Test INF.03 — zestaw 1

Dlaczego tak

Minimalne wymagania bezpieczeństwa, higieny pracy i ergonomii dla stanowisk z monitorami — ustawienie ekranu, krzesło, oświetlenie, przerwy, okulary korygujące — określa rozporządzenie w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe, wydane na podstawie Kodeksu pracy. Ustawa o ochronie przeciwpożarowej dotyczy zabezpieczenia przed pożarem, a nie urządzenia stanowiska. Prawo autorskie i ustawa o odpadach nie regulują warunków pracy.

Dlaczego tak

Pracodawca ma obowiązek udostępnić instrukcje bezpieczeństwa i higieny pracy dotyczące obsługi maszyn i urządzeń na stanowiskach — to wewnętrzny dokument opisujący czynności przed rozpoczęciem pracy, w czasie pracy i po jej zakończeniu. Kodeks pracy jest aktem powszechnie obowiązującym, a nie regulacją wewnątrzzakładową, i nie opisuje konkretnych urządzeń. Polityka ochrony danych dotyczy przetwarzania informacji, a regulamin wynagradzania — płac.

Dlaczego tak

Urządzenie elektryczne najpierw odłącza się od zasilania (wyłącznikiem obwodu lub wtyczką, jeśli można to zrobić bezpiecznie), a gasi się środkiem nieprzewodzącym — gaśnicą śniegową (CO₂) lub proszkową. Woda pod napięciem grozi porażeniem gaszącego. Otwieranie obudowy czy przenoszenie płonącego urządzenia naraża na oparzenia i rozprzestrzenia ogień.

Dlaczego tak

Na stanowisku z monitorem kąt w stawach łokciowych i kolanowych powinien wynosić co najmniej 90°, a stopy mają spoczywać płasko na podłodze lub na podnóżku — przepisy wprost przewidują podnóżek dla osób, które nie sięgają podłogi. Obniżenie krzesła sprawi, że przedramiona znajdą się poniżej blatu i barki będą uniesione. Siedzenie na krawędzi pozbawia plecy oparcia, a poduszka nie rozwiązuje problemu nóg.

Dlaczego tak

Przekreślony kosz oznacza zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny, który trzeba przekazać do punktu zbierania lub uprawnionemu odbiorcy — akumulator UPS zawiera ołów i elektrolit, czyli substancje niebezpieczne. Recykling opakowania oznacza się symbolem pętli Möbiusa, a zgodność z dyrektywami — znakiem CE. Symbol nie mówi nic o pochodzeniu materiałów, z których urządzenie wykonano.

Dlaczego tak

Państwowa Inspekcja Pracy nadzoruje i kontroluje przestrzeganie prawa pracy, w tym przepisów bhp, i przyjmuje skargi pracowników — działa przez okręgowe inspektoraty pracy. UODO zajmuje się ochroną danych osobowych, więc w firmie IT bywa mylnie kojarzony, ale nie kontroluje warunków pracy. UDT nadzoruje urządzenia techniczne, np. dźwigi, a Inspekcja Ochrony Środowiska — emisje i odpady.

Dlaczego tak

Gdy naruszenie przepisów stwarza bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia, inspektor pracy może nakazać wstrzymanie prac lub działalności, a taki nakaz podlega natychmiastowemu wykonaniu. Inspektor może też nałożyć mandat lub skierować wniosek do sądu, ale kary pozbawienia wolności orzeka wyłącznie sąd. Nie ma kompetencji do rozwiązywania umów o pracę ani wykreślania firm z rejestru.

Dlaczego tak

Pracodawca odpowiada za stan bhp w zakładzie: organizuje i finansuje szkolenia, które odbywają się w czasie pracy, kieruje na badania lekarskie i urządza stanowiska zgodnie z przepisami. Poddanie się badaniom jest natomiast obowiązkiem pracownika — to częsta pomyłka, bo skierowanie wystawia pracodawca. Dbanie o swoje stanowisko i przestrzeganie czasu pracy także należą do pracownika.

Dlaczego tak

Badanie kontrolne jest obowiązkowe, gdy niezdolność do pracy spowodowana chorobą trwała dłużej niż 30 dni — ustala, czy pracownik może wrócić na swoje stanowisko. Badanie wstępne wykonuje się przed podjęciem pracy u pracodawcy lub przy zmianie stanowiska, a okresowe — w terminach wyznaczonych przez lekarza. Badania sanitarno-epidemiologiczne dotyczą m.in. pracy z żywnością, a nie powrotu po chorobie.

Dlaczego tak

Szkolenie wstępne obejmuje instruktaż ogólny, zapoznający z podstawowymi przepisami bhp i regulaminem zakładu, oraz instruktaż stanowiskowy, przeprowadzany na konkretnym stanowisku przed dopuszczeniem do pracy. Szkolenie okresowe jest odrębnym rodzajem szkolenia i odbywa się później, w ustalonych odstępach czasu, więc nie wchodzi w skład wstępnego. Pierwsza pomoc i ochrona ppoż. są tylko tematami instruktażu.

Dlaczego tak

Za nieprzestrzeganie przepisów bhp i ppoż. Kodeks pracy pozwala nałożyć — oprócz upomnienia i nagany — karę pieniężną, ograniczoną m.in. do jednodniowego wynagrodzenia za jedno przekroczenie. Urlopu wypoczynkowego nie można odebrać za karę, a trwała zmiana płacy wymagałaby wypowiedzenia warunków umowy. Zawieszenie bez wynagrodzenia nie jest karą porządkową.

Dlaczego tak

Pracodawca musi ustalić okoliczności i przyczyny wypadku — robi to powołany przez niego zespół powypadkowy, który sporządza protokół i wskazuje środki zapobiegające podobnym wypadkom. Odszkodowanie za wypadek przy pracy wypłaca ZUS, a nie pracodawca ze swoich środków. Bez ustalenia przyczyn nie da się zapobiec kolejnym wypadkom, a ubezpieczyciel mienia nie prowadzi takiego postępowania.

Dlaczego tak

Za stały lub długotrwały uszczerbek na zdrowiu wskutek wypadku przy pracy ZUS wypłaca jednorazowe odszkodowanie, którego wysokość zależy od procentu uszczerbku. Renta rodzinna przysługuje członkom rodziny zmarłego ubezpieczonego, a nie samemu poszkodowanemu. Zasiłek opiekuńczy dotyczy opieki nad chorym członkiem rodziny, a emerytura pomostowa — pracy w szczególnych warunkach.

Dlaczego tak

Zespół utrwalający (grzałka i wałki) nagrzewa się podczas drukowania do temperatury rzędu 180–200 °C i pozostaje gorący przez kilka minut po wydruku — stąd ostrzegawcze naklejki przy jego obudowie. Moduł lasera jest zamknięty i blokowany po otwarciu pokrywy, więc otwarcie drukarki nie wystawia oczu na wiązkę. Hałas podajnika jest za mały, by uszkodzić słuch, a drukarka nie emituje promieniowania jonizującego.

Dlaczego tak

Migotanie światła i odbicia na ekranie zmuszają oczy do ciągłej akomodacji i zwiększają wysiłek wzrokowy — skutkiem są zmęczenie wzroku, pieczenie i łzawienie oczu oraz bóle głowy. Zespół cieśni nadgarstka wynika z obciążenia ręki przy pracy myszą i klawiaturą, a nie z oświetlenia. Ubytek słuchu powoduje hałas, a odmrożenia — niska temperatura.

Dlaczego tak

Monotypowe ruchy i statyczne obciążenie ręki należą do czynników psychofizycznych; przy wygiętym nadgarstku powodują ucisk nerwu pośrodkowego w kanale nadgarstka, co daje drętwienie i ból palców. Zawał serca bywa skutkiem długotrwałego stresu, ale nie powtarzalnych ruchów dłoni. Astmę wywołują czynniki chemiczne i biologiczne, a zaćmę m.in. promieniowanie.

Dlaczego tak

Czynnik niebezpieczny działa nagle i powoduje uraz lub śmierć — prąd elektryczny wywołuje porażenie i oparzenia w chwili kontaktu. Czynnik uciążliwy, np. monotonia, nie uszkadza ciała od razu, lecz powoduje zmęczenie, spadek koncentracji i więcej błędów. Ostra krawędź obudowy też jest czynnikiem niebezpiecznym, bo grozi natychmiastowym skaleczeniem, a nie chorobą po latach.

Dlaczego tak

Wypadek przy pracy to zdarzenie nagłe, wywołane przyczyną zewnętrzną, powodujące uraz lub śmierć i pozostające w związku z pracą — upuszczenie serwera podczas montażu spełnia wszystkie te warunki. Pogorszenie wzroku narasta stopniowo, więc może być ewentualnie chorobą, ale nie wypadkiem. Zdarzenia w domu i na urlopie nie mają związku z wykonywaniem pracy.

Dlaczego tak

Środki ochrony zbiorowej chronią jednocześnie wszystkie osoby w pomieszczeniu i są elementem wyposażenia lub budynku — stała instalacja gaśnicza gazowa, wentylacja, osłony czy wyłączniki różnicowoprądowe. Rękawice, okulary i obuwie ochronne zakłada konkretny pracownik, więc należą do środków ochrony indywidualnej. Przepisy nakazują stosować najpierw środki zbiorowe, a indywidualne jako uzupełnienie.

Dlaczego tak

Ekrany akustyczne między stanowiskami i sufity dźwiękochłonne ograniczają odbicia i rozchodzenie się dźwięku w całym pomieszczeniu, więc chronią wszystkich naraz — to środek ochrony zbiorowej. Wkładki przeciwhałasowe są środkiem ochrony indywidualnej, a w pracy telefonicznej przeszkadzałyby w rozmowie. Muzyka podnosi poziom hałasu, a otwarte okna wpuszczają hałas z zewnątrz.

Dlaczego tak

Ogólne przepisy bhp wymagają, aby w pomieszczeniach biurowych i przy lekkiej pracy fizycznej temperatura nie była niższa niż 18 °C, więc 16 °C nie spełnia wymagania. Wartość 14 °C to ogólne minimum dla pomieszczeń pracy, w których wykonuje się cięższą pracę — stąd częsta pomyłka. Wilgotność nie kompensuje zbyt niskiej temperatury, a 22 °C to raczej temperatura komfortu niż wymóg przepisów.

Dlaczego tak

Uszkodzona izolacja przewodu zasilającego oznacza, że część czynna może być dostępna do dotyku, dlatego urządzenie wyłącza się z użytku i wymienia lub oddaje do naprawy osobie z uprawnieniami. Taśma izolacyjna nie przywraca izolacji podwójnej ani wytrzymałości mechanicznej przewodu, a amatorskie skręcanie żył jest niedopuszczalne. Suche biurko nie chroni przed dotknięciem odsłoniętej żyły.

Dlaczego tak

Rozporządzenie w sprawie stanowisk z monitorami ekranowymi zobowiązuje pracodawcę do zapewnienia okularów korygujących wzrok, jeśli lekarz stwierdzi taką potrzebę w wyniku badań profilaktycznych — zwykle przez refundację do ustalonej w zakładzie kwoty. Nie jest to świadczenie NFZ ani ZUS, bo chodzi o środek chroniący wzrok przy konkretnej pracy. Pracownik nie może być obciążony kosztem wymaganym przepisami bhp.

Dlaczego tak

Klimatyzacja lub wentylacja mechaniczna obniża temperaturę w całym pomieszczeniu, więc chroni wszystkich pracowników jednocześnie — jest środkiem ochrony zbiorowej dobranym do zagrożenia przegrzaniem. W pozostałych parach dobrano środki ochrony indywidualnej: okulary, nauszniki i rękawice. Na olśnienie zbiorowo działają żaluzje, na hałas — obudowy i ekrany, a na porażenie — wyłącznik różnicowoprądowy.

Dlaczego tak

Pominięty posiłek u osoby leczonej insuliną lub lekami obniżającymi cukier, a do tego bladość, poty, drżenie rąk i zmiana zachowania to typowy obraz hipoglikemii, która narasta szybko. Jeśli poszkodowany jest przytomny i może połykać, podaje mu się cukier, np. słodki napój. Hiperglikemia rozwija się powoli i daje raczej suchość w ustach, pragnienie i zapach acetonu, a udar — objawy jednostronne.

Dlaczego tak

Pojedyncze, rzadkie, chrapliwe westchnienia u nieprzytomnej osoby to oddech agonalny, występujący często w pierwszych minutach po zatrzymaniu krążenia — wytyczne nakazują traktować go jak brak prawidłowego oddechu, wezwać pomoc i rozpocząć resuscytację. Ułożenie w pozycji bocznej jest właściwe tylko przy prawidłowym oddechu. Osoba śpiąca reaguje na potrząsanie, a przy ataku astmy poszkodowany zwykle jest przytomny.

Dlaczego tak

Kontakt z krwią grozi zakażeniem m.in. wirusami zapalenia wątroby i HIV, dlatego ratownik przed dotknięciem rany zakłada rękawiczki jednorazowe, które powinny być w każdej apteczce. Czekanie na zespół ratownictwa przy krwawieniu jest błędem, bo opóźnia zatamowanie krwotoku. Mycie rąk poszkodowanego ani maseczka na jego twarzy nie chronią ratującego przed krwią.

Dlaczego tak

Pozycja boczna ustalona utrzymuje drożność dróg oddechowych, ale stan nieprzytomnego może się w każdej chwili pogorszyć, dlatego trzeba pozostać przy nim i regularnie kontrolować oddech. Gdy oddech ustanie, poszkodowanego układa się na plecach i rozpoczyna resuscytację. Nieprzytomnemu nie podaje się niczego do picia (grozi zachłyśnięciem), a wysoka poduszka zgina szyję i zamyka drogi oddechowe.

Dlaczego tak

U dorosłego nagłe zatrzymanie krążenia ma zwykle przyczynę sercową, więc najważniejszy jest szybki dostęp do defibrylatora i zespołu ratownictwa — pomoc wzywa się od razu po stwierdzeniu braku prawidłowego oddechu. Telefon na głośniku pozwala rozmawiać z dyspozytorem i jednocześnie uciskać klatkę piersiową. Minuta resuscytacji przed wezwaniem pomocy dotyczy szczególnych sytuacji, np. dzieci i tonięcia.

Dlaczego tak

Przy złamaniu kości długiej unieruchamia się dwa sąsiednie stawy — dla przedramienia są to nadgarstek i łokieć — bo ruch w którymkolwiek z nich przesuwa odłamy kostne. Samo miejsce złamania usztywnione bez stawów nadal się porusza. Nastawianie kości przez osobę bez kwalifikacji grozi uszkodzeniem naczyń i nerwów, a staw barkowy nie sąsiaduje z kośćmi przedramienia.

Dlaczego tak

W czasie napadu drgawek chroni się poszkodowanego przed urazami — podkłada coś miękkiego pod głowę, odsuwa meble i przedmioty, mierzy czas napadu, a po jego ustaniu, jeśli oddycha i jest nieprzytomny, układa w pozycji bocznej. Wkładanie przedmiotów do ust grozi wybiciem zębów i zadławieniem, a przytrzymywanie siłą — złamaniami. Woda na twarz nie skraca napadu.

Dlaczego tak

AED należy użyć jak najszybciej: po włączeniu urządzenie głosowo prowadzi ratownika, a elektrody przykleja się na odsłoniętą klatkę piersiową, nie przerywając uciśnięć dłużej, niż to konieczne. Defibrylator nie zastępuje RKO — po wyładowaniu natychmiast wraca się do uciskania. Odkładanie AED zmniejsza szansę przeżycia, a przy wyczuwalnym tętnie defibrylacja nie jest wskazana.

Dlaczego tak

Czas reakcji GtG (gray to gray) to czas, w jakim piksel matrycy przechodzi z jednego odcienia szarości do innego — im krótszy, tym mniej smużenia przy szybkim ruchu. Opóźnienie między sygnałem a obrazem to input lag, mierzony osobno i często mylony z czasem reakcji. Odstęp między odświeżeniami wynika z częstotliwości odświeżania, np. przy 144 Hz wynosi ok. 6,9 ms.

Dlaczego tak

Monitor A wyświetla 2560 · 1440 = 3 686 400 pikseli, a B: 1920 · 1080 = 2 073 600, więc stosunek wynosi ok. 1,78 (dokładnie 16/9). Przy tej samej przekątnej więcej pikseli oznacza większe zagęszczenie (ok. 109 ppi wobec ok. 82 ppi). Wartość 1,33 to stosunek samych szerokości (2560/1920) — pominięto drugi wymiar. Większe piksele monitora B oznaczają mniejsze, a nie większe zagęszczenie.

Dlaczego tak

2 GiB = 2 · 1024 · 1024 KiB = 2 097 152 KiB, a 2 097 152 : 512 = 4096 zdjęć. Wynik 4000 powstaje, gdy pomiesza się przedrostki dziesiętne z binarnymi (2 000 000 : 500), a 3906 — gdy policzy się 2·10⁹ B : 512 000 B, czyli potraktuje GiB i KiB jak GB i kB. Wynik 2048 to błąd o czynnik 2, np. przez przyjęcie 1 MiB zamiast 512 KiB na zdjęcie.

Dlaczego tak

Przy przygotowaniu do druku liczy się wierne odwzorowanie barw: monitor powinien pokrywać możliwie dużą część przestrzeni Adobe RGB, mieć matrycę IPS o stabilnych kolorach i dawać się skalibrować sprzętowo. Wysokie odświeżanie i bardzo krótki czas reakcji to parametry ważne dla graczy, a matryce TN mają słabe kąty widzenia i zniekształcają kolory. Głośniki i kamera nie wpływają na pracę z kolorem.

Dlaczego tak

Licznik rozkazów wskazuje adres kolejnego rozkazu, który procesor pobierze z pamięci; po pobraniu jest zwiększany, a skoki i wywołania podprogramów wpisują do niego nowy adres. Mimo nazwy nie zlicza wykonanych rozkazów — to najczęstsza pomyłka. Kod bieżącego rozkazu trafia do rejestru rozkazów (IR), a wynik działania ALU — do akumulatora lub rejestru docelowego.

Dlaczego tak

Procesor może przetwarzać tylko dane znajdujące się w pamięci operacyjnej; gdy jej brakuje, system operacyjny przenosi rzadziej używane strony pamięci do pliku stronicowania na dysku i sprowadza je z powrotem przy każdym odwołaniu. Dysk jest wielokrotnie wolniejszy od RAM, stąd ciągła praca dysku i spowolnienie. Pamięć cache procesora nie zapisuje niczego bezpośrednio na dysk, a karta graficzna nie używa go jako pamięci klatek.

Dlaczego tak

System informatyczny to zespół współdziałających elementów: sprzętu, oprogramowania, danych (oceny, frekwencja), ludzi, którzy z nich korzystają, oraz procedur określających sposób pracy, np. termin wpisywania ocen. Sam program bez danych i użytkowników niczego nie przetwarza, a sam sprzęt bez oprogramowania jest bezużyteczny. Licencja to tylko prawo do korzystania z programu.

Dlaczego tak

Pierwsze sześć cyfr to data urodzenia RRMMDD, przy czym dla osób urodzonych w latach 2000–2099 do numeru miesiąca dodaje się 20 — „27” oznacza więc lipiec 2002 r., a „08” to dzień. Dziesiąta cyfra (4) jest parzysta, co oznacza płeć żeńską; nieparzysta oznaczałaby mężczyznę. Odczytanie „27” wprost jako miesiąca lub pominięcie przesunięcia o 20 prowadzi do błędnych dat.