Test MEC.11 — zestaw 27

Dlaczego tak

Zetknięcie dwóch metali o różnych potencjałach w obecności elektrolitu, np. wilgoci z emulsją, tworzy ogniwo, w którym metal mniej szlachetny — tu aluminium — rozpuszcza się w pobliżu styku. Korozja frettingowa wymaga drobnych przemieszczeń pod obciążeniem, a międzykrystaliczna dotyczy granic ziaren stali, nie aluminium. Korozja równomierna obejmowałaby całą powierzchnię, a nie tylko miejsca wokół wkrętów.

Dlaczego tak

Połączenia spójnościowe powstają dzięki siłom spójności lub przyczepności materiału — należą do nich połączenia spawane, zgrzewane, lutowane i klejone. Połączenia wpustowe i kołkowe są kształtowymi, w których siłę przenosi kształt elementu łączącego. Połączenie wciskowe zalicza się do ciernych, bo przenosi obciążenie dzięki tarciu wywołanemu wciskiem.

Dlaczego tak

Przy cienkich ściankach zęby o dużej podziałce mogłyby zaczepić o ściankę i się wyłamać, dlatego dobiera się brzeszczot o drobnej podziałce, przy którym w materiale stale pracują co najmniej trzy zęby. Grubą podziałkę stosuje się do grubych przekrojów i miękkich materiałów, gdzie potrzebne są duże wręby na wiór. Drobna podziałka nie służy chłodzeniu brzeszczotu.

Dlaczego tak

Warstwa tlenków powstała przy oksydowaniu jest cienka i porowata, więc sama słabo chroni stal — dopiero nasycenie jej olejem lub preparatem konserwującym zamyka pory i daje odporność na wilgoć. Malowanie zakryłoby powłokę i zmieniło wymiary gwintu śruby, co jest niepożądane w przyrządzie. Polerowanie na sucho zdziera warstwę tlenków, a wygrzewanie w 600 °C zmieniłoby właściwości stali.

Dlaczego tak

Częstotliwość 50 Hz oznacza 50 pełnych okresów na sekundę, a w każdym okresie prąd zmienia kierunek dwukrotnie — raz przy przejściu z wartości dodatnich na ujemne i raz odwrotnie — co daje 100 zmian. Liczba 50 odpowiada liczbie okresów, a nie zmian kierunku. Wartość 314 to pulsacja ω = 2πf wyrażona w rad/s, a nie liczba zmian kierunku.

Dlaczego tak

Bezpiecznik topikowy zawiera drut lub pasek, który przepala się przy zwarciu i przerywa obwód — po zadziałaniu wkładkę wymienia się na nową. Wyłącznik nadprądowy też chroni przed zwarciem, ale po usunięciu przyczyny włącza się go ponownie dźwignią. Przekaźnik termiczny chroni silnik przed przeciążeniem, a wyłącznik różnicowoprądowy wykrywa prąd upływu.

Dlaczego tak

Robot delta ma strukturę równoległą: trzy ramiona napędzane z podstawy prowadzą wspólną platformę z chwytakiem, dzięki czemu ruchome masy są małe, a ruch bardzo szybki — stosuje się go do sortowania i pakowania lekkich elementów. Robot SCARA ma ramiona połączone szeregowo, obracające się w płaszczyźnie poziomej. Robot kartezjański porusza się po trzech prostopadłych osiach liniowych, a przegubowy ma szeregowy łańcuch osi obrotowych.

Dlaczego tak

Dwuchwytowe ramię automatycznej wymiany narzędzi jednym chwytakiem wyjmuje narzędzie z wrzeciona, a drugim podaje następne, przygotowane wcześniej w pozycji wymiany magazynu, co skraca czas wymiany do kilku sekund. Przenoszeniem przedmiotów zajmuje się robot lub zmieniacz palet, a nie zmieniacz narzędzi. Pomiar narzędzi wykonuje sonda lub czujnik laserowy, a wióry usuwa przenośnik wiórów.

Dlaczego tak

Elektroniczne katalogi producentów części maszyn pozwalają filtrować wyroby według wymiarów, typu i materiału, więc wpisując średnicę wału, średnicę gniazda i szerokość, mechanik od razu otrzyma pasujące uszczelnienia. Historia zamówień zawiera tylko to, co zakład kupował wcześniej, i nie wskaże zamiennika innego producenta. Program CAM i edytor CNC służą do przygotowania obróbki, a nie do doboru części.

Dlaczego tak

Postprocesor tłumaczy ścieżki narzędzia zapisane w neutralnej postaci na kod zrozumiały dla danego sterowania, uwzględniając jego składnię, cykle, kody M i konfigurację osi maszyny. Symulator obróbki służy do sprawdzenia ścieżek i wykrycia kolizji, ale nie tworzy programu. Translator STEP przenosi geometrię z CAD, a biblioteka narzędzi przechowuje ich wymiary i parametry skrawania.

Dlaczego tak

Normy bezpieczeństwa maszyn określają środki, które chronią operatora przed zagrożeniami, np. osłony, blokady i funkcje zatrzymania, więc ich głównym celem jest ochrona życia i zdrowia. Ograniczenie różnorodności i wymienność części to cele norm wymiarowych, np. dotyczących śrub czy chwytów narzędziowych. Racjonalizacja zużycia materiałów wynika raczej z norm na półwyroby i ich typoszeregi.

Dlaczego tak

Norma staje się wiążąca dla przedsiębiorcy, gdy zobowiąże się on do jej stosowania, np. w umowie lub zamówieniu, albo gdy przepis prawa nakaże jej stosowanie. Samo opublikowanie normy przez PKN, nawet po polsku, nie zmienia jej dobrowolnego charakteru. Człon EN lub ISO informuje tylko o pochodzeniu normy, a nie o obowiązku jej stosowania.

Dlaczego tak

Skrót IEC oznacza Międzynarodową Komisję Elektrotechniczną, która opracowuje normy międzynarodowe z dziedziny elektrotechniki. ISO wydaje normy międzynarodowe z pozostałych dziedzin, np. tolerancji czy narzędzi, a Europejski Komitet Normalizacyjny oznacza swoje normy członem EN. Polski Komitet Normalizacyjny po przyjęciu takiej normy dodałby człon PN, a w oznaczeniu go nie ma.

Dlaczego tak

Komisja Europejska prowadzi bazę NANDO, w której są wymienione wszystkie jednostki notyfikowane wraz z ich numerami, aktami prawnymi i zakresem uprawnień do oceny zgodności. Katalog PKN zawiera normy, a nie jednostki oceny zgodności. Rejestr UDT dotyczy urządzeń podlegających dozorowi, a instrukcja producenta nie potwierdza uprawnień jednostki certyfikującej.

Dlaczego tak

Polerowanie wykonuje się elastycznymi tarczami lub taśmami z pastą, które wygładzają powierzchnię i nadają jej połysk, ale nie korygują wymiaru ani kształtu. Docieranie i honowanie, oprócz zmniejszenia chropowatości, poprawiają dokładność wymiarowo-kształtową, np. walcowość otworu. Szlifowanie usuwa naddatek i służy przede wszystkim do uzyskania dokładnego wymiaru.

Dlaczego tak

Aby frez Ø63 mm objął całą długość 900 mm, jego oś musi przejechać co najmniej 900 − 63 = 837 mm, a przesuw X wynosi tylko 760 mm. Długość stołu decyduje o tym, czy przedmiot można zamocować, ale nie o zasięgu narzędzia. Szerokość płyty 300 mm mieści się w przesuwie Y 410 mm, a porównanie z połową długości płyty nie ma uzasadnienia.

Dlaczego tak

Rysunek wykonawczy opracowuje konstruktor — określa on kształt, wymiary, tolerancje i materiał części, ale nie mówi, jak ją wykonać. Karta technologiczna, karta instrukcyjna i karta ustawcza powstają w dziale technologicznym i opisują kolejność operacji, zabiegi, narzędzia oraz ustawienie maszyny. Uczniowie mylą je, bo karta instrukcyjna zawiera szkic części, ale jest to szkic operacyjny z bazami i naddatkami, a nie rysunek konstrukcyjny.

Dlaczego tak

Profilometr (chropowatościomierz) przesuwa ostrze odwzorowujące po powierzchni i oblicza parametry chropowatości, w tym Ra, podając wynik liczbowy. Wzorce porównawcze pozwalają jedynie ocenić wzrokowo lub dotykiem, czy powierzchnia jest podobna do wzorca, więc nie dają wartości do protokołu. Mikrometr i czujnik zegarowy mierzą wymiary i odchyłki położenia, a nie nierówności rzędu mikrometrów.

Dlaczego tak

Zapis dotyczy siły mocowania: cienkościenna tuleja zaciśnięta zbyt mocno odkształca się, a po zwolnieniu sprężynuje i traci okrągłość, dlatego technolog przewidział zmniejszone ciśnienie w siłowniku uchwytu. Maksymalne ciśnienie prowadziłoby właśnie do tego błędu kształtu. Zapis wyraźnie dotyczy uchwytu, a nie chłodziwa ani smarowania.

Dlaczego tak

Dopuszczalny wysięg to 3 · 25 mm = 75 mm, a wałek ma wystawać 90 mm, więc zgodnie z kartą trzeba go podeprzeć kłem konika, aby nie uginał się i nie drgał. Wartość 100 mm wynika z przyjęcia 4·d zamiast 3·d, a 270 mm z pomnożenia długości zamiast średnicy. Skrócenie wysięgu do 25 mm uniemożliwiłoby obróbkę wymaganej długości 90 mm.

Dlaczego tak

Posuw na ząb oblicza się ze wzoru fz = vf / (n · z) = 480 / (2000 · 3) = 0,08 mm. Wynik 0,24 mm to posuw na obrót (480 / 2000), w którym pominięto liczbę ostrzy. Wartość 0,72 mm powstaje po pomnożeniu przez liczbę ostrzy zamiast dzielenia, a 0,16 mm po podzieleniu przez 3000 zamiast przez iloczyn 2000 · 3.

Dlaczego tak

Czoło narzędzia znajduje się 10,00 mm nad powierzchnią przedmiotu, więc powierzchnia leży o 10 mm niżej, czyli w Z = −385,20 − 10,00 = −395,20. Wynik −375,20 powstaje po dodaniu grubości płytki zamiast jej odjęcia. Wpisanie −385,20 pomija płytkę i narzędzie zatrzymałoby się 10 mm nad przedmiotem w miejscu, gdzie program zakłada jego powierzchnię.

Dlaczego tak

W oprawce ER nakrętka wciska rozciętą tulejkę zaciskową w stożek oprawki, a tulejka zaciska się równomiernie na chwycie narzędzia; jedna tulejka obejmuje zakres około 1 mm średnic. Oprawka Weldon mocuje narzędzie wkrętem dociskanym do płaskiego ścięcia chwytu. W oprawce termokurczliwej chwyt zaciska się po ostygnięciu podgrzanego otworu, a w hydraulicznej ciśnienie oleju odkształca tuleję wewnętrzną.

Dlaczego tak

Producent podaje moment, przy którym płytka jest pewnie dociśnięta do gniazda, a śruba i gwint w oprawce nie ulegają uszkodzeniu. Zbyt mocne dokręcenie może zerwać gwint, wyciągnąć śrubę lub pęknąć płytkę, a zbyt słabe pozwala płytce przesunąć się pod obciążeniem i wykruszyć. Moment nie wpływa na trwałość ostrza ani na promień naroża, który wynika z geometrii płytki.

Dlaczego tak

Korekta zużycia kompensowała odchyłki starego narzędzia — po pomiarze nowego freza cała jego długość jest już w polu geometrii, więc pozostawienie poprzedniego zużycia przesunęłoby obróbkę o 0,03 mm. Korekta zużycia nie jest stałą pozycji w magazynie, tylko cechą konkretnego ostrza. Przenoszenie jej do geometrii lub zmiana znaku również wprowadzają błąd wymiaru.

Dlaczego tak

W trybie DNC sterowanie wykonuje program przesyłany na bieżąco z komputera, karty lub pamięci zewnętrznej, więc nie musi on mieścić się w pamięci wewnętrznej — tak obrabia się długie programy z CAM. Ręczne wpisanie milionów bloków jest niewykonalne, a tryb MDI służy do pojedynczych poleceń. Usunięcie komentarzy i numerów bloków zmniejszy plik nieznacznie i nie rozwiąże problemu.

Dlaczego tak

Program jest dobrany prawidłowo, ale zakłada konkretne narzędzia w określonych pozycjach — operator musi więc przygotować magazyn zgodnie z kartą narzędziową i wprowadzić korekcje nowego narzędzia. Sterowanie nie rozpoznaje, jakie narzędzie jest w gnieździe, i obrabiałoby niewłaściwym, co grozi kolizją. Zmiana numeru lub pomijanie bloków bez narzędzia z karty nie wykona wymaganej obróbki.

Dlaczego tak

Przebieg próbny zastępuje zaprogramowane posuwy robocze jedną, zwykle większą prędkością, dzięki czemu tory narzędzia można obejrzeć szybko i bez skrawania. Blokada maszyny wstrzymuje ruch osi całkowicie, więc tory widać tylko na ekranie. Pomijanie bloków i M01 zmieniają przebieg programu, ale nie wpływają na prędkość posuwów.

Dlaczego tak

Według ISO 2768-1 dla wymiarów liniowych powyżej 30 do 120 mm w klasie średniej (m) odchyłki graniczne wynoszą ±0,3 mm. Wartość ±0,15 mm odpowiada w tym przedziale klasie dokładnej (f), a ±0,8 mm klasie zgrubnej (c). Odchyłki ±0,1 mm nie ma w tym przedziale w żadnej klasie, więc jej przyjęcie byłoby niepotrzebnym zaostrzeniem kontroli.

Dlaczego tak

Kątownik ustawiony na płycie pomiarowej odtwarza kąt prosty względem podstawy kostki, a szczelina świetlna między ramieniem a ścianą pokazuje, czy i o ile ściana odchyla się od pionu; szczelinę można ocenić także szczelinomierzem. Pomiar grubości w kilku miejscach mikrometrem sprawdza równoległość, a nie prostopadłość. Liniał krawędziowy służy do oceny prostoliniowości i płaskości, a nie kąta między ścianami.

Dlaczego tak

Za ciasny gwint zewnętrzny ma za dużą średnicę podziałową, więc trzeba go pogłębić, zmniejszając końcową średnicę X w cyklu (lub dodając przejście wykańczające). Zwiększenie X jeszcze bardziej spłyciłoby gwint. Skok jest prawidłowy, a F1.75 dałoby gwint zwykły zamiast drobnozwojowego, natomiast prędkość obrotowa nie zmienia wymiaru gwintu.

Dlaczego tak

Najpierw z różnicy między wymiarem zmierzonym a wymaganym oblicza się wartość i znak korekcji, następnie wpisuje ją do korektora zużycia, obrabia kolejną sztukę i mierzy ją, aby potwierdzić skutek korekty. Wpisanie korekcji przed jej obliczeniem nie ma sensu, a obróbka przed wpisaniem korekcji powtórzyłaby błąd. Kolejność zaczynająca się od pomiaru kolejnej sztuki pomija fakt, że pomiar wadliwej sztuki już wykonano.

Dlaczego tak

Ciśnienie 4 bar jest niższe od zakresu podanego w instrukcji, a od sprężonego powietrza zależy np. działanie zmiany narzędzi, otwieranie drzwi czy przedmuch, więc maszyny nie należy uruchamiać. Operator ustawia ciśnienie reduktorem, jeśli instrukcja to przewiduje, albo zgłasza usterkę służbom utrzymania ruchu. Instrukcja nie przewiduje dodatkowej tolerancji 1 bar, a odkładanie kontroli przeczy jej codziennemu charakterowi.

Dlaczego tak

Luz zwrotny mierzy się, przesuwając oś o niewielką wartość w jednym kierunku, a potem z powrotem, i odczytując na czujniku zegarowym różnicę między zadanym a rzeczywistym przemieszczeniem — podstawa magnetyczna pozwala zamocować czujnik na korpusie lub wrzecionie. Mikrometr i suwmiarka mierzą wymiary przedmiotów, a nie przemieszczenia zespołów maszyny z dokładnością do 0,001 mm. Refraktometr służy do kontroli stężenia emulsji.

Dlaczego tak

Dokumentacja obsługi ma odzwierciedlać rzeczywisty stan maszyny, więc zaległą czynność trzeba odnotować i zgłosić osobom odpowiedzialnym, aby zaplanowały wymianę. Wyznaczenie nowego terminu bez wykonania wymiany przesuwałoby zaległość, a jej zignorowanie podważa sens planu konserwacji. Wpisanie niewykonanej czynności jest fałszowaniem dokumentacji.

Dlaczego tak

Gwintownik z rowkami śrubowymi prawoskrętnymi wyprowadza wióry do góry, w stronę wejścia do otworu, dlatego stosuje się go do otworów nieprzelotowych. Gwintownik z nachylonym ostrzem wypycha wióry do przodu, przed narzędzie, co jest korzystne w otworach przelotowych, ale w nieprzelotowych zapchałoby dno. Gwintowniki ręczne i z prostymi rowkami słabo odprowadzają wiór przy gwintowaniu maszynowym stali.

Dlaczego tak

Cykl G82 działa jak zwykłe wiercenie, ale po osiągnięciu dna wykonuje postój o czasie zadanym adresem P, dzięki czemu dno pogłębienia zostaje oczyszczone i wyrównane. G81 wycofuje narzędzie od razu, bez postoju, a G83 służy do wiercenia głębokich otworów z wycofywaniem. G84 jest cyklem gwintowania gwintownikiem.

Dlaczego tak

Przy programowaniu średnicowym wartości X podaje się jako średnice, więc operator wpisuje zmierzoną średnicę 48,62 mm, a sterowanie samo oblicza korekcję. Wpisanie 24,31 mm, czyli promienia, przesunęłoby położenie ostrza i kolejne średnice wyszłyby zawyżone. Znak minus i podwojona wartość nie mają uzasadnienia przy toczeniu zewnętrznym w programowaniu średnicowym.

Dlaczego tak

Przy frezowaniu czoła kostka stoi pionowo, a jedna ze ścian bocznych musi być dodatkowo ustawiona prostopadle do stołu, co sprawdza się kątownikiem lub czujnikiem; baza przylega do szczęki stałej, która wyznacza kierunek. Ułożenie na podkładkach podstawą w dół pozwala frezować tylko górną powierzchnię, a nie czoło. Szczęka ruchoma nie jest bazą, a frezowanie pod kątem 45° nie da czół prostopadłych.

Dlaczego tak

Symbol dwóch równoległych kresek oznacza tolerancję równoległości: wszystkie punkty górnej powierzchni muszą leżeć między dwiema płaszczyznami równoległymi do bazy A, odległymi o 0,02 mm. Płaskość ma inny symbol (równoległobok) i nie wymaga bazy. Prostopadłość oznacza się symbolem kąta prostego, a symetrię trzema poziomymi kreskami.