Stal narzędziowa NC11 (1.2080)
Ledeburytyczna stal narzędziowa do pracy na zimno o bardzo wysokiej zawartości węgla i chromu. Ma ekstremalnie wysoką odporność na zużycie ścierne, ale niższą ciągliwość niż stal 1.2379. Przeznaczona do obciążenia ścierającego przy umiarkowanych uderzeniach.
Oznaczenia
Ta sama stal pod nazwami, których używa się w różnych normach i krajach. Wpisanie dowolnej z nich w wyszukiwarce prowadzi na tę stronę.
| System | Oznaczenie |
|---|---|
| Werkstoff-NrNumer materiałowy — tak stal opisują huty i dostawcy w Europie. | 1.2080 |
| ENOznaczenie normy europejskiej, budowane ze składu chemicznego. | X210Cr12 |
| PNOznaczenie polskie — to zwykle jest na rysunku i w rozmowie na hali. | NC11 |
| AISIOznaczenie amerykańskie, częste w katalogach narzędzi i literaturze. | D3 |
Właściwości
| Właściwość | Symbol | Wartość | Źródło |
|---|---|---|---|
| Gęstość | ρ | 7650 kg/m³ | PN-EN ISO 4957 |
| Wytrzymałość na rozciąganie | Rm | 860 MPa | PN-EN ISO 4957 |
| Moduł Younga | E | 210 GPa | PN-EN ISO 4957 |
| Ciepło właściwe | c | 460 J/(kg·K) | PN-EN ISO 4957 |
Wartości nominalne z podanych norm. Do obliczeń wytrzymałościowych używaj atestu materiałowego od dostawcy.
Skład chemiczny
Zakresy dopuszczone przez normę, w procentach masowych. Rzeczywisty skład wytopu podaje atest hutniczy.
- Pierwiastek — Zawartość
- C
- 1,90–2,20 %
- Mn
- 0,20–0,60 %
- Si
- 0,10–0,40 %
- Cr
- 11,50–13,50 %
Obróbka cieplna
Temperatury podane w stopniach Celsjusza. Ośrodek chłodzący i twardość po zabiegu tak, jak podaje karta materiałowa. Ten sam zabieg może wystąpić kilka razy — np. hartowanie w wodzie i w oleju dają różną twardość.
| Zabieg | Temperatura | Ośrodek | Twardość |
|---|---|---|---|
| Wyżarzanie zmiękczająceStan dostawy i stan, w którym stal się obrabia. Twardość podana jako górna granica. | 800–840 °C | — | maks. 250 HB |
| HartowanieTemperatura austenityzowania i ośrodek chłodzący. | 940–980 °C | olej lub kąpiel solna | — |
| OdpuszczanieWyższa temperatura to niższa twardość i większa ciągliwość. Zakres zbiorczy, gdy karta gatunku nie dzieli odpuszczania na niskie i wysokie. | 150–400 °C | — | — |
| Twardość roboczaTwardość gotowego narzędzia — to ona decyduje, jak długo trzyma krawędź. | — | — | 58–63 HRC |
Wartości nominalne z podanych norm. Do obliczeń wytrzymałościowych używaj atestu materiałowego od dostawcy.
Kalkulatory dla tego materiału
Gęstość tego materiału zostanie wczytana automatycznie po przejściu do kalkulatora.
Zastosowania
Narzędzia do cięcia i wykrawania blach cienkich
Umiarkowane uderzenia — przy grubszych blachach lepiej sprawdza się 1.2379.
Rolki do cięcia, matryce do prasowania proszków
Ekstremalna odporność na zużycie ścierne przy pracy ciągłej.
Narzędzia do ciągnienia i tłoczenia ceramiki oraz tworzyw
Materiały silnie ścierne, obciążenie głównie ścieraniem.
Sprawdziany i narzędzia pomiarowe o długiej żywotności
Twardość utrzymuje wymiar przez długi czas użytkowania.