Test MEC.05 — zestaw 16

Dlaczego tak

Próba w kontrolowanych warunkach potwierdza, że wyłącznik działa i że maszyna nie uruchamia się samoczynnie po jego zwolnieniu. Pominięcie próby kusi przy nowym elemencie, ale błąd może tkwić w podłączeniu, a nie w samym przycisku. Próba przy maksymalnej prędkości niepotrzebnie zwiększa ryzyko.

Dlaczego tak

Zużyte chłodziwa są odpadami niebezpiecznymi, a obowiązki ich wytwórcy — magazynowanie, prowadzenie ewidencji i przekazanie podmiotowi z zezwoleniem — określa ustawa o odpadach. Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów BHP kusi, bo dotyczy pracy z chłodziwem, ale chroni pracownika, a nie środowisko. Kodeks pracy również reguluje wyłącznie ochronę pracy.

Dlaczego tak

Instrukcję bezpieczeństwa pożarowego opracowuje się dla budynku lub strefy pożarowej; zawiera ona m.in. drogi ewakuacji, rozmieszczenie sprzętu gaśniczego i zasady alarmowania. Instrukcja stanowiskowa kusi, bo też jest dokumentem wewnątrzzakładowym, ale opisuje bezpieczną obsługę jednej maszyny. Karta charakterystyki dotyczy jednej substancji chemicznej.

Dlaczego tak

Czynnik szkodliwy działa długotrwale i może prowadzić do choroby, np. zawodowego uszkodzenia słuchu. Czynnik niebezpieczny powoduje nagły uraz, jak pochwycenie przez uchwyt lub uderzenie wiórem, dlatego to tę kategorię uczniowie najczęściej mylą z szkodliwą. Czynnik uciążliwy wywołuje zmęczenie i złe samopoczucie, ale nie trwałą chorobę, a hałas jest czynnikiem fizycznym, nie chemicznym.

Dlaczego tak

Inspekcja Ochrony Środowiska kontroluje przestrzeganie przepisów o ochronie środowiska, w tym gospodarkę odpadami w zakładach przemysłowych. Państwowa Inspekcja Pracy kusi, bo prowadzi kontrole w zakładach, ale nadzoruje prawo pracy i BHP. Urząd Dozoru Technicznego nadzoruje urządzenia techniczne, a Inspekcja Sanitarna m.in. warunki higieniczne i choroby zawodowe.

Dlaczego tak

UDT wykonuje badania urządzeń technicznych podlegających dozorowi, takich jak suwnice, wciągniki, zbiorniki ciśnieniowe czy wózki widłowe, i decyduje o dopuszczeniu ich do eksploatacji. Postępowania w sprawie chorób zawodowych prowadzi inspektor sanitarny, co bywa mylone z kompetencjami UDT. Wypłatę wynagrodzeń kontroluje PIP, a odpady — Inspekcja Ochrony Środowiska.

Dlaczego tak

Poddanie się wstępnym, okresowym i kontrolnym badaniom lekarskim jest obowiązkiem pracownika wynikającym z Kodeksu pracy. Badania przeprowadza się w miarę możliwości w godzinach pracy, a ich koszt ponosi pracodawca, który zachowuje też prawo pracownika do wynagrodzenia za ten czas. Wariant z badaniami na własny koszt kusi, bo trafnie mówi o obowiązku, ale błędnie przerzuca koszty na pracownika.

Dlaczego tak

Szkolenie wstępne składa się z instruktażu ogólnego, zapoznającego z podstawowymi przepisami BHP w zakładzie, oraz instruktażu stanowiskowego prowadzonego na konkretnym stanowisku, np. przy frezarce. Sam instruktaż ogólny nie wystarczy, bo nie uczy bezpiecznego wykonywania konkretnej pracy. Szkolenie okresowe odbywa się później, dla stanowisk robotniczych po raz pierwszy w ciągu 12 miesięcy od zatrudnienia.

Dlaczego tak

Pracodawca ma obowiązek niedopuszczenia do pracy osoby w stanie po użyciu alkoholu, a stawienie się do pracy w takim stanie jest ciężkim naruszeniem obowiązków pracowniczych, uzasadniającym rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia. Przeniesienie do prac pomocniczych kusi jako łagodniejsze, ale przepis zakazuje dopuszczenia do jakiejkolwiek pracy. Kara upomnienia nie zwalnia z obowiązku odsunięcia od pracy.

Dlaczego tak

Świadczenia z ubezpieczenia wypadkowego, w tym jednorazowe odszkodowanie za stały lub długotrwały uszczerbek na zdrowiu, wypłaca ZUS na podstawie protokołu powypadkowego. Państwowa Inspekcja Pracy kusi, bo bada okoliczności wypadków, ale nie wypłaca żadnych świadczeń. Ewentualna renta z tytułu niezdolności do pracy również pochodzi z ZUS, a nie od pracodawcy.

Dlaczego tak

Decyzję w sprawie choroby zawodowej wydaje państwowy powiatowy inspektor sanitarny, a odwołanie od niej rozpatruje organ wyższego stopnia, czyli państwowy wojewódzki inspektor sanitarny. Okręgowy inspektor pracy kusi, bo kojarzy się z ochroną pracownika, ale nie jest organem odwoławczym w tej sprawie. Ponowne badanie lekarskie można uzyskać na etapie orzekania, lecz nie zastępuje ono odwołania od decyzji.

Dlaczego tak

Gdy pracownik wyrządził szkodę umyślnie, odpowiada za nią w pełnej wysokości, bez ograniczeń przewidzianych dla szkody nieumyślnej. Limit trzymiesięcznego wynagrodzenia kusi, bo jest najczęściej zapamiętywaną zasadą, ale dotyczy wyłącznie szkody wyrządzonej nieumyślnie. Kodeks nie przewiduje dzielenia szkody na pół ani pomijania kosztów robocizny.

Dlaczego tak

Mgła olejowa to aerozol substancji chemicznych, który wdychany drażni drogi oddechowe i może prowadzić do chorób płuc i skóry, dlatego jest czynnikiem chemicznym. Czynnik biologiczny kusi, bo zanieczyszczona emulsja może zawierać bakterie i grzyby, ale wtedy zagrożeniem są drobnoustroje, a nie sama mgła. Czynniki fizyczne to m.in. hałas, drgania i oświetlenie.

Dlaczego tak

Przy szlifowaniu na sucho powstaje pył ścierny i metaliczny, a żeliwo szare daje wiór odpryskowy, który kruszy się na drobny pył grafitowo-metaliczny. Obróbka z chłodziwem wiąże cząstki w cieczy, więc nie jest głównym źródłem pyłu, choć może być źródłem mgły olejowej. Gwintowanie daje niewiele wióra i nie wytwarza istotnych ilości pyłu.

Dlaczego tak

Mocowanie przedmiotu w imadle lub przyrządzie przejmuje moment od wiertła, który zwłaszcza przy wyjściu wiertła z otworu potrafi gwałtownie obrócić płytkę. Rękawice kuszą jako środek ochrony, ale przy obracającym się narzędziu zwiększają ryzyko pochwycenia dłoni i są zabronione. Mały posuw nie usuwa zagrożenia, bo zakleszczenie wiertła może nastąpić w każdej chwili.

Dlaczego tak

Hałas uszkadza przede wszystkim komórki słuchowe odbierające dźwięki o częstotliwości około 4 kHz, dlatego początkowo pogarsza się słyszenie wysokich tonów, często z szumem usznym. Wariant z niskimi dźwiękami kusi, bo również opisuje ubytek słuchu, ale odwraca typowy przebieg choroby. Ból ucha z gorączką wskazuje na stan zapalny, a nie na skutek hałasu.

Dlaczego tak

Materiały i wyroby składuje się na regałach, paletach lub w pojemnikach poza strefą ruchu suportu i bez zastawiania przejść, co zapobiega potknięciom i kolizjom. Odkładanie detali na łożu kusi wygodą, ale przedmiot może zostać pochwycony przez suport lub spaść na nogi operatora. Składowanie na podłodze zawęża przejścia i grozi potknięciem.

Dlaczego tak

Do gaszenia urządzeń elektrycznych pod napięciem używa się gaśnic proszkowych lub śniegowych (CO₂) oznaczonych jako dopuszczone do takich urządzeń, a jeśli to możliwe — najpierw wyłącza się zasilanie. Gaśnica pianowa kusi, bo dobrze dusi płomień, ale piana przewodzi prąd i grozi porażeniem gaszącego. Woda z hydrantu jest z tego samego powodu niedopuszczalna.

Dlaczego tak

Zgodnie z PN-EN ISO 7010 zielony prostokąt z białym piktogramem oznacza drogę ewakuacyjną, wyjście lub punkt pierwszej pomocy. Znaki ochrony przeciwpożarowej, np. lokalizacja gaśnicy, też są prostokątne, ale mają kolor czerwony, dlatego łatwo je pomylić. Znaki ostrzegawcze są żółtymi trójkątami, a znaki nakazu niebieskimi kołami.

Dlaczego tak

Światło pulsujące z częstotliwością sieci może zsynchronizować się z obrotami wrzeciona, przez co uchwyt wygląda na zatrzymany, a operator może po niego sięgnąć. Zapobiega się temu, stosując oprawy bez migotania, zasilanie z różnych faz lub dodatkowe oświetlenie miejscowe. Zmiana barwy wiórów kusi jako zjawisko wzrokowe, ale zależy od temperatury skrawania, a nie od oświetlenia.

Dlaczego tak

Nieuszkodzona ściernica ceramiczna wydaje czysty, dźwięczny ton, a głuchy dźwięk wskazuje na pęknięcie, które przy dużej prędkości obwodowej może doprowadzić do rozerwania tarczy. Takiej ściernicy nie wolno zakładać. Odpowiedź o zbyt miękkiej ściernicy kusi, bo twardość też wpływa na dźwięk, ale próba dźwiękowa służy wykryciu pęknięć, a twardość odczytuje się z oznaczenia.

Dlaczego tak

Gdy środki ochrony zbiorowej, takie jak odciąg, nie obniżają stężenia pyłu poniżej NDS, stosuje się środki ochrony indywidualnej układu oddechowego, np. półmaskę filtrującą FFP2. Nauszniki kuszą, bo są typowym środkiem ochrony operatora obrabiarki, ale chronią przed hałasem, a nie przed pyłem. Filtr spawalniczy chroni przed promieniowaniem łuku, którego tu nie ma.

Dlaczego tak

Wkładka piankowa tłumi hałas tylko wtedy, gdy po zwinięciu zostanie włożona głęboko i rozpręży się, szczelnie wypełniając przewód słuchowy. Płytkie włożenie kusi wygodą, ale znacznie obniża tłumienie, nawet o kilkanaście decybeli. Ochronniki słuchu stosuje się przez cały czas przebywania w hałasie, bo uszkodzenie słuchu następuje również wtedy, gdy hałas nie wydaje się dokuczliwy.

Dlaczego tak

Nagłe opadnięcie kącika ust, zaburzenia mowy i niedowład kończyny po jednej stronie ciała to klasyczne objawy udaru mózgu, przy którym liczy się czas wezwania pomocy. Zawał serca kusi, bo także jest nagłym stanem, ale typowo objawia się bólem w klatce piersiowej, dusznością i poceniem. Omdlenie to krótka utrata przytomności bez niedowładów.

Dlaczego tak

Rzadkie, nieregularne westchnięcia to tzw. oddech agonalny, który często występuje w pierwszych minutach zatrzymania krążenia i nie jest oddechem prawidłowym. Według wytycznych należy wtedy wezwać pomoc i rozpocząć uciskanie klatki piersiowej. Ułożenie w pozycji bocznej kusi, bo poszkodowany wydaje się oddychać, ale opóźnia resuscytację i zmniejsza szansę przeżycia.

Dlaczego tak

Dopóki poszkodowany ma kontakt z elementem pod napięciem, każdy, kto go dotknie, także może zostać porażony, dlatego najpierw trzeba odłączyć zasilanie. Odciąganie za ubranie kusi, bo wydaje się szybkie, ale bez wyłączenia napięcia lub użycia materiału izolacyjnego jest niebezpieczne dla ratownika. Polewanie wodą dodatkowo zwiększa ryzyko porażenia.

Dlaczego tak

Stan poszkodowanego w pozycji bezpiecznej może się nagle pogorszyć, dlatego oddech kontroluje się na bieżąco, a jeśli trzeba, rozpoczyna resuscytację. Po około 30 minutach zaleca się ułożenie go na drugim boku, aby zmniejszyć ucisk na dolne ramię. Jednorazowe sprawdzenie oddechu kusi prostotą, ale nie pozwala wychwycić zatrzymania oddychania, a nieprzytomnemu nie podaje się płynów.

Dlaczego tak

Numer 112 jest jednolitym europejskim numerem alarmowym, obsługiwanym przez centra powiadamiania ratunkowego, które przekazują zgłoszenie do pogotowia, straży pożarnej lub policji. Numer 999 kusi, bo kojarzy się z pogotowiem ratunkowym, ale dotyczy jednej służby. Numer 998 to straż pożarna, a 997 policja.

Dlaczego tak

Amputowaną część zabezpiecza się w jałowym opatrunku i szczelnym woreczku, który chłodzi się w drugim woreczku z wodą i lodem, a następnie przekazuje ratownikom wraz z poszkodowanym. Bezpośrednie włożenie do lodu kusi, bo daje szybkie schłodzenie, ale powoduje odmrożenie tkanek i może uniemożliwić replantację. Szorowanie i środki chemiczne uszkadzają tkanki.

Dlaczego tak

Takie objawy u diabetyka najczęściej oznaczają niedocukrzenie, a przytomnemu poszkodowanemu, który może połykać, podaje się cukier lub słodki napój. Podanie insuliny kusi, bo kojarzy się z leczeniem cukrzycy, ale dodatkowo obniżyłoby poziom glukozy i mogło doprowadzić do utraty przytomności. Pozycję boczną stosuje się dopiero u nieprzytomnego, który oddycha.

Dlaczego tak

U dorosłych uciska się środek klatki piersiowej na głębokość 5–6 cm z częstotliwością 100–120 na minutę, wykonując 30 uciśnięć na 2 oddechy ratownicze. Stosunek 15:2 kusi, bo występuje w resuscytacji dzieci prowadzonej przez ratowników medycznych, ale nie dotyczy dorosłych. Zbyt płytkie uciskanie nie wytwarza przepływu krwi, a zbyt głębokie grozi urazami.

Dlaczego tak

Zgodnie z zasadami rysunku technicznego osie symetrii i osie otworów rysuje się linią cienką punktową, wystającą nieco poza zarys przedmiotu. Linia kreskowa kusi, bo również jest przerywana, ale służy do rysowania niewidocznych krawędzi. Linią grubą ciągłą rysuje się widoczne krawędzie, a linią falistą zakończenie urwanego widoku lub przekroju.

Dlaczego tak

Fazy pod kątem 45° wymiaruje się uproszczonym zapisem: długość fazy razy kąt, czyli 2×45°. Zapis 45×2° kusi, bo zawiera te same liczby, ale w odwrotnej kolejności i z błędnym przypisaniem stopni. Znak R oznacza promień zaokrąglenia, a Ø średnicę, więc zmieniają one sens wymiaru.

Dlaczego tak

Luz największy to różnica wymiaru górnego otworu i wymiaru dolnego wałka: 50,025 − 49,950 = 0,075 mm. Wartość 0,025 mm kusi, ale jest luzem najmniejszym, czyli różnicą wymiaru dolnego otworu (50,000) i górnego wałka (49,975). Wartość 0,050 mm powstaje z błędnego odjęcia odchyłek górnych otworu i wałka.

Dlaczego tak

Położenie pola tolerancji H dla otworu (odchyłka dolna równa zeru) oznacza zasadę stałego otworu, a wałek g leży poniżej wymiaru nominalnego, więc zawsze występuje luz. Wariant ze stałym wałkiem kusi, bo w zapisie pojawia się litera wałka, ale stały wałek oznacza się literą h. Pasowanie wciskowe dawałyby wałki np. s6 lub u6.

Dlaczego tak

Litera M oznacza gwint metryczny, a podany skok 1,25 mm jest mniejszy od skoku gwintu zwykłego M12 wynoszącego 1,75 mm, więc gwint jest drobnozwojny. Wielka litera H w polu tolerancji wskazuje na gwint wewnętrzny. Wariant z gwintem zewnętrznym kusi, bo skok się zgadza, ale gwinty zewnętrzne mają tolerancję oznaczaną małą literą, np. 6g.

Dlaczego tak

Tryb przyciągania (lokalizacji) do punktów charakterystycznych, takich jak środek okręgu, koniec czy punkt środkowy odcinka, wskazuje te punkty dokładnie na podstawie geometrii obiektu. Powiększenie widoku kusi, bo poprawia celowanie, ale wskazanie myszką zawsze daje przybliżone współrzędne. Siatka przyciąga tylko do swoich węzłów, a środek okręgu nie musi na nich leżeć.

Dlaczego tak

Książka lub paszport maszyny towarzyszy obrabiarce przez cały okres użytkowania i gromadzi historię przeglądów, napraw i modernizacji, co ułatwia planowanie remontów. Deklaracja zgodności kusi, bo jest dokumentem przypisanym do konkretnej maszyny, ale wydaje ją producent jednorazowo przy wprowadzeniu do obrotu. Karty instrukcyjna i technologiczna dotyczą wyrobu, a nie maszyny.

Dlaczego tak

Śruba i wałek pociągowy obracają się z różnymi prędkościami, więc jednoczesne sprzęgnięcie obu z fartuchem zablokowałoby mechanizm i mogło go zniszczyć. Dlatego dokumentacja opisuje blokadę, która pozwala włączyć tylko jeden z tych napędów. Wariant z gwintowaniem przy posuwie poprzecznym kusi, bo dotyczy pracy śruby pociągowej, ale blokada niczego takiego nie umożliwia.

Dlaczego tak

Gitara to zespół kół zmianowych umieszczony zwykle z boku wrzeciennika; zmieniając koła, uzyskuje się przełożenia potrzebne m.in. do gwintów calowych lub modułowych. Wrzeciennik kusi, bo gitara jest z nim połączona, ale w nim znajdują się wrzeciono i skrzynka prędkości. Fartuch zamienia ruch wałka lub śruby pociągowej na posuw suportu, a konik podpiera przedmiot.