Pierścienie Segera i rowki pod O-ringi
Rowki pod pierścienie osadcze DIN 471 na wałek (3–100 mm) i DIN 472 do otworu (8–100 mm) oraz typowe wymiary rowków pod O-ringi.
Źródło: DIN 471, DIN 472, Parker O-Ring Handbook ORD 5700
36 z tablicy
| Wałekd₁mm | Grubośćsmm | Średnica rowkad₂mm | Szerokość rowkammm | Głębokość rowkamm |
|---|---|---|---|---|
| 3 | 0,4 | 2,8 | 0,5 | 0,1 |
| 4 | 0,4 | 3,8 | 0,5 | 0,1 |
| 5 | 0,6 | 4,8 | 0,7 | 0,1 |
| 6 | 0,7 | 5,7 | 0,8 | 0,15 |
| 7 | 0,8 | 6,7 | 0,9 | 0,15 |
| 8 | 0,8 | 7,6 | 0,9 | 0,2 |
| 9 | 1 | 8,6 | 1,1 | 0,2 |
| 10 | 1 | 9,6 | 1,1 | 0,2 |
| 12 | 1 | 11,5 | 1,1 | 0,25 |
| 14 | 1 | 13,4 | 1,1 | 0,3 |
| 15 | 1 | 14,3 | 1,1 | 0,35 |
| 16 | 1 | 15,2 | 1,1 | 0,4 |
| 17 | 1 | 16,2 | 1,1 | 0,4 |
| 18 | 1,2 | 17 | 1,3 | 0,5 |
| 19 | 1,2 | 18 | 1,3 | 0,5 |
| 20 | 1,2 | 19 | 1,3 | 0,5 |
| 22 | 1,2 | 21 | 1,3 | 0,5 |
| 24 | 1,2 | 22,9 | 1,3 | 0,55 |
| 25 | 1,2 | 23,9 | 1,3 | 0,55 |
| 28 | 1,5 | 26,6 | 1,6 | 0,7 |
| 30 | 1,5 | 28,6 | 1,6 | 0,7 |
| 32 | 1,5 | 30,3 | 1,6 | 0,85 |
| 35 | 1,5 | 33 | 1,6 | 1 |
| 40 | 1,75 | 37,5 | 1,85 | 1,25 |
| 45 | 1,75 | 42,5 | 1,85 | 1,25 |
| 50 | 2 | 47 | 2,15 | 1,5 |
| 55 | 2 | 52 | 2,15 | 1,5 |
| 60 | 2 | 57 | 2,15 | 1,5 |
| 65 | 2,5 | 62 | 2,65 | 1,5 |
| 70 | 2,5 | 67 | 2,65 | 1,5 |
| 75 | 2,5 | 72 | 2,65 | 1,5 |
| 80 | 2,5 | 76,5 | 2,65 | 1,75 |
| 85 | 3 | 81,5 | 3,15 | 1,75 |
| 90 | 3 | 86,5 | 3,15 | 1,75 |
| 95 | 3 | 91,5 | 3,15 | 1,75 |
| 100 | 3 | 96,5 | 3,15 | 1,75 |
Wymiary w mm. Przy toczeniu rowka liczą się średnica jego dna d₂ i szerokość m (tolerancja H13). Szerokość rowka zależy tylko od grubości pierścienia, dlatego wyliczamy ją z s; głębokość to połowa różnicy d₁ i d₂.
Od rowka do czoła wałka lub otworu musi zostać kołnierz, który przeniesie siłę osiową. Norma podaje jego minimalną szerokość n — w przybliżeniu trzykrotną głębokość rowka; nośność pierścienia i rowka podaje katalog producenta.
DIN 471 i DIN 472 (wydanie 2011).
Rowki pod O-ringi — uszczelnienia statyczne
Wartości typowe wg Parker O-Ring Handbook (ORD 5700) dla uszczelnień statycznych bez pierścieni oporowych. ISO 3601-2 podaje własne wymiary gniazd, a producenci O-ringów — swoje; przy projektowaniu sprawdź w katalogu producenta.
| PrzekrójWmm | Seria AS568 | Promieniowe: głębokośćmm | Promieniowe: szerokośćmm | Osiowe: głębokośćmm | Osiowe: szerokośćmm | Zgniot% |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1,780,07″ | 0xx | 1,27–1,32 | 2,36–2,49 | 1,27–1,37 | 2,57–2,72 | 26–29 |
| 2,620,103″ | 1xx | 2,06–2,11 | 3,56–3,68 | 1,88–2,03 | 3,45–3,61 | 19–21 |
| 3,530,139″ | 2xx | 2,82–2,87 | 4,75–4,88 | 2,57–2,72 | 4,5–4,75 | 19–20 |
| 5,330,21″ | 3xx | 4,32–4,39 | 7,14–7,26 | 3,86–4,11 | 6,86–7,37 | 18–19 |
| 6,990,275″ | 4xx | 5,74–5,82 | 9,53–9,65 | 5,11–5,36 | 8,69–9,19 | 17–18 |
Uszczelnienie promieniowe (tłok, tłoczysko, czop w otworze): głębokość rowka liczy się od powierzchni współpracującej, czyli razem z luzem między częściami. Zgniot podany dla rowka promieniowego.
Uszczelnienie osiowe (czołowe, pod pokrywą): szerokość dla ciśnienia działającego od wewnątrz. Ciśnienie dociska wtedy O-ring do zewnętrznej ścianki rowka, więc dobiera się go tak, by od początku do niej przylegał.
Średnicę wewnętrzną O-ringu w rowku na wałku lub tłoku dobiera się tak, by był lekko rozciągnięty — zwykle nie więcej niż ok. 5 %, bo rozciąganie spłaszcza przekrój i zmniejsza zgniot.
Na egzaminie zawodowym
Tematy z podstawy programowej, w których ta tablica się przydaje — z przykładowymi pytaniami i wyjaśnieniami.
- MEC.03Stosuje materiały konstrukcyjne, eksploatacyjne i uszczelniające zgodnie z wymaganiami eksploatacyjnymi i technologicznymi
- MEC.05Stosuje materiały konstrukcyjne, eksploatacyjne i uszczelniające zgodnie z wymaganiami eksploatacyjnymi i technologicznymi
- MEC.08Stosuje materiały konstrukcyjne, eksploatacyjne i uszczelniające zgodnie z wymaganiami eksploatacyjnymi i technologicznymi
- MEC.09Stosuje materiały konstrukcyjne, eksploatacyjne i uszczelniające zgodnie z wymaganiami eksploatacyjnymi i technologicznymi
- MEC.11Rozróżnia materiały konstrukcyjne, eksploatacyjne i uszczelniające zgodnie z wymaganiami eksploatacyjnymi i technologicznymi