---|---|---|---|
| Wyżarzanie zmiękczająceStan dostawy i stan, w którym stal się obrabia. Twardość podana jako górna granica. | 710–750 °C | — | maks. 220 HB |
| HartowanieTemperatura austenityzowania i ośrodek chłodzący. | 780–830 °C | woda lub olej | — |
| OdpuszczanieWyższa temperatura to niższa twardość i większa ciągliwość. Zakres zbiorczy, gdy karta gatunku nie dzieli odpuszczania na niskie i wysokie. | 150–300 °C | — | — |
| Twardość roboczaTwardość gotowego narzędzia — to ona decyduje, jak długo trzyma krawędź. | — | — | 60–64 HRC |
Wartości nominalne z podanych norm. Do obliczeń wytrzymałościowych używaj atestu materiałowego od dostawcy.
Kalkulatory dla tego materiału
Gęstość tego materiału zostanie wczytana automatycznie po przejściu do kalkulatora.
Zastosowania
Wiertła kręte, gwintowniki, wycinaki
Bardzo dobra skrawalność w stanie zmiękczonym ułatwia wykonanie narzędzia.
Trzpienie, wypychacze, kołki ustalające, igły do form
Dostawa w postaci szlifowanych prętów h8 oszczędza obróbkę na wymiar.
Małe narzędzia do obróbki drewna i metalu
Dobra trzymalność krawędzi tnącej przy niewielkich przekrojach.
Elementy mechaniki precyzyjnej
Odporność na zużycie ścierne przy wymaganej dokładności wymiarowej.