Test MEC.03 — zestaw 31

Dlaczego tak

Pracownik, który podejrzewa u siebie chorobę zawodową, może zgłosić to podejrzenie za pośrednictwem lekarza przeprowadzającego badania profilaktyczne; zgłoszenie trafia do państwowego inspektora sanitarnego i okręgowego inspektora pracy. ZUS wypłaca świadczenia dopiero po stwierdzeniu choroby, nie przyjmuje zgłoszeń podejrzenia. Pracodawca nie wydaje decyzji — robi to państwowy inspektor sanitarny.

Dlaczego tak

Według podziału stosowanego w BHP obciążenie fizyczne pracownika — statyczne (wymuszona pozycja) i dynamiczne (wysiłek) — oraz obciążenie neuropsychiczne należą do czynników psychofizycznych. Najczęstszym błędem jest zaliczenie go do czynników fizycznych, ponieważ słowo „fizyczne” kojarzy się z wysiłkiem. Czynniki fizyczne to jednak cechy środowiska, takie jak hałas, drgania czy mikroklimat, a nie obciążenie samego organizmu pracą.

Dlaczego tak

Przekroczenie NDS oznacza, że długotrwałe wdychanie par może prowadzić do choroby, a więc pary działają jako czynnik szkodliwy. Czynnikiem niebezpiecznym stałyby się dopiero przy stężeniu zbliżonym do granicy wybuchowości, gdy mogą nagle spowodować uraz przez wybuch lub pożar. Droga wnikania nie decyduje o zaliczeniu do czynników biologicznych — te obejmują drobnoustroje.

Dlaczego tak

Hałas impulsowy powstaje przy krótkotrwałych uderzeniach metalu o metal, np. przy wbijaniu kołków, prostowaniu blach czy pracy kluczem udarowym; jego szczytowy poziom dźwięku może uszkodzić słuch nawet przy krótkim narażeniu. Wentylator, przekładnia pasowa i przepływ oleju są źródłami hałasu ustalonego, o względnie stałym poziomie. Dlatego dla hałasu impulsowego ocenia się osobno szczytowy poziom dźwięku C.

Dlaczego tak

Oleje i ciecze chłodząco-smarujące odtłuszczają skórę, drażnią ją i zatykają ujścia gruczołów, dlatego długotrwały kontakt prowadzi do wyprysku kontaktowego i trądziku olejowego. Choroba wibracyjna jest skutkiem drgań miejscowych, a nie kontaktu z płynami, choć dotyczy również rąk, co bywa mylące. Pylica wynika z wdychania pyłów, a ubytek słuchu — z hałasu.

Dlaczego tak

Skutki drgań zależą od ich natężenia i czasu ekspozycji, dlatego ogranicza się je doborem narzędzi o niskich drganiach, organizacją przerw i ochroną dłoni przed zimnem, które nasila zaburzenia ukrwienia. Silne zaciskanie rękojeści wydaje się intuicyjne, ale zwiększa przenoszenie drgań na rękę. Praca bez rękawic sprzyja wychłodzeniu, a skracanie przerw wydłuża ciągłe narażenie.

Dlaczego tak

Organizację stanowiska zaczyna się od dokumentacji, bo dopiero ona określa, jakie części, narzędzia i przyrządy będą potrzebne. Następnie kompletuje się je, sprawdza ich stan i rozmieszcza tak, aby najczęściej używane były najbliżej. Rozmieszczanie narzędzi przed zapoznaniem się z dokumentacją, choć wydaje się naturalnym pierwszym krokiem, prowadzi do braków i przestojów w trakcie montażu.

Dlaczego tak

Koc gaśniczy odcina dostęp tlenu do płonącej odzieży i nie szkodzi poszkodowanemu, dlatego jest właściwym środkiem do gaszenia ludzi. Gaśnica śniegowa wydaje się bezpieczna, bo nie zostawia osadu, ale dwutlenek węgla o temperaturze ok. −78 °C może spowodować odmrożenia, a w zamkniętej przestrzeni niedotlenienie. Proszek skierowany na twarz utrudnia oddychanie, a strumień powietrza podsyca płomień.

Dlaczego tak

Butle z gazami technicznymi ustawia się pionowo i zabezpiecza łańcuchem lub uchwytem przed przewróceniem, z dala od źródeł ciepła, bo wzrost temperatury zwiększa ciśnienie w butli. Smar lub olej w kontakcie z czystym tlenem pod ciśnieniem może się samozapalić, dlatego zaworów tlenowych nie wolno smarować. Butli z acetylenem nie wolno też kłaść poziomo, bo grozi to wypływem rozpuszczalnika.

Dlaczego tak

Zgrubienie przy końcówce i przetarty oplot świadczą o osłabieniu węża, który pod ciśnieniem może pęknąć, uderzyć jak bicz i wstrzyknąć olej pod skórę, co jest bardzo ciężkim urazem. Stalowy oplot nie jest elementem obwodu elektrycznego, więc porażenie nie wynika z tego uszkodzenia. Opary oleju i hałas nie są skutkiem uszkodzenia węża.

Dlaczego tak

Pochłaniacze oznacza się literą i kolorem: typ A (brązowy) chroni przed parami organicznymi o temperaturze wrzenia powyżej 65 °C, np. rozpuszczalnikami. Przed pyłami chronią filtry cząstek P oznaczane kolorem białym, a pochłaniacz gazowy nie zatrzymuje skutecznie aerozoli. Gazy kwaśne wymagają typu E (żółty), a amoniak typu K (zielony).

Dlaczego tak

Osłona tarczy jest technicznym środkiem ochrony chroniącym przed odpryskami pękniętej tarczy, a środki ochrony indywidualnej uzupełniają ją, ale jej nie zastępują. Ekran między stanowiskami jest właściwym środkiem ochrony zbiorowej osób postronnych. Zakaz rękawic dotyczy pracy przy wirujących wrzecionach, np. wiertarki, a nie szlifierki ręcznej, a nauszniki są wymagane przy hałasie szlifowania.

Dlaczego tak

Pogorszenie stanu po okresie przytomności (tzw. przerwa jasna), senność, wymioty i nierówne źrenice po urazie głowy są typowe dla narastającego krwiaka wewnątrzczaszkowego i wymagają pilnego wezwania pomocy. Omdlenie z bólu mija po położeniu i nie daje różnicy szerokości źrenic. Niedocukrzenie i udar cieplny nie wiążą się z urazem głowy i mają inne objawy, jak drżenie, poty czy gorąca skóra.

Dlaczego tak

Jasnoczerwona, utlenowana krew wypływająca pulsacyjnie w rytmie serca jest typowa dla uszkodzenia tętnicy; taki krwotok szybko prowadzi do wstrząsu, dlatego trzeba natychmiast uciskać ranę. Krwotok żylny ma ciemniejszą krew, która wypływa równomiernie, bez pulsowania, co bywa mylone przy dużym nasileniu. Krwawienie włośniczkowe to sączenie z drobnych naczyń.

Dlaczego tak

Zabezpieczenie miejsca wypadku polega na usunięciu źródła zagrożenia i ochronie ratownika oraz osób postronnych: wyłącza się pompę, by olej przestał wyciekać, wstrzymuje ruch wózków i oznacza śliską strefę. Pozostawienie pracującej pompy, choć uzasadniane zachowaniem stanu po wypadku, utrzymuje zagrożenie. Spłukiwanie oleju wodą rozprowadza go i zanieczyszcza kanalizację.

Dlaczego tak

Pozycję bezpieczną stosuje się u osoby nieprzytomnej, która oddycha prawidłowo, aby utrzymać drożność dróg oddechowych i umożliwić wypływ wymiocin. Brak prawidłowego oddechu oznacza konieczność natychmiastowego rozpoczęcia resuscytacji na plecach na twardym podłożu. Wymioty są dodatkowym powodem, by ułożyć oddychającego poszkodowanego na boku, a nie przeciwwskazaniem.

Dlaczego tak

Numer 998 jest numerem alarmowym Państwowej Straży Pożarnej, a 112 to ogólny numer alarmowy, z którego zgłoszenie jest przekazywane do właściwych służb. Numer 999 to Państwowe Ratownictwo Medyczne, a 997 to Policja. Numer 991 należy do pogotowia energetycznego, które usuwa awarie sieci, ale nie gasi pożarów, co bywa mylone przy pożarach instalacji elektrycznych.

Dlaczego tak

Przy oparzeniu chemicznym oka najważniejsze jest natychmiastowe i długie płukanie dużą ilością letniej wody, od kąta wewnętrznego ku zewnętrznemu, aby usunąć substancję. Zobojętnianie kwasem wydaje się logiczne, ale reakcja wydziela ciepło i dodatkowo uszkadza oko. Opatrunek bez płukania pozostawia zasadę w oku, a olej zatrzymuje ją przy rogówce.

Dlaczego tak

Brak możliwości kaszlu i mówienia oznacza całkowite zadławienie, dlatego u przytomnego dorosłego wykonuje się do 5 uderzeń w okolicę międzyłopatkową, a jeśli nie pomogą — do 5 uciśnięć nadbrzusza, naprzemiennie. Uciśnięcia klatki piersiowej rozpoczyna się dopiero, gdy poszkodowany straci przytomność. Podawanie wody przy niedrożnych drogach oddechowych grozi zachłyśnięciem.

Dlaczego tak

Standardowe położenie elektrod AED u dorosłego to jedna pod prawym obojczykiem, obok mostka, a druga na lewym boku, w linii pachowej środkowej, tak aby prąd przepływał przez serce. Ułożenie odwrotne, lustrzane, jest częstą pomyłką i zmienia drogę przepływu prądu. Ułożenie przednio-tylne stosuje się w szczególnych przypadkach, np. u dzieci, a nie jako zasadę.

Dlaczego tak

Docieranie usuwa bardzo cienkie warstwy materiału luźnym ścierniwem zawartym w paście, więc jest wykańczającą obróbką ścierną, a wykonywane narzędziem trzymanym w ręku — obróbką ręczną. Nie jest obróbką plastyczną, bo materiał jest usuwany, a nie kształtowany przez odkształcenie. Obróbka wiórowa narzędziem o określonej geometrii to np. toczenie czy wiercenie, a nie praca ziarnami ścierniwa.

Dlaczego tak

Mikrometr do gwintów ma końcówki w kształcie stożka i pryzmy, które wchodzą w bruzdy gwintu i pozwalają zmierzyć średnicę podziałową. Grzebień do gwintów służy tylko do sprawdzenia skoku lub zarysu i nie daje wartości średnicy. Sprawdzian pierścieniowy wskazuje jedynie, czy gwint jest dobry, czy nie, bez wartości liczbowej, a suwmiarką mierzy się średnicę zewnętrzną, nie podziałową.

Dlaczego tak

W sieci trójfazowej napięcie międzyprzewodowe jest √3 razy większe od fazowego: 230 V · 1,73 ≈ 400 V, ponieważ napięcia faz są przesunięte o 120°. Wartość 460 V wynika z błędnego dodania dwóch napięć fazowych, tak jakby były zgodne w fazie. Wartość 325 V to amplituda napięcia fazowego 230 V, a nie napięcie między fazami.

Dlaczego tak

Zasilacz elektryczny i zespół przygotowania powietrza dostarczają energię w odpowiedniej postaci do sterownika, czujników i elementów wykonawczych, więc tworzą układ zasilania. Mylenie ich z układem sterowania wynika z tego, że zasilacz stoi w szafie sterowniczej obok sterownika. Same jednak nie przetwarzają sygnałów ani nie mierzą stanu obiektu.

Dlaczego tak

Przesunięcie stołu to liczba obrotów śruby pomnożona przez jej skok, więc podwojenie skoku podwaja drogę przy tej samej liczbie obrotów. Enkoder na silniku mierzy obroty, a nie rzeczywiste przesunięcie stołu, dlatego bez zmiany przeliczenia w napędzie wszystkie pozycje będą dwukrotnie zawyżone. Sterownik nie zna mechaniki, dopóki nie wpisze się nowego skoku.

Dlaczego tak

Zawór przełączający (alternatywy) przekazuje sygnał na wyjście, gdy ciśnienie pojawi się na którymkolwiek z jego dwóch wejść, czyli realizuje funkcję LUB i jednocześnie nie pozwala, by sygnał uciekał przez drugi zawór. Zawór podwójnego sygnału daje wyjście tylko przy obu sygnałach naraz, co jest typowe dla sterowania oburęcznego i bywa z nim mylone. Zawory dławiące i szybkiego spustu wpływają na prędkość, a nie na logikę.

Dlaczego tak

Przy styku rozwiernym zamknięta osłona daje stały sygnał na wejściu, a otwarcie osłony lub przerwanie przewodu daje ten sam stan — brak sygnału. Dlatego uszkodzenie obwodu zatrzymuje maszynę, co jest zasadą bezpiecznego działania przy uszkodzeniu. Gdyby zastosowano styk zwierny, przerwa w przewodzie mogłaby pozostać niezauważona, co bywa mylone z działaniem układu ze stykiem rozwiernym.

Dlaczego tak

W robocie delta platforma z chwytakiem jest połączona z podstawą kilkoma równoległymi ramionami, a silniki są umieszczone nieruchomo na podstawie, dzięki czemu masa ruchoma jest mała i robot osiąga bardzo duże prędkości. Sześć przegubów połączonych szeregowo to cecha robota przegubowego. Trzy osie liniowe ma robot kartezjański, a ramię poziome z osią pionową — robot SCARA.

Dlaczego tak

W strefie zagrożenia wybuchem wszystkie urządzenia elektryczne muszą mieć wykonanie przeciwwybuchowe, dlatego stosuje się roboty lakiernicze przystosowane do pracy w atmosferze wybuchowej, zwykle przegubowe o dużym zasięgu. Robot współpracujący jest przeznaczony do pracy obok ludzi, ale nie do atmosfery wybuchowej. Standardowy SCARA i manipulator portalowy mogą zainicjować zapłon i nie zapewniają swobody ruchu pistoletu.

Dlaczego tak

Wymiana chwytaka to prace obsługowe, przy których trzeba odciąć i zablokować wszystkie źródła energii — elektryczne kłódką osobistą i pneumatyczne przez upuszczenie powietrza — aby robot ani chwytak nie mogły się poruszyć. Pauza programu nie odcina energii i może zostać zwolniona przez inną osobę. Tryb T1 służy do uczenia z panelem w ręku, a nie do prac mechanicznych w strefie robota.

Dlaczego tak

Jednolite symbole i terminy sprawiają, że dokumentacja jest rozumiana tak samo przez wszystkie strony, co jest celem normalizacji polegającym na ułatwieniu porozumiewania się. Zamienność dotyczy możliwości zastąpienia części inną częścią o tych samych wymiarach i właściwościach, a nie zapisu na dokumentacji, choć oba cele są ze sobą powiązane. Ograniczenie odmian i ochrona środowiska to inne cele normalizacji.

Dlaczego tak

Norma powstaje w drodze konsensu zainteresowanych stron i jest zatwierdzana przez uznaną jednostkę normalizacyjną, np. PKN, CEN lub ISO; instrukcja zakładowa jest dokumentem jednego zakładu. Stosowanie Polskich Norm jest co do zasady dobrowolne, a obowiązkowe staje się dopiero, gdy powoła je przepis lub umowa. Normy są dokumentami płatnymi, a dokument jednego producenta to norma zakładowa.

Dlaczego tak

Baza NANDO Komisji Europejskiej zawiera wykaz jednostek notyfikowanych z ich numerami, nazwami oraz aktami prawnymi i procedurami, dla których zostały notyfikowane. Dziennik Urzędowy UE jest właściwym źródłem wykazów norm zharmonizowanych, ale nie podaje danych jednostek notyfikowanych, co często się myli. Katalog PKN dotyczy norm, a nie jednostek oceniających zgodność.

Dlaczego tak

„Circlip” (także „retaining ring”) to pierścień osadczy sprężynujący, osadzany w rowku wału lub otworu, który ustala położenie osiowe np. łożyska. Zawleczka to po angielsku „split pin” lub „cotter pin”, a podkładka sprężysta — „spring washer” lub „lock washer”. Opaska zaciskowa do węża to „hose clamp”, choć ma kształt pierścienia, co bywa przyczyną pomyłki.

Dlaczego tak

Fragment zawiera zakaz („Do not use compressed air”) i jego uzasadnienie: wirujące od strumienia powietrza łożysko może uszkodzić elementy toczne i spowodować uraz, np. gdy rozpadnie się koszyk. Odpowiedź o małym ciśnieniu dopowiada warunek, którego w tekście nie ma. Tekst nie mówi też, że obracanie powietrzem służy do oceny stanu łożyska — wręcz tego zabrania.

Dlaczego tak

Dla gwintu M12 instrukcja podaje 85 N·m, a zdanie „Values apply to lightly oiled threads” oznacza, że wartości dotyczą gwintów lekko naoliwionych. Odpowiedź z suchym gwintem ma dobrą liczbę, ale pomija warunek, od którego zależy uzyskane napięcie wstępne śruby. Wartości 49 N·m i 210 N·m dotyczą odpowiednio śrub M10 i M16.

Dlaczego tak

Wyrażenie „so that” znaczy „aby, tak żeby” i wprowadza cel: wał podpiera się na pryzmach po to, by nie stoczył się ze stołu. Przyczynę wprowadziłoby „because” lub „as”, co bywa mylone, bo cel i przyczyna odpowiadają na podobne pytanie. Przeciwstawienie wyraża „however” lub „although”, a warunek — „if” lub „unless”.

Dlaczego tak

Wyrażenie „only after you have” oznacza, że czyszczenie otworu i smarowanie wargi muszą nastąpić przed wciśnięciem uszczelniacza, a „Fit the cover last” — że pokrywę zakłada się na końcu. Kolejność, w której smarowanie następuje po wciśnięciu, wynika z odczytania czynności w kolejności ich wymienienia w zdaniu, a nie zgodnie z ich znaczeniem. Takie odwrócenie jest typowym błędem w tekstach z „after”.

Dlaczego tak

Przymiotnik „loose” oznacza „luźny, poluzowany”, więc zdanie „The motor mounting bolts are loose” poprawnie opisuje stan śrub. Wyraz „lose” to czasownik „gubić” i jest częstą pomyłką ortograficzną wynikającą z podobnego zapisu. Zdanie z „lost” znaczy, że śruby zgubiono, a forma „loosed” nie opisuje stanu i jest niepoprawna w tym kontekście.

Dlaczego tak

Polecenie w trybie rozkazującym z wyrazami „first” i „then” jasno określa kolejność: najpierw poziomowanie, potem dokręcenie śrub. Zdanie z „after tightening” odwraca kolejność, choć zawiera te same słowa, przez co łatwo je wybrać przy pobieżnym czytaniu. Dokręcenie śrub przed poziomowaniem uniemożliwiłoby dalszą regulację podkładkami.