Test MEC.05 — zestaw 21

Dlaczego tak

Smarowniczki napełnia się smarownicą ręczną (prasą smarową lub oliwiarką ciśnieniową) środkiem smarnym o gatunku podanym w instrukcji smarowania tokarki. Oliwiarka z emulsją kusi, bo jest pod ręką przy obrabiarce, ale emulsja nie ma właściwości smarnych potrzebnych w łożyskach i prowadnicach suportu i wypłukuje smar. Rozpuszczalnik i farba nie służą do smarowania.

Dlaczego tak

Maszyny już użytkowane przez pracowników, także starsze i bez znaku CE, muszą spełniać minimalne wymagania określone w rozporządzeniu dotyczącym bezpieczeństwa i higieny pracy przy użytkowaniu maszyn. Rozporządzenie o zasadniczych wymaganiach kusi, bo też dotyczy bezpieczeństwa maszyn, ale odnosi się do maszyn nowych, wprowadzanych do obrotu i oddawanych do użytku. Ustawy o ochronie środowiska i ochronie przeciwpożarowej nie regulują konstrukcji osłon ani sterowania obrabiarki.

Dlaczego tak

Kodeks pracy wskazuje regulamin pracy jako akt ustalający organizację i porządek w procesie pracy, w tym czas pracy, wyposażenie pracowników w odzież, obuwie robocze i środki ochrony indywidualnej oraz obowiązki w zakresie BHP. Instrukcja stanowiskowa kusi, bo też dotyczy pracy operatora, ale opisuje wyłącznie bezpieczną obsługę konkretnej obrabiarki. Ocena ryzyka i instrukcja pożarowa mają zupełnie inny, węższy zakres.

Dlaczego tak

Ustawowa definicja wypadku przy pracy obejmuje cztery łączne cechy: nagłość, przyczynę zewnętrzną, skutek w postaci urazu lub śmierci oraz związek z pracą. Warunek niezdolności do pracy ponad 7 dni kusi, bo kojarzy się z ciężkością urazu, ale definicja nie stawia żadnego progu czasowego. Wina pracodawcy i zgłoszenie do inspektora nie decydują o tym, czy zdarzenie jest wypadkiem przy pracy.

Dlaczego tak

Kontrolę przestrzegania przepisów przeciwpożarowych w zakładach pracy prowadzi Państwowa Straż Pożarna, której organy wykonują czynności kontrolno-rozpoznawcze. Urząd Dozoru Technicznego kusi, bo również kontroluje zakłady, ale zajmuje się urządzeniami technicznymi, takimi jak suwnice czy zbiorniki ciśnieniowe. Inspekcja Sanitarna nadzoruje higienę pracy, a Inspekcja Ochrony Środowiska – emisje i gospodarkę odpadami.

Dlaczego tak

Państwowa Inspekcja Sanitarna sprawuje nadzór nad warunkami higieny pracy, m.in. nad narażeniem na hałas, pyły i substancje chemiczne, a państwowy inspektor sanitarny wydaje decyzje o stwierdzeniu choroby zawodowej. Zatwierdzanie protokołu powypadkowego kusi, bo dotyczy zdrowia pracownika, ale protokół sporządza zespół powypadkowy, a zatwierdza pracodawca. Badanie suwnic należy do UDT, a kontrola dróg ewakuacyjnych do Państwowej Straży Pożarnej.

Dlaczego tak

Kodeks pracy nakłada na pracownika obowiązek niezwłocznego zawiadomienia przełożonego o zauważonym zagrożeniu oraz dbania o należyty stan maszyn, a uszkodzone urządzenie ochronne oznacza, że obrabiarka nie powinna pracować. Wpis do raportu zmianowego kusi, bo informuje o usterce, ale następuje za późno i przez resztę zmiany operator pracuje bez zabezpieczenia. Samodzielna naprawa instalacji elektrycznej przekracza uprawnienia operatora.

Dlaczego tak

Przepisy o szkoleniu w dziedzinie BHP wymagają, aby pracownicy na stanowiskach robotniczych odbywali szkolenie okresowe co najmniej raz na 3 lata. Odpowiedź „rok” kusi, ale taka częstotliwość dotyczy stanowisk, na których wykonywane są prace szczególnie niebezpieczne. Okres 5 lat odnosi się do pracodawców i osób kierujących pracownikami, a 6 lat do pracowników administracyjno-biurowych.

Dlaczego tak

Nieprzestrzeganie przepisów i zasad BHP przez osobę odpowiedzialną za ich stan jest wykroczeniem przeciwko prawom pracownika, za które Kodeks pracy przewiduje karę grzywny, nakładaną mandatem przez inspektora pracy lub przez sąd. Nagana kusi, bo jest znaną sankcją za naruszenie BHP, ale jest karą porządkową stosowaną przez pracodawcę wobec pracownika, a nie wobec pracodawcy. Brak wypadku nie znosi odpowiedzialności za samo naruszenie przepisów.

Dlaczego tak

Niezdolność do pracy spowodowana wypadkiem przy pracy jest pokrywana z ubezpieczenia wypadkowego, a zasiłek chorobowy przysługuje wtedy od pierwszego dnia w wysokości 100% podstawy wymiaru. Odpowiedź 80% kusi, bo jest to typowa stawka przy zwykłej chorobie, ale nie dotyczy niezdolności wywołanej wypadkiem przy pracy. Jednorazowe odszkodowanie przysługuje dodatkowo za stały lub długotrwały uszczerbek na zdrowiu, a nie zamiast zasiłku.

Dlaczego tak

Kodeks pracy nakazuje pracodawcy, na podstawie orzeczenia lekarskiego, przenieść pracownika z objawami choroby zawodowej do innej pracy nienarażającej go na czynnik, który te objawy wywołał. Pozostawienie na stanowisku z rękawicami kusi, bo ogranicza kontakt z emulsją, ale nie wykonuje orzeczenia, które wyklucza dalszą pracę z chłodziwem. Rozwiązanie umowy ani urlop bezpłatny nie są obowiązkiem pracodawcy w takiej sytuacji.

Dlaczego tak

Odpowiedzialność za nieprzestrzeganie przepisów BHP ponosi nie tylko pracodawca, lecz także każda osoba kierująca pracownikami, więc mistrz wydający takie polecenie może zostać ukarany grzywną. Odpowiedź „wyłącznie właściciel” kusi, bo to pracodawca odpowiada za stan BHP, ale przepis obejmuje również osoby kierujące pracą. Służba BHP ma funkcję doradczą i kontrolną i nie odpowiada za polecenia mistrza.

Dlaczego tak

Czynniki środowiska pracy dzieli się na fizyczne, chemiczne, biologiczne i psychofizyczne, a do tych ostatnich należą obciążenie statyczne i dynamiczne, monotonia oraz obciążenie psychonerwowe wynikające np. z narzuconego tempa. Odpowiedź „fizycznych” kusi, bo praca przy maszynie kojarzy się z hałasem i drganiami, ale te czynniki mają inne źródło niż organizacja i rytm pracy. Czynniki chemiczne i biologiczne to substancje i mikroorganizmy.

Dlaczego tak

Drgania miejscowe przenoszą się przez dłonie trzymające narzędzie, a ich typowym źródłem są ręczne narzędzia zmechanizowane, np. szlifierki pneumatyczne, młotki i klucze udarowe. Posadzka przy prasie kusi, bo także drga, ale przenosi drgania ogólne, działające przez stopy na całe ciało. Sprężarka w oddzielnym pomieszczeniu jest źródłem hałasu, a oświetlenie może dawać efekt stroboskopowy, nie drgania.

Dlaczego tak

Emulsja o właściwym stężeniu i pH mniej podrażnia skórę i wolniej się psuje, a kremy ochronne i pielęgnacyjne ograniczają przenikanie chłodziwa i odtłuszczenie naskórka. Mycie naftą kusi, bo skutecznie usuwa olej, ale sama odtłuszcza i uszkadza skórę, sprzyjając wypryskom. Zbyt stężona emulsja silniej drażni skórę, a sprężone powietrze może wtłoczyć ciecz i zanieczyszczenia pod naskórek.

Dlaczego tak

Napady duszności ze świszczącym oddechem i kaszlem, nasilające się w kontakcie z czynnikiem w pracy i ustępujące w dni wolne, są typowym obrazem astmy zawodowej, którą mogą wywoływać m.in. aerozole cieczy obróbkowych. Pylica kusi, bo też jest chorobą płuc z dusznością, ale rozwija się powoli i jej objawy nie ustępują po odsunięciu od narażenia. Zespół wibracyjny i cieśń nadgarstka dotyczą kończyn górnych.

Dlaczego tak

Przyrządy używane najczęściej umieszcza się w zasięgu ręki operatora, ale osobno, na czystej podkładce lub półce, aby nie stykały się z narzędziami, wiórami i chłodziwem. Łoże tokarki kusi, bo jest blisko przedmiotu, ale przyrząd jest tam narażony na drgania, wióry, chłodziwo i strącenie przez suport. Przechowywanie razem z nożami grozi uszkodzeniem powierzchni pomiarowych, a wydawanie z narzędziowni wydłuża czas pracy.

Dlaczego tak

Litery na gaśnicy oznaczają grupy pożarów: A – ciała stałe, B – ciecze i materiały topiące się, C – gazy, D – metale, F – tłuszcze kuchenne, więc gaśnica ABC gasi trzy pierwsze grupy. Wariant z metalami lekkimi kusi, bo na wydziale obróbki zdarzają się wióry magnezowe, ale do nich potrzebny jest proszek specjalny klasy D. Gaśnica proszkowa ABC nadaje się też do urządzeń pod napięciem do 1000 V, lecz nie wyłącznie do nich.

Dlaczego tak

Znaki ostrzegawcze mają kształt trójkąta z żółtym tłem, czarną obwódką i czarnym piktogramem, więc taki znak ostrzega przed zagrożeniem wciągnięciem przez obracające się elementy. Znak zakazu kusi, bo również dotyczy strefy niebezpiecznej, ale ma postać czerwonego koła z przekreśleniem. Znaki nakazu są niebieskimi kołami z białym piktogramem, a informacyjne mają kształt prostokąta.

Dlaczego tak

Czyściwo nasączone olejem jest odpadem niebezpiecznym i materiałem skłonnym do samozapalenia, dlatego zbiera się je w zamykanym, niepalnym pojemniku i przekazuje uprawnionemu odbiorcy. Kontener na wióry kusi, bo wióry też są zaolejone, ale złom metali i czyściwo to odpady o różnych kodach, a zmieszanie ich utrudnia odzysk. Odpady komunalne i spalanie w kotłowni są niedozwolone dla odpadów niebezpiecznych.

Dlaczego tak

Podtrzymkę ustawia się możliwie blisko ściernicy, zwykle na odległość nie większą niż 2–3 mm, bo w szerokiej szczelinie ostrzone narzędzie lub palce mogą zostać wciągnięte i zaklinowane, co grozi urazem i rozerwaniem ściernicy. Wzrost chropowatości kusi, bo niestabilne podparcie pogarsza jakość ostrzenia, ale jest to skutek jakościowy, a nie główne zagrożenie. Szczelina nie wpływa na nagrzewanie silnika ani na hałas biegu jałowego.

Dlaczego tak

Przy ograniczaniu zagrożeń pierwszeństwo mają rozwiązania techniczne i środki ochrony zbiorowej działające u źródła, takie jak obudowy dźwiękochłonne i ekrany, bo chronią wszystkich bez względu na zachowanie pracownika. Nauszniki kusi, bo szybko obniżają narażenie, ale środki ochrony indywidualnej stosuje się dopiero wtedy, gdy środki techniczne i organizacyjne nie wystarczają. Rotacja to środek organizacyjny, a znak nakazu tylko informuje o obowiązku.

Dlaczego tak

Półmaska chroni tylko wtedy, gdy szczelnie przylega do twarzy, dlatego przed pracą dopasowuje się zacisk nosowy i wykonuje sprawdzenie szczelności, np. przy szybkim wydechu wyczuwając nieszczelności na brzegach. Poluzowanie taśm kusi, bo zwiększa wygodę, ale powoduje zasysanie pyłu obok materiału filtrującego. Zwilżony filtr traci przepuszczalność i właściwości, a sprężone powietrze może go uszkodzić i zanieczyścić od środka.

Dlaczego tak

Utrata dużej ilości krwi zmniejsza objętość krążącą, a organizm reaguje przyspieszeniem tętna i obkurczeniem naczyń skóry, co daje bladość, zimny pot, słabe tętno i niepokój – obraz wstrząsu krwotocznego. Niedocukrzenie kusi, bo także wywołuje bladość, poty i niepokój, ale nie ma związku z krwotokiem i nie powoduje słabego, nitkowatego tętna. Udar objawia się niedowładem i zaburzeniami mowy, a padaczka drgawkami.

Dlaczego tak

Pęcherze wypełnione płynem surowiczym na zaczerwienionej, bolesnej skórze są cechą oparzenia II stopnia, obejmującego naskórek i część skóry właściwej. Oparzenie I stopnia kusi, bo również daje zaczerwienienie i ból, ale nie powoduje powstawania pęcherzy. Przy oparzeniu III stopnia skóra jest biała lub zwęglona i często niebolesna z powodu zniszczenia zakończeń nerwowych, a IV stopień obejmuje głębsze tkanki.

Dlaczego tak

Ratownik najpierw zabezpiecza siebie i miejsce zdarzenia, czyli zatrzymuje pracującą obrabiarkę i zakłada rękawiczki, dopiero potem ocenia stan poszkodowanego i wzywa pomoc z konkretną informacją. Kolejność rozpoczynająca się od oceny oddechu kusi, bo pomoc wydaje się najpilniejsza, ale zbliżanie się do pracującej frezarki naraża ratownika na pochwycenie. Wyłączenie maszyny na końcu oznacza wielominutowe przebywanie w strefie zagrożenia.

Dlaczego tak

Wytyczne resuscytacji zalecają, aby po około 30 minutach w pozycji bocznej przełożyć poszkodowanego na drugi bok, bo ucisk na dolną kończynę górną może upośledzić jej ukrwienie i uszkodzić nerwy. Ułożenie na plecach z uniesionymi nogami kusi, bo to znana pozycja przeciwwstrząsowa, ale u nieprzytomnego grozi niedrożnością dróg oddechowych. Oddech trzeba kontrolować aż do przekazania poszkodowanego zespołowi ratownictwa.

Dlaczego tak

Dyspozytor zbiera informacje według ustalonego schematu i może udzielić instrukcji dotyczących pierwszej pomocy, dlatego zgłaszający nie rozłącza się, dopóki dyspozytor nie zakończy rozmowy. Zakończenie po podaniu adresu kusi, bo adres jest najważniejszą informacją, ale bez danych o stanie poszkodowanego dyspozytor nie dobierze właściwego zespołu. Rozłączenie po zgłoszeniu się dyspozytora uniemożliwia przyjęcie zgłoszenia.

Dlaczego tak

Przy złamaniu kości długiej unieruchamia się dwa sąsiednie stawy, a dla przedramienia są to staw nadgarstkowy i łokciowy, co zapobiega przemieszczaniu odłamów. Wariant ze stawem ramiennym kusi, bo też obejmuje łokieć, ale stosuje się go przy złamaniu kości ramiennej, a nadgarstek pozostawałby wtedy ruchomy. Samo bandażowanie miejsca złamania nie unieruchamia odłamów, a nastawianie kości jest zarezerwowane dla personelu medycznego.

Dlaczego tak

Objawy wskazują na zawał serca, dlatego ratownik zmniejsza wysiłek i obciążenie serca, sadzając poszkodowanego w wygodnej pozycji półsiedzącej, uspokaja go i stale obserwuje do przyjazdu pogotowia. Pozycja boczna bezpieczna kusi, bo kojarzy się z pierwszą pomocą, ale jest przeznaczona dla nieprzytomnych, którzy oddychają. Spacer zwiększa zapotrzebowanie serca na tlen, a słodki napój pomaga przy niedocukrzeniu, nie przy zawale.

Dlaczego tak

Podczas analizy rytmu AED wymaga, aby nikt nie dotykał poszkodowanego, ponieważ ruchy związane z uciskaniem i wentylacją zakłócają zapis i mogą spowodować błędną decyzję o defibrylacji. Kontynuowanie uciśnięć kusi, bo wytyczne podkreślają minimalizowanie przerw, ale na czas analizy przerwa jest konieczna i trwa tylko kilka sekund. Oddechy ratownicze i przeklejanie elektrod również zakłócają analizę.

Dlaczego tak

Podziałka 1:2 oznacza zmniejszenie, więc 240 mm rysuje się jako 240 : 2 = 120 mm, natomiast liczba wymiarowa zawsze podaje rzeczywisty wymiar przedmiotu, czyli 240. Odpowiedź z liczbą 120 kusi, bo zgadza się z długością zmierzoną na rysunku, ale wykonawca odczytałby wtedy błędny wymiar. Długość 480 mm wynikałaby z pomylenia podziałki zmniejszającej 1:2 z powiększającą 2:1.

Dlaczego tak

Wymiary powierzchni kulistych poprzedza się literą S, więc średnicę kuli 20 mm zapisuje się jako SØ20, a jej promień jako SR10. Zapis SR20 kusi, bo zawiera właściwy symbol kuli, ale oznacza promień 20 mm, czyli kulę o średnicy 40 mm. Sam znak Ø lub R oznaczałby powierzchnię walcową lub zaokrąglenie łukiem, bez informacji, że chodzi o kulę.

Dlaczego tak

Wcisk największy powstaje przy największym wałku i najmniejszym otworze: es − EI = 0,035 − 0 = 0,035 mm. Wynik 0,001 mm kusi, bo wynika z tych samych danych, ale jest to wcisk najmniejszy, liczony jako ei − ES = 0,022 − 0,021 mm. Wartość 0,014 mm to różnica odchyłek górnych, a 0,056 mm to błędna suma odchyłek górnych otworu i wałka.

Dlaczego tak

W zasadzie stałego wałka wałek ma zawsze położenie pola tolerancji h (odchyłka górna równa zeru), a charakter pasowania nadaje się, zmieniając położenie pola otworu – tu F, co daje pasowanie luźne. Zasada stałego otworu kusi, bo jest częściej spotykana, ale wymaga otworu H, którego w tym zapisie nie ma. Otwór F leży w całości powyżej wymiaru nominalnego, więc połączenie z wałkiem h7 nie może być ciasne.

Dlaczego tak

Symbol Tr oznacza gwint trapezowy symetryczny o kącie zarysu 30°, pierwsza liczba to średnica nominalna, a liczba po znaku × to skok w milimetrach. Gwint niesymetryczny kusi, bo również jest gwintem trapezowym, ale oznacza się go literą S. Gwint metryczny ma symbol M, a liczba po znaku × nie oznacza liczby zwojów na określonej długości.

Dlaczego tak

Warstwa w programie CAD przechowuje właściwości obiektów, takie jak typ, grubość i kolor linii, więc osie umieszczone na osobnej warstwie automatycznie otrzymują linię punktową cienką i można je razem ukrywać lub drukować. Kreskowanie kusi, bo tworzy wzór z kresek, ale służy do wypełniania pól przekroju, a nie do rysowania linii. Rozbijanie na odcinki daje linię ręcznie poszatkowaną, a obszar papieru nie zmienia typu linii.

Dlaczego tak

Katalog części zamiennych, dołączany do dokumentacji techniczno-ruchowej obrabiarki, zawiera rysunki złożeniowe zespołów z numerami pozycji i oznaczeniami części, co pozwala jednoznacznie zamówić koło zębate. Karta technologiczna kusi, bo zawiera numery i oznaczenia, ale dotyczy wytwarzanego przedmiotu, a nie budowy obrabiarki. Instrukcja stanowiskowa BHP opisuje bezpieczną obsługę, nie części zamienne.

Dlaczego tak

Stopniowe rozgrzewanie pozwala rozprowadzić smar w łożyskach wrzeciona i doprowadzić je oraz korpus do stabilnej temperatury pracy, dzięki czemu ograniczone są odkształcenia cieplne i przesunięcia osi podczas obróbki. Sprawdzenie bicia narzędzia kusi, bo też wykonuje się je przed obróbką, ale wymaga czujnika, a nie programu rozgrzewania. Rozgrzewanie nie oczyszcza stołu ani nie zeruje liczników osi.

Dlaczego tak

Konik przesuwa się po prowadnicach łoża, a w jego tulei osadza się kieł obrotowy do podparcia długiego przedmiotu albo wiertło lub uchwyt wiertarski do wiercenia osiowego. Podtrzymka stała kusi, bo także podpiera długie wałki, ale robi to szczękami na obwodzie przedmiotu i nie przenosi narzędzia osiowego. Wrzeciennik napędza przedmiot, a suport poprzeczny przemieszcza nóż prostopadle do osi.