Test ELM.02 — zestaw 34

Dlaczego tak

Grot typu minifala ma wgłębienie, w którym gromadzi się kropla lutu; przeciągany wzdłuż rzędu wyprowadzeń pokrytych topnikiem lutuje je po kolei, a nadmiar lutu zabiera ze sobą, ograniczając mostki. Grot stożkowy jest kuszący, bo kojarzy się z precyzją przy drobnych wyprowadzeniach, ale ma małą pojemność cieplną i nie gromadzi lutu, więc nadaje się do lutowania punkt po punkcie. Grot z otworem służy do rozlutowywania, a szeroki grot płaski stosuje się do zdejmowania układów, a nie do przeciągania.

Dlaczego tak

Element odkłada się bezpośrednio na pola i lekko wciska w pastę, która utrzymuje go w miejscu do czasu lutowania, a niewielkie przesunięcia koryguje efekt samocentrowania podczas rozpływu. Dosuwanie elementu po paście jest kuszące, bo pozwala dokładnie trafić w pola, ale rozmazuje pastę między polami, co prowadzi do mostków i kulek lutu. Zbyt mocny docisk wyciska pastę poza pola z tym samym skutkiem, a podgrzewanie przed układaniem wysusza pastę i pogarsza jej lepkość.

Dlaczego tak

Prawidłowo najpierw podgrzewa się grotem jednocześnie pole i wyprowadzenie, a lut z topnikiem podaje się do nagrzanego połączenia; przenoszony lut traci topnik, który odparowuje na grocie, a zimne powierzchnie nie zostają zwilżone, co daje połączenie zimne lub kruche. Odpowiedź o zbyt małej kropli jest kusząca, bo połączenie bywa niepełne, ale przyczyną jest brak topnika i nagrzania, a nie ilość lutu. Krótkie przenoszenie nie zmienia składu stopu, a połączenie nie jest poprawne.

Dlaczego tak

Pole termiczne QFN odprowadza ciepło do płytki, a często jest też połączeniem masy, dlatego musi zostać przylutowane; nakłada się na nie odpowiednią ilość pasty i lutuje cały układ gorącym powietrzem lub w piecu rozpływowym. Lutowanie samych bocznych wyprowadzeń jest kuszące, bo są dostępne dla grota, ale bez przylutowanego pola układ przegrzewa się lub nie ma masy. Pasta termoprzewodząca nie tworzy połączenia elektrycznego, a klej uniemożliwia samocentrowanie i lutowanie pola.

Dlaczego tak

Termopęseta ma dwa grzane groty, które jednocześnie topią lut na obu końcach elementu i od razu go chwytają, a ciepło dociera tylko do demontowanego elementu, więc sąsiednie pozostają nienagrzane. Stacja na gorące powietrze jest kusząca, bo powszechnie służy do demontażu SMD, ale szeroka dysza nagrzewa i zdmuchuje sąsiednie małe elementy. Odsysacz nie usunie lutu spod elementu SMD, a lutownica transformatorowa ma zbyt dużą i niekontrolowaną temperaturę.

Dlaczego tak

Zassany lut krzepnie w komorze i końcówce odsysacza, zmniejszając objętość zasysanego powietrza i drożność kanału, dlatego odsysacz trzeba regularnie rozbierać i czyścić z resztek lutu. Podniesienie temperatury lutownicy jest kuszące, bo lut dłużej pozostaje płynny, ale nie usuwa przyczyny i grozi odklejeniem pól lutowniczych. Topnik nie poprawia ssania, a metalowa końcówka odbiera ciepło z połączenia i może uszkodzić pola.

Dlaczego tak

Ssanie włącza się dopiero wtedy, gdy lut stopi się na całej długości otworu, a grot zdejmuje się po zakończeniu zasysania, aby lut nie zakrzepł w otworze lub kanale grota. Wcześniejsze włączenie ssania jest kuszące, bo wydaje się przyspieszać pracę, ale zasysane zimne powietrze chłodzi połączenie i lut krzepnie, zanim zostanie usunięty. Zdjęcie grota przed stopieniem lutu lub w trakcie ssania pozostawia lut w otworze.

Dlaczego tak

Jednoczesne nagrzanie obu pól dwiema lutownicami, trzymanymi jak pęseta, pozwala zdjąć element bez szarpania, gdy jeden grot nie obejmuje całej obudowy. Nagrzewanie końców na przemian jest kuszące, bo wymaga tylko jednej lutownicy, ale przy dużej obudowie lut na jednym końcu krzepnie, zanim stopi się na drugim, a długie grzanie grozi odklejeniem pól. Podważanie przy jednym stopionym końcu zrywa pole, a odsysacz tłokowy nie usuwa lutu spod elementu SMD.

Dlaczego tak

Układ unosi się dopiero wtedy, gdy lut pod wszystkimi wyprowadzeniami jest płynny; próba oderwania wcześniej zrywa pola i ścieżki, dlatego grzeje się dalej równomiernie, ruchem okrężnym, ewentualnie z podgrzewaniem płytki od spodu. Grzanie kolejnych boków z bliska jest kuszące, bo wydaje się skuteczniejsze, ale lut na pozostałych bokach w tym czasie krzepnie, a lokalne przegrzanie uszkadza układ i laminat. Maksymalny przepływ zdmuchuje sąsiednie elementy.

Dlaczego tak

Oznaczenie referencyjne na płytce wiąże się z określoną wartością elementu w schemacie, więc zamiana rezystorów o różnych wartościach zmienia działanie układu, np. punkt pracy lub wzmocnienie, i wymaga przelutowania. Brak biegunowości jest kuszącym argumentem, bo rezystor można wlutować w obu kierunkach, ale dotyczy on orientacji, a nie pozycji na płytce. Jednakowa moc nie czyni wartości zamiennymi, a zmiana dokumentacji nie naprawi płytki.

Dlaczego tak

Sople powstają, gdy lut odrywający się od wyprowadzenia przy opuszczaniu fali zastyga w postaci ostrych wypustek; przyczyną bywa zbyt niska temperatura lutu, za mało topnika lub zła prędkość przenośnika. Mostki lutu są kuszące, bo także wynikają z nadmiaru lutu przy lutowaniu na fali, ale łączą sąsiednie wyprowadzenia lub pola. Kulki lutu to drobne kuleczki rozproszone na płytce, a efekt nagrobka dotyczy elementów SMD stojących na jednym końcu.

Dlaczego tak

Stała rezystancja ok. 0,5 Ω między zasilaniem a masą oznacza zwarcie, którego według schematu nie powinno być; przyczyną bywa mostek lutu, odpad lutu, odwrotnie wlutowany element lub wada płytki, i trzeba je usunąć przed zasileniem. Wyjaśnienie pojemnością kondensatorów jest kuszące, bo przy ładowaniu kondensatorów miernik chwilowo pokazuje małą rezystancję, ale wskazanie wtedy szybko rośnie, a nie pozostaje stałe. Celowe wypalanie zwarcia może zniszczyć ścieżki i elementy.

Dlaczego tak

Wzmacniacz uruchamia się na sztucznym obciążeniu, czyli rezystorze o rezystancji równej impedancji znamionowej głośnika i mocy co najmniej równej mocy wyjściowej, podając sygnał z generatora i obserwując przebieg na oscyloskopie, co pozwala wykryć oscylacje, przesterowania i składową stałą bez ryzyka dla głośnika. Głośnik o mniejszej impedancji jest kuszący, bo pozwala uzyskać większą moc, ale przeciąża stopień końcowy. Omomierz i miernik izolacji nie mierzą sygnału ani wzmocnienia.

Dlaczego tak

Szeregowa żarówka ogranicza prąd przy uruchamianiu; jej krótki rozbłysk podczas ładowania kondensatora wejściowego jest normalny, ale stałe pełne świecenie oznacza, że zasilacz pobiera bardzo duży prąd, czyli w obwodzie pierwotnym jest zwarcie, np. przebity tranzystor kluczujący lub dioda mostka. Odłączenie żarówki jest kuszące, bo wydaje się, że ogranicza ona rozruch, ale wtedy pełny prąd zwarcia zniszczyłby kolejne elementy. Czekanie lub podłączenie obciążenia nie usuwa przyczyny.

Dlaczego tak

Rezystancja wejściowa miernika łączy się równolegle z dolnym rezystorem: 10 MΩ ∥ 10 MΩ = 5 MΩ, więc napięcie wynosi 10 V · 5/(10 + 5) ≈ 3,3 V; pomiar w punktach o dużej rezystancji zaniża wynik i wymaga miernika o znacznie większej rezystancji wejściowej. Uszkodzenie rezystora jest kuszące, bo odczyt różni się od oczekiwanego, ale wynik 3,3 V dokładnie odpowiada obciążeniu sprawnego dzielnika przez miernik. Rozdzielczość i zakres nie wyjaśniają tak dużej różnicy.

Dlaczego tak

Znajomość przyrządu pozwala określić niepewność pomiaru oraz sprawdzić, czy miał on aktualne świadectwo wzorcowania; gdy okaże się, że przyrząd był niesprawny, można wskazać wszystkie pomiary do powtórzenia. Odpowiedź o zastąpieniu podpisu jest kusząca, bo numer przyrządu identyfikuje warunki pomiaru, ale nie potwierdza, kto pomiar wykonał i odpowiada za wynik. Dane przyrządów nie są danymi osobowymi i nie służą sprzedaży sprzętu.

Dlaczego tak

Tolerancja ±20 % od 25 mA to ±5 mA, czyli dopuszczalny zakres 20–30 mA; zmierzone 31 mA odbiega od wartości wzorcowej o 24 % i przekracza górną granicę, więc wynik jest negatywny. Porównanie różnicy 6 mA z liczbą 20 jest kuszące, ale miesza miliampery z procentami, choć tolerancję podano względem wartości wzorcowej. Odchyłka 4 % to błędne odjęcie procentów, a tolerancja z definicji dopuszcza wyniki różne od wartości nominalnej.

Dlaczego tak

W obwodzie szeregowym z przerwą prąd nie płynie, więc na sprawnych elementach nie ma spadku napięcia, a całe napięcie źródła odkłada się na rozwartym elemencie — tu na czwartej diodzie. Zwarcie diod jest kuszącą odpowiedzią, bo na zwartym elemencie napięcie wynosi 0 V, ale zwarcie nie przerwałoby prądu i pozostałe diody by świeciły. Źródło dostarcza napięcie, skoro jest ono mierzalne na czwartej diodzie, a przerwa w pierwszych diodach dałaby napięcie na nich, a nie zero.

Dlaczego tak

Wynik pomiaru zapisuje się z jednostką i z rozdzielczością odpowiadającą tolerancji, np. 5,02 V, bo zapis „5” obejmuje wartości od 4,5 V do 5,5 V, a dopuszczalny zakres to 4,95–5,05 V. Odpowiedź o wpisywaniu samej oceny jest kusząca, bo karta służy do stwierdzenia zgodności, ale zmierzona wartość jest potrzebna do analizy i ewentualnych reklamacji. Jednostka może być woltem, jeśli zapis jest dokładny, a zaokrąglanie zwiększa niejednoznaczność.

Dlaczego tak

Dioda Zenera pracuje w stanie przebicia, więc zamiennik musi mieć to samo napięcie stabilizacji (5,1 V) i co najmniej taką samą dopuszczalną moc strat, a dodatkowo zbliżoną tolerancję i rezystancję dynamiczną. Napięcie U_RRM jest kuszące, bo jest kluczowym parametrem napięciowym diod, ale dotyczy diod prostowniczych, które nie mogą pracować w przebiciu. Prąd udarowy i pojemność złącza są drugorzędne w stabilizatorze, a częstotliwość graniczna i wzmocnienie to parametry tranzystorów.

Dlaczego tak

Nierówne pola powodują, że część wyprowadzeń nowego układu nie przylega do nich i powstają połączenia otwarte, dlatego nadmiar lutu usuwa się plecionką z topnikiem, a pozostałości topnika zmywa izopropanolem, uzyskując płaskie, pobielone pola. Dodanie lutu na wszystkie pola jest kuszące, bo ma wyrównać ilość lutu, ale ręcznie nie da się uzyskać równej wysokości, a nadmiar sprzyja mostkom. Docisk może wygiąć wyprowadzenia, a szlifowanie niszczy pola i maskę lutowniczą.

Dlaczego tak

Dokumentacja zlecenia musi odzwierciedlać faktyczny przebieg obsługi: wynik diagnozy, powód odstąpienia od naprawy, decyzję klienta oraz stan, w jakim urządzenie zwrócono, co chroni serwis i klienta w razie późniejszych sporów. Wpisanie samej kwoty za diagnozę jest kuszące, bo tylko tę usługę wykonano, ale bez opisu usterki nie wiadomo, za co klient zapłacił i co stwierdzono. Brak wpisu lub fałszywy wpis o naprawie są nierzetelne.

Dlaczego tak

Do wyznaczenia punktu pracy SPICE potrzebuje dla każdego węzła ścieżki stałoprądowej do masy, a węzeł między kondensatorami jest dla prądu stałego odizolowany; rezystor o bardzo dużej rezystancji rozwiązuje problem, praktycznie nie wpływając na działanie układu. Zastąpienie kondensatorów jednym jest kuszące, bo usuwa kłopotliwy węzeł, ale dwa szeregowe kondensatory dają połowę, a nie dwukrotność pojemności. Zwarcie kondensatorów zmienia układ, a bez masy symulacja w ogóle nie ruszy.

Dlaczego tak

Analiza czasowa oblicza napięcia i prądy w kolejnych chwilach, dzięki czemu pokazuje stany nieustalone, np. ładowanie kondensatora po włączeniu zasilania. Analiza AC jest kusząca, bo również dotyczy zachowania kondensatora, ale wyznacza odpowiedź układu w funkcji częstotliwości dla małych sygnałów sinusoidalnych, a nie przebieg w czasie. Analiza punktu pracy podaje tylko wartości ustalone dla prądu stałego, a analiza szumowa — widmo szumów.

Dlaczego tak

W analizie AC symulator pobudza układ wyłącznie źródłami, którym nadano amplitudę AC; źródło z samymi parametrami przebiegu sinusoidalnego dla analizy czasowej daje w tej analizie zerowe pobudzenie, więc wszystkie napięcia wynoszą zero. Zbyt mała liczba punktów jest kusząca, bo wpływa na wygląd charakterystyki, ale daje tylko mniej dokładny wykres, a nie zerowe napięcia. Czas symulacji dotyczy analizy czasowej, a punkt pracy symulator wyznacza przed analizą AC automatycznie.

Dlaczego tak

Tolerancja ±2 % od 5,0 V oznacza zakres 4,90–5,10 V, który musi być zachowany w całym zakresie obciążeń; wynik 5,02 V jest poprawny, ale 4,85 V przy 1 A wychodzi poza dolną granicę. Uśrednienie wyników jest kuszące, bo daje wartość w tolerancji, ale wymaganie dotyczy każdego punktu pracy, a nie średniej. Napięcie 5,02 V mieści się w tolerancji, więc nie jest przyczyną niezgodności.

Dlaczego tak

Szerokość pasma to różnica częstotliwości granicznych: B = 10,5 kHz − 9,5 kHz = 1 kHz, a dobroć Q = f₀/B = 10 kHz / 1 kHz = 10. Odpowiedź z dobrocią 0,1 jest kusząca, bo poprawnie podaje pasmo, ale odwraca iloraz (B/f₀). Wartość 20 kHz powstaje z dodania częstotliwości granicznych zamiast odjęcia, a 0,5 kHz to odległość jednej częstotliwości granicznej od środkowej.

Dlaczego tak

Podłączony akumulator stale zasila płytę, więc rozłączanie taśm i złączy pod napięciem grozi zwarciem i uszkodzeniem układów; dlatego zaraz po otwarciu obudowy odłącza się jego złącze. Odłączenie najpierw taśm wyświetlacza jest kuszące, bo są one najbardziej narażone na uszkodzenie przy otwieraniu, ale przy podłączonym akumulatorze ich złącza są pod napięciem. Podważanie ogniwa metalowym narzędziem grozi jego przebiciem i pożarem, a wyjmowanie płyty z akumulatorem naraża taśmy na zerwanie.

Dlaczego tak

Wyschnięta pasta działa jak klej, a ruch obrotowy ścina jej warstwę bez dużej siły odrywającej; ciepła pasta mięknie, więc łatwiej ją rozdzielić, np. po krótkiej pracy urządzenia lub ogrzaniu suszarką. Mocne pociągnięcie do góry jest kuszące, bo jest najprostsze, ale grozi wyrwaniem procesora z gniazda lub wygięciem płyty. Podważanie wkrętakiem uszkadza strukturę lub laminat, a izopropanol nie przeniknie pod przylegający radiator.

Dlaczego tak

Gdy element jest przeznaczony do wyrzucenia, odcina się korpus od wyprowadzeń, a pozostałe pojedyncze końcówki łatwo wyjąć, nagrzewając krótko każde pole i usuwając lut odsysaczem; płytka i otwory metalizowane są wtedy najmniej obciążone. Nagrzewanie kolejno wszystkich wyprowadzeń jest kuszące, bo nie wymaga cięcia, ale lut na wcześniej nagrzanych krzepnie, a wielokrotne grzanie odkleja pola. Długie grzanie całej płytki i wyrywanie układu niszczą laminat i otwory.

Dlaczego tak

O przydatności kondensatora elektrolitycznego decyduje nie tylko pojemność, ale też ESR, której wzrost wskazuje na wysychanie elektrolitu i starzenie się elementu; taki kondensator grzeje się przy prądzie tętnień i wkrótce ulegnie awarii. Zachowana pojemność jest kuszącym argumentem, bo mieści się w tolerancji, ale miernik pojemności nie wykrywa tego typu zużycia. Filtry zasilaczy impulsowych są najbardziej wrażliwe na ESR, a formowanie nie przywraca wyschniętego elektrolitu.

Dlaczego tak

Transformator składa się głównie z uzwojeń miedzianych i rdzenia ze stali elektrotechnicznej, a więc z cennych metali, które zakład przetwarzania oddziela i przekazuje do odzysku. Olej transformatorowy jest kuszącą odpowiedzią, bo dotyczy dużych transformatorów energetycznych, ale małe transformatory sieciowe w zasilaczach są suche i nie zawierają oleju. Składowanie metali na wysypisku marnuje surowce, a izolacja uzwojeń to lakier, nie rtęć.

Dlaczego tak

Szkło stożka i szyjki kineskopu zawiera znaczne ilości tlenku ołowiu, który osłania przed promieniowaniem rentgenowskim, a warstwa luminoforu zawiera związki metali ciężkich, dlatego kineskopy przetwarza się w specjalnych instalacjach; dodatkowo grożą implozją. Rtęć jest kuszącą odpowiedzią, bo jest typowym zagrożeniem w źródłach światła, np. w świetlówkach CCFL, ale nie w katodzie kineskopu. Wnętrze kineskopu to próżnia, a nie freon, a ekran nie zawiera azbestu.

Dlaczego tak

Przekazanie odpadów niebezpiecznych dokumentuje się elektroniczną kartą przekazania odpadów w systemie BDO, a odbiorca musi mieć zezwolenie na zbieranie lub przetwarzanie odpadów danego rodzaju i wpis do rejestru. Faktura jest kuszącą odpowiedzią, bo potwierdza wykonanie usługi, ale nie zastępuje dokumentu ewidencji odpadów. Osoby fizyczne nie mogą przejmować odpadów niebezpiecznych od firm, a obowiązek dokumentowania nie zależy od tak określonego progu masy.

Dlaczego tak

Symbol bezpiecznika topikowego to prostokąt przecięty wzdłuż linią przewodu, która symbolizuje topik wewnątrz wkładki. Rezystor jest kuszącą odpowiedzią, bo także oznacza się go prostokątem, ale bez linii przechodzącej przez jego wnętrze. Wyłącznik nadprądowy ma symbol łącznika z oznaczeniem wyzwalaczy, a cewkę przekaźnika rysuje się jako prostokąt z wyprowadzeniami na dłuższych bokach, zwykle z ukośną kreską.

Dlaczego tak

NVR (Network Video Recorder) odbiera z sieci strumienie wideo skompresowane przez kamery IP i zapisuje je na dyskach, umożliwiając podgląd i odtwarzanie nagrań. Zapis z kamer analogowych jest kuszącą odpowiedzią, bo dotyczy podobnego urządzenia, ale wykonuje go rejestrator DVR, który sam digitalizuje i kompresuje sygnał. Zasilanie PoE zapewnia przełącznik lub rejestrator z wbudowanymi portami PoE, a wzmacnianie sygnału na długich trasach — wzmacniacze wizyjne.

Dlaczego tak

W kodzie IP pierwsza cyfra dotyczy ochrony przed ciałami stałymi, a druga przed wodą; litera X oznacza, że danej cechy nie badano lub nie określono, a cyfra 4 na drugim miejscu to ochrona przed bryzgami wody z dowolnego kierunku. Odpowiedź o ciałach stałych większych niż 1 mm jest kusząca, bo cyfra 4 na pierwszym miejscu ma właśnie takie znaczenie, ale tu stoi na drugim. Pyłoszczelność oznacza cyfra 6, a zanurzenie do 1 m — cyfra 7 na drugim miejscu.

Dlaczego tak

Satelity geostacjonarne znajdują się nad równikiem, więc z Polski widać je na południowej części nieba, na wysokości ok. 25–30°; z balkonu zwróconego na północ kierunek ten przesłania sam budynek. Większa czasza jest kuszącą odpowiedzią, bo zwiększa zysk anteny, ale nie pomoże, gdy na drodze sygnału jest przeszkoda. Skierowanie czaszy w zenit nie trafi w orbitę geostacjonarną, a wzmacniacz nie odtworzy sygnału, który w ogóle nie dociera do konwertera.

Dlaczego tak

Przewody podtynkowe prowadzi się w wyznaczonych strefach instalacyjnych, aby późniejsze wiercenie w ścianie nie groziło ich uszkodzeniem; górna strefa pozioma obejmuje pas ok. 15–45 cm poniżej sufitu. Prowadzenie tuż przy suficie jest kuszące, bo wydaje się najbezpieczniejsze, ale narożnik jest miejscem mocowania listew i karniszy, a strefa zaczyna się 15 cm poniżej stropu. Wysokość 100–120 cm to typowe miejsce montażu łączników, a trasy ukośne są niedopuszczalne.

Dlaczego tak

Trasę przewodów podtynkowych wyznacza się w liniach poziomych i pionowych, za pomocą poziomicy, sznurka traserskiego lub lasera krzyżowego, i zaznacza położenie puszek, dzięki czemu przebieg przewodów jest przewidywalny i można go odtworzyć na rysunku powykonawczym. Prowadzenie ukośne jest kuszące, bo oszczędza przewód, ale późniejsze wiercenie w ścianie łatwo uszkodzi przewód w nieoczekiwanym miejscu. Trasa wyznaczona na oko lub dowolnie ma tę samą wadę.