Test ELE.02 — zestaw 25

Dlaczego tak

Instalacje bezpieczeństwa zasilają urządzenia służące ochronie ludzi w sytuacji zagrożenia, np. oświetlenie ewakuacyjne, pompy pożarowe czy wentylację oddymiającą, i muszą działać również po zaniku zasilania podstawowego lub w czasie pożaru. Oświetlenie podstawowe kusi, bo oprawy ewakuacyjne też dają światło, ale obwody oświetlenia podstawowego mogą zostać wyłączone podczas pożaru. Instalacje siłowe zasilają odbiorniki dużej mocy, a teletechniczne przesyłają sygnały.

Dlaczego tak

Załącznik normy PN-HD 60364-5-52 zaleca, aby w instalacjach zasilanych bezpośrednio z sieci niskiego napięcia spadek napięcia między złączem a odbiornikiem nie przekraczał 3 % dla oświetlenia i 5 % dla innych odbiorników. Wartość 5 % kusi, bo również pochodzi z tej normy, ale dotyczy odbiorników innych niż oświetleniowe, które są mniej wrażliwe na obniżenie napięcia. Wartość 10 % to dopuszczalne odchylenie napięcia w sieci według PN-EN 50160, a nie spadek w instalacji odbiorczej.

Dlaczego tak

Ramki wielokrotne osprzętu instalacyjnego są projektowane dla rozstawu osi puszek wynoszącego 71 mm, dlatego puszki osadza się w takim odstępie, najlepiej łącząc je specjalnymi łącznikami lub używając szablonu. Wartość 60 mm kusi, bo to typowa średnica puszki instalacyjnej, ale przy takim rozstawie puszki zachodziłyby na siebie. Przy zbyt dużym lub zbyt małym rozstawie mechanizmów nie da się nałożyć ramki.

Dlaczego tak

Zakres napięcia bardzo niskiego obejmuje napięcia przemienne nieprzekraczające 50 V i stałe nieprzekraczające 120 V, dlatego obwody SELV i PELV prądu przemiennego mają napięcie do 50 V. Wartość 120 V kusi, bo również jest granicą zakresu ELV, ale dotyczy prądu stałego. Napięcie 25 V to dopuszczalne długotrwale napięcie dotykowe w warunkach zwiększonego zagrożenia, a 230 V należy do zakresu niskiego napięcia.

Dlaczego tak

Dla strefy 0 basenów norma PN-HD 60364-7-702 dopuszcza wyłącznie obwody SELV o napięciu nieprzekraczającym 12 V prądu przemiennego lub 30 V prądu stałego, ze źródłem umieszczonym poza strefami 0, 1 i 2. Wartość 12 V kusi, bo pojawia się w tym samym wymaganiu, ale dotyczy prądu przemiennego. Napięcie 60 V to dopuszczalne napięcie dotykowe prądu stałego w warunkach zwiększonego zagrożenia, a 120 V — górna granica zakresu ELV prądu stałego.

Dlaczego tak

Samoczynne wyłączenie zasilania działa dopiero wtedy, gdy uszkodzenie izolacji spowoduje pojawienie się napięcia na częściach przewodzących dostępnych, dlatego jest środkiem ochrony przy uszkodzeniu, dawniej nazywanej ochroną przy dotyku pośrednim. Ochrona uzupełniająca kusi, bo także wiąże się z wyłączaniem, ale tę funkcję pełnią wyłącznik różnicowoprądowy 30 mA i połączenia wyrównawcze dodatkowe. Ochronę podstawową zapewniają izolacja, obudowy i osłony części czynnych.

Dlaczego tak

Przewód DY ma tylko izolację żyły, bez powłoki zewnętrznej, dlatego nie może być układany bezpośrednio w tynku ani na uchwytach i wymaga osłony w postaci rur lub zamkniętych kanałów instalacyjnych. Układanie bezpośrednio w tynku kusi, bo tak montuje się przewody wtynkowe, ale te mają dodatkową powłokę chroniącą izolację żył. W ziemi można układać tylko kable przeznaczone do tego celu.

Dlaczego tak

W zharmonizowanym systemie oznaczeń przewodów po literze H podaje się kod napięcia znamionowego: 03 oznacza 300/300 V, 05 — 300/500 V, a 07 — 450/750 V. Temperatura 70 °C kusi, bo jest typową temperaturą dopuszczalną dla izolacji PVC, ale w tym systemie nie koduje się jej liczbą po literze H. Liczbę żył i przekrój podaje się na końcu oznaczenia (3G2,5), a litera F oznacza żyłę giętką.

Dlaczego tak

Guma silikonowa zachowuje właściwości izolacyjne i elastyczność w wysokich temperaturach, typowo do około 180 °C, dlatego stosuje się ją w przewodach do opraw, grzejników i urządzeń grzewczych. XLPE kusi, bo jest odporniejszy na temperaturę niż PVC, ale dopuszczalna temperatura jego żyły przy pracy ciągłej wynosi około 90 °C. Izolacja z PVC jest przewidziana na około 70 °C, a polietylen mięknie w jeszcze niższej temperaturze.

Dlaczego tak

Przewody solarne typu H1Z2Z2-K mają izolację i powłokę odporne na promieniowanie UV, ozon, wysoką temperaturę i warunki atmosferyczne, a ich napięcie znamionowe jest dostosowane do obwodów DC instalacji fotowoltaicznych. Przewód H05VV-F kusi, bo jest giętki, ale jego izolacja z PVC nie jest przeznaczona do długotrwałej pracy na zewnątrz w słońcu. Przewody YDYp i H07V-U są przeznaczone do instalacji wewnątrz budynków.

Dlaczego tak

Temperatura barwowa 2700–3000 K odpowiada światłu ciepłobiałemu, o żółtawym odcieniu podobnym do żarówki, które stosuje się głównie w pomieszczeniach mieszkalnych. Odpowiedź o świetle zimnym kusi, bo większa liczba kojarzy się z „mocniejszym” światłem, ale w rzeczywistości im niższa temperatura barwowa, tym światło cieplejsze. Barwa neutralna to około 4000 K, a światło dzienne — około 6500 K.

Dlaczego tak

W strefach zagrożenia wybuchem wolno stosować wyłącznie urządzenia przeciwwybuchowe, oznaczone symbolem Ex i dobrane do rodzaju strefy oraz grupy i klasy temperaturowej występujących gazów. Oprawy hermetyczne IP65 kuszą, bo są szczelne, ale stopień IP opisuje ochronę przed pyłem i wodą, a nie zabezpieczenie przed zapłonem atmosfery wybuchowej. Oprawy rastrowe i dekoracyjne nie mają żadnych zabezpieczeń przeciwwybuchowych.

Dlaczego tak

Skrót WLZ oznacza wewnętrzną linię zasilającą, czyli część instalacji łączącą złącze lub rozdzielnicę główną budynku z rozdzielnicami piętrowymi lub mieszkaniowymi. Rozwinięcie „wyłącznik linii zasilającej” kusi, bo litera W często oznacza wyłącznik, ale WLZ opisuje odcinek przewodów, a nie aparat. Linia „zabezpieczeniowa” i listwa wyrównawcza nie są nazwami stosowanymi dla tego elementu instalacji.

Dlaczego tak

Pilota, czyli sprężystą stalową lub tworzywową taśmę, wprowadza się do rury, przywiązuje do jego końcówki przewody i przeciąga je przez rurę. Lokalizator przewodów kusi, bo też jest narzędziem do instalacji podtynkowych, ale służy do wyszukiwania trasy przewodów w ścianie, a nie do ich wciągania. Praska i ściągacz izolacji służą do przygotowania końcówek żył.

Dlaczego tak

Przewód fazowy przyłącza się do styku środkowego (denkowego), a neutralny do gwintu, ponieważ gwint jest dostępny podczas wkręcania źródła światła i nie może znajdować się pod napięciem względem ziemi. Odpowiedź o dowolnym połączeniu kusi, bo źródło światła rzeczywiście działa w obu przypadkach, ale zamiana grozi porażeniem przy wymianie źródła. Zacisk ochronny służy do połączenia przewodu PE z obudową oprawy, a nie do przewodu fazowego.

Dlaczego tak

Dla obwodów o napięciu znamionowym do 500 V, mierzonych napięciem 500 V DC, norma PN-HD 60364-6 wymaga rezystancji izolacji co najmniej 1 MΩ, więc wynik 0,8 MΩ jest niewystarczający i wskazuje na usterkę, którą trzeba znaleźć. Wartość 0,5 MΩ kusi, bo była wymagana w starszym wydaniu normy dla tego zakresu, ale już nie obowiązuje. Wymaganie 0,5 MΩ dotyczy obecnie obwodów SELV i PELV mierzonych napięciem 250 V.

Dlaczego tak

Szukacz zabezpieczeń składa się z nadajnika wpinanego do gniazda, który wprowadza do obwodu sygnał, oraz odbiornika, którym przesuwa się po aparatach w rozdzielnicy, aż wskaże właściwy wyłącznik. Kamera termowizyjna kusi, bo też bada rozdzielnicę bez wyłączania, ale pokazuje tylko nagrzewanie obciążonych aparatów i nie powiąże jednoznacznie gniazda z wyłącznikiem. Megaomomierz i miernik pętli zwarcia służą do pomiarów ochronnych.

Dlaczego tak

Zwarcie w obwodzie bez odbiorników lokalizuje się, dzieląc obwód na odcinki, np. rozłączając połączenia w puszkach lub gniazdach, i mierząc rezystancję izolacji każdego odcinka po wyłączeniu zasilania; odcinek z bardzo małą rezystancją zawiera uszkodzenie. Wymiana wszystkich gniazd kusi, bo uszkodzone gniazdo jest częstą przyczyną, ale zwarcie może być w przewodzie lub puszce, a wymiana bez pomiarów nie daje pewności. Większy wyłącznik i wielokrotne załączanie zwarcia grożą pożarem.

Dlaczego tak

Wkładkę ogranicznika przepięć wymienia się na element o tych samych parametrach — typie, napięciu trwałej pracy Uc i prądzie wyładowczym — przeznaczony przez producenta do danej podstawy, bo tylko wtedy zachowany jest właściwy styk i koordynacja ochrony. Wkładka o większym prądzie wyładowczym kusi jako „lepsza”, ale wkładka innego producenta może nie pasować do podstawy i nie zapewnić deklarowanych parametrów. Niższe Uc grozi przegrzaniem ogranicznika przy normalnym napięciu, a wyłącznik nadprądowy nie chroni przed przepięciami.

Dlaczego tak

Magnesy neodymowe NdFeB mają największą energię magnetyczną spośród powszechnie stosowanych materiałów, co pozwala budować małe i lekkie silniki o dużej mocy. Stal krzemowa kusi, bo jest podstawowym materiałem magnetycznym maszyn, ale jest materiałem magnetycznie miękkim, który nie wytwarza trwałego pola, i służy do budowy rdzeni. Stopy miedzi z niklem stosuje się na rezystory, a stopy aluminium na obudowy i klatki wirników.

Dlaczego tak

Moc grzałki o stałej rezystancji jest proporcjonalna do kwadratu napięcia: P = 1 kW · (207/230)² = 1 kW · 0,9² = 0,81 kW. Odpowiedź 0,90 kW kusi, bo zakłada, że moc zmienia się proporcjonalnie do napięcia, ale przy obniżonym napięciu maleje też prąd, więc spadek mocy jest większy. Wartość 0,95 kW nie wynika z żadnej poprawnej zależności, a wzrost mocy przy niższym napięciu jest niemożliwy.

Dlaczego tak

Oznaczenie S3 to praca przerywana okresowa, składająca się z identycznych cykli obciążenia i postoju, a liczba 40% to względny czas pracy, czyli udział obciążenia w czasie cyklu. Praca dorywcza kusi, bo również nie jest ciągła, ale oznacza się ją symbolem S2 z podaniem czasu w minutach, np. S2 30 min. Pracę ciągłą oznacza się symbolem S1, a procent przy S3 nie dotyczy mocy.

Dlaczego tak

Prędkość silnika indukcyjnego zależy głównie od częstotliwości napięcia zasilającego, dlatego przemiennik częstotliwości, zmieniając częstotliwość i proporcjonalnie napięcie (sterowanie U/f), pozwala płynnie regulować obroty przy małych stratach. Rezystancja w obwodzie wirnika kusi, bo to znany sposób regulacji, ale dotyczy silników pierścieniowych — do obwodu wirnika klatkowego nie ma dostępu. Samo obniżanie napięcia daje wąski zakres regulacji i duże straty, a liczby zwojów nie zmienia się podczas pracy.

Dlaczego tak

Moc czynną odbiornika trójfazowego oblicza się ze wzoru P = √3 · U · I · cos φ = 1,73 · 400 V · 10 A · 0,8 ≈ 5,5 kW. Wynik 6,9 kW kusi, bo zawiera poprawny czynnik √3, ale jest mocą pozorną w kV·A, ponieważ pomija współczynnik mocy. Wartość 3,2 kW powstaje przy użyciu wzoru jednofazowego, a 9,6 kW — przy pomnożeniu przez 3 zamiast przez √3.

Dlaczego tak

Rdzeń z izolowanych blach tworzy obwód magnetyczny maszyny, a zwarcie między blachami zwiększa straty od prądów wirowych i powoduje lokalne przegrzania — jest to więc uszkodzenie obwodu magnetycznego. Uszkodzenie elektryczne uzwojenia kusi, bo przegrzewanie często dotyczy uzwojeń, ale tutaj zawiodła izolacja blach, a nie izolacja przewodów nawojowych. Łożyska i układ chłodzenia nie są przyczyną opisanego zjawiska.

Dlaczego tak

Poluzowana nakrętka zmniejsza docisk zworki do zacisku, rośnie rezystancja styku, a płynący prąd wydziela w tym miejscu ciepło, które przebarwia i nadtapia elementy; należy oczyścić lub wymienić zworki i dokręcić połączenia. Uszkodzenie łożyska kusi, bo również powoduje nagrzewanie silnika, ale objawia się hałasem i grzaniem tarczy łożyskowej, a nie śladami na zaciskach. Prędkość przy rozruchu i smar nie powodują nadtopienia zworek.

Dlaczego tak

Miernik cęgowy mierzy prąd na podstawie pola magnetycznego wytwarzanego przez przewody objęte cęgami, więc do pomiaru prądu fazy obejmuje się tylko jeden przewód fazowy. Objęcie całego przewodu kusi, bo jest wygodne, ale pola prądów w żyłach fazowych wzajemnie się znoszą i miernik wskaże wartość bliską zeru — taki pomiar służy do wykrywania prądu upływu. Przewodem ochronnym w normalnych warunkach prąd praktycznie nie płynie.

Dlaczego tak

Termin „junction box” oznacza puszkę rozgałęźną, w której wykonuje się połączenia przewodów instalacji. Rozdzielnica kusi, bo również jest miejscem łączenia przewodów, ale po angielsku nazywa się ją „distribution board”, „consumer unit” lub „switchboard”. Skrzynka licznikowa to „meter box”, a obudowa oprawy to „luminaire housing”.

Dlaczego tak

„Do not exceed” znaczy „nie przekraczać”, a „when the cable is coiled” — „gdy przewód jest zwinięty”, więc przy przewodzie nawiniętym na bęben obciążenie nie może przekroczyć 1000 W, bo zwoje słabo oddają ciepło. Wersja z obciążeniem „tylko po zwinięciu” kusi, bo zawiera te same liczby i słowa, ale odwraca sens ostrzeżenia. Etykieta nie mówi nic o długości przewodu ani o samoczynnym zwijaniu.

Dlaczego tak

„Odłączony” to w kontekście bezpieczeństwa „isolated”, „uziemiony” — „earthed” (w odmianie amerykańskiej „grounded”), a „możesz zaczynać pracę” — „you can start work”. Wersja ze „switched on” kusi, bo zawiera poprawne „earthed” i „start work”, ale „switched on” oznacza załączony, czyli odwrotność odłączenia. „Charged” oznacza naładowany lub pod napięciem, a „finish work” — zakończenie pracy.

Dlaczego tak

Linkę asekuracyjną przypina się do punktu kotwiczenia przewidzianego przez producenta, który ma wytrzymałość wystarczającą do zatrzymania spadania; w podnośniku koszowym jest on umieszczony w koszu i opisany w instrukcji. Przypięcie do korytka kablowego kusi, bo jest blisko, ale korytko nie jest punktem kotwiczenia i może się wyrwać pod obciążeniem dynamicznym. Montowana oprawa tym bardziej nie utrzyma spadającego człowieka, a punkt na ziemi nie zatrzyma upadku z kosza.

Dlaczego tak

Zgodnie z wytycznymi resuscytacji ocenę oddechu wykonuje się, pochylając się nad poszkodowanym i obserwując ruchy klatki piersiowej, słuchając szmerów oddechowych i wyczuwając wydychane powietrze na policzku, nie dłużej niż 10 sekund. Badanie tętna kusi, bo kojarzy się z oceną krążenia, ale u osób bez przeszkolenia medycznego jest zawodne i opóźnia rozpoczęcie resuscytacji. Obserwacja przez minutę lub czekanie na reakcję marnuje czas, w którym trzeba wezwać pomoc.

Dlaczego tak

Obwód jest liniowy, gdy parametry wszystkich elementów — rezystancja, pojemność i indukcyjność — nie zależą od płynącego prądu ani od napięcia; rezystory, kondensatory i cewki bez rdzenia ferromagnetycznego spełniają ten warunek. Odpowiedź o kondensatorach i cewkach kusi, bo wprowadzają one przesunięcie fazowe, ale przesunięcie fazy nie oznacza nieliniowości. Sinusoidalne zasilanie nie zmienia charakteru elementów, a elementy gromadzące energię są pasywne, nie aktywne.

Dlaczego tak

Silnik indukcyjny pobiera z sieci moc bierną indukcyjną, a kondensatory dołączone równolegle dostarczają mocy biernej pojemnościowej, dzięki czemu zmniejsza się prąd pobierany z sieci i rośnie współczynnik mocy cos φ. Ograniczanie prądu zwarciowego kusi, bo kondensatory zmieniają prąd w zasilaniu, ale nie ograniczają prądów zwarciowych — robią to dławiki i zabezpieczenia. Kondensatory nie zmieniają też prędkości silnika ani nie chronią go przed przeciążeniem.

Dlaczego tak

Pulsację oblicza się ze wzoru ω = 2πf = 2 · 3,14 · 50 Hz ≈ 314 rad/s. Wartość 157 rad/s kusi, bo powstaje z tego samego wzoru, ale z pominięciem czynnika 2 (ω = πf). Wartości 50 rad/s i 100 rad/s wynikają z pomylenia pulsacji z częstotliwością albo z liczbą przejść przebiegu przez zero w ciągu sekundy.

Dlaczego tak

Pojemność kondensatora płaskiego wyraża się wzorem C = ε0 · εr · S / d, więc przy niezmienionych wymiarach rośnie proporcjonalnie do przenikalności względnej dielektryka — czterokrotnie. Odpowiedź o zmniejszeniu pojemności kusi, bo dielektryk osłabia natężenie pola między okładkami przy tym samym ładunku, ale właśnie dzięki temu kondensator gromadzi więcej ładunku przy tym samym napięciu. Wzrost dwukrotny wynikałby z pierwiastka z εr, który we wzorze nie występuje.

Dlaczego tak

Prąd podtrzymania IH to najmniejszy prąd anodowy, który utrzymuje załączony tyrystor w stanie przewodzenia; gdy prąd spadnie poniżej tej wartości, tyrystor przechodzi w stan blokowania. Prąd bramki kusi, bo to on załącza tyrystor, ale po załączeniu bramka traci kontrolę nad przewodzeniem. Prąd wsteczny płynie przy polaryzacji zaporowej, a prąd znamionowy średni określa dopuszczalne obciążenie cieplne.

Dlaczego tak

Rezystancję uziomu mierzy się specjalnym miernikiem rezystancji uziemień, metodą techniczną z pomocniczymi sondami prądową i napięciową wbitymi w grunt w odpowiedniej odległości, co pozwala wyznaczyć rezystancję samego uziomu. Megaomomierz kusi, bo także mierzy rezystancję, ale jest przeznaczony do bardzo dużych rezystancji izolacji. Zwykły multimetr daje błędne wyniki z powodu napięć i polaryzacji w gruncie, a miernik cęgowy prądu nie wyznacza rezystancji uziomu.

Dlaczego tak

Pojedyncze ogniwo oznacza się parą równoległych kresek, z których dłuższa i cieńsza oznacza biegun dodatni, a krótsza i grubsza — ujemny; kilka takich par połączonych szeregowo to bateria ogniw lub akumulator. Kondensator kusi, bo również ma dwie równoległe okładki, ale są one jednakowej długości, a w elektrolitycznym jedną z nich wyróżnia się zaczernieniem lub znakiem „+”. Bezpiecznik oznacza się prostokątem z linią przez środek, a źródło przemienne — okręgiem z falą.

Dlaczego tak

Stopień ochrony IP55 puszka zachowuje tylko wtedy, gdy przewody wprowadza się przez przewidziane przez producenta dławnice lub elastyczne przepusty, ściśle dopasowane do średnicy przewodu. Uszczelnienie taśmą kusi jako prosty sposób, ale taśma nie zapewnia trwałej szczelności przy strumieniach wody i z czasem odkleja się. Dowolny wywiercony otwór lub szczelina pod pokrywą pozwala wodzie dostać się do wnętrza puszki.