Test MEC.09 — zestaw 21

Dlaczego tak

Kątomierz uniwersalny z noniuszem mierzy kąty z dokładnością odczytu 5′, co wystarcza do kontroli stożków w warunkach warsztatowych. Kątownik 90° pozwala jedynie sprawdzić kąt prosty metodą szczeliny świetlnej, bez odczytu wartości innych kątów, dlatego jest mylnie wybierany jako przyrząd „do kątów”. Suwmiarka mierzy długości, a promieniomierz służy do sprawdzania zaokrągleń.

Dlaczego tak

Wypadkowa dwóch prostopadłych sił jest przekątną prostokąta zbudowanego na tych siłach, więc jej wartość liczy się z twierdzenia Pitagorasa: √(300² + 400²) = √250 000 = 500 N. Suma 700 N byłaby poprawna tylko dla sił działających wzdłuż jednej prostej w tym samym kierunku. Różnica 100 N dotyczy sił przeciwnie skierowanych, a 350 N to średnia, która nie ma tu sensu.

Dlaczego tak

Obciążenie ciągłe zastępuje się siłą wypadkową 2 kN/m · 6 m = 12 kN przyłożoną w środku belki, więc całkowite obciążenie wynosi 12 + 6 = 18 kN. Układ jest symetryczny, dlatego każda podpora przenosi połowę: 9 kN. Wynik 4 kN powstaje, gdy obciążenie ciągłe potraktuje się jak siłę 2 kN bez mnożenia przez długość, a 18 kN to suma wszystkich obciążeń przypisana każdej podporze.

Dlaczego tak

Czynniki biologiczne to żywe organizmy i ich produkty, a w emulsji chłodząco-smarującej, zwłaszcza zużytej, rozwijają się bakterie i grzyby wywołujące m.in. choroby skóry. Mgła olejowa pochodzi z tej samej emulsji, dlatego bywa mylona, ale jest czynnikiem chemicznym (aerozolem substancji). Hałas to czynnik fizyczny, a monotonia ruchów należy do czynników psychofizycznych.

Dlaczego tak

Czynnik uciążliwy utrudnia pracę i powoduje zmęczenie lub dyskomfort, ale przy zachowaniu wartości dopuszczalnych nie prowadzi do trwałego uszczerbku na zdrowiu. Hałas jest najczęściej kojarzony z czynnikiem szkodliwym, jednak taką kwalifikację uzasadnia dopiero przekroczenie wartości NDN, grożące trwałym uszkodzeniem słuchu. Czynnikiem niebezpiecznym byłby taki, który może nagle spowodować uraz, a hałas nie jest czynnikiem chemicznym.

Dlaczego tak

Łuk spawalniczy emituje intensywne promieniowanie nadfioletowe, które powoduje zapalenie spojówek i rogówki oraz oparzenia skóry, dlatego stanowiska spawalnicze osłania się ekranami. Rozgrzane odkuwki też świecą i grzeją, więc łatwo je pomylić, ale są źródłem głównie promieniowania podczerwonego (cieplnego), a nie UV. Nagrzewnica indukcyjna jest źródłem pola elektromagnetycznego, a szlifierka — hałasu i pyłu.

Dlaczego tak

Środki organizacyjne zmieniają sposób organizacji pracy, a nie samo źródło zagrożenia — rotacja pracowników skraca czas ekspozycji, a więc i dawkę hałasu. Obudowa dźwiękochłonna i tłumik również zmniejszają narażenie, dlatego kuszą, ale są środkami technicznymi, działającymi na źródło lub drogę rozchodzenia się hałasu. Nauszniki to środek ochrony indywidualnej, stosowany na końcu hierarchii.

Dlaczego tak

Uszkodzenie słuchu wywołane hałasem jest zwykle obustronne i zaczyna się charakterystycznym załamkiem krzywej audiometrycznej w okolicy 4000 Hz, a dopiero później obejmuje częstotliwości mowy. Ubytek w niskich częstotliwościach, np. 125 lub 250 Hz, kojarzy się z dudnieniem maszyn, ale nie jest typowy dla zawodowego uszkodzenia słuchu. Równomierny ubytek we wszystkich pasmach wskazuje raczej na inne przyczyny niż hałas.

Dlaczego tak

Każdy warunek trzeba sprawdzić osobno: objętość pozwala na 260 / 13 = 20 osób, a powierzchnia podłogi na 60 / 2 = 30 osób. Decyduje warunek bardziej ograniczający, więc najwyżej 20 osób. Wynik 30 osób uwzględnia tylko powierzchnię podłogi i pomija wymaganie objętości, a 26 osób powstaje po błędnym przyjęciu 10 m³ na pracownika.

Dlaczego tak

Według PN-EN 2 grupa B obejmuje pożary cieczy palnych i ciał stałych, które topią się pod wpływem ciepła, więc należy do niej płonący olej hydrauliczny. Grupa F również dotyczy olejów, dlatego jest najczęstszą pomyłką, ale obejmuje wyłącznie tłuszcze i oleje spożywcze w urządzeniach kuchennych. Grupa A to ciała stałe, np. drewno czy papier, a grupa C — gazy.

Dlaczego tak

Zgodnie z PN-EN ISO 7010 zielony prostokąt lub kwadrat z białym piktogramem to znak warunków bezpiecznych: drogi ewakuacyjne, wyjścia, apteczka, punkt pierwszej pomocy. Znaki ochrony przeciwpożarowej mają ten sam kształt, dlatego są mylone, ale ich tło jest czerwone. Znak nakazu to niebieskie koło, a znak zakazu — białe koło z czerwoną obwódką i przekreśleniem.

Dlaczego tak

Elementy sterownicze używane najczęściej umieszcza się w optymalnym zasięgu kończyn górnych, a ekran na wysokości oczu lub nieco poniżej, by operator nie pochylał się ani nie zadzierał głowy. Umieszczenie pulpitu nad głową wydaje się oszczędzać miejsce przy strefie załadunku, ale wymusza unoszenie rąk i szybko męczy barki. Ekran skierowany do góry lub pulpit odsunięty na 1,5 m zmuszają do niewygodnej postawy i wydłużają reakcję.

Dlaczego tak

Podtrzymkę ustawia się w odległości nie większej niż 3 mm od ściernicy; przy większej szczelinie przedmiot lub palce mogą zostać wciągnięte między podtrzymkę a ściernicę, co grozi urazem dłoni i rozerwaniem ściernicy. Pogorszenie jakości powierzchni bywa zauważalne, dlatego ten wybór kusi, ale nie jest zagrożeniem dla życia i zdrowia. Odstęp podtrzymki nie wpływa istotnie na nagrzewanie silnika ani na poziom hałasu.

Dlaczego tak

Środki ochrony indywidualnej nosi na sobie pracownik i chronią one tylko jego — obuwie ochronne, półmaska filtrująca i nauszniki spełniają ten warunek. Zestawy z okularami lub kaskiem kuszą, bo zawierają typowe środki indywidualne, ale osłona uchwytu i odciąg miejscowy są zamontowane przy maszynie i chronią wszystkich, więc są środkami ochrony zbiorowej. Kurtyna świetlna, ekran spawalniczy i wentylacja to wyłącznie środki zbiorowe.

Dlaczego tak

Przy szlifowaniu głównym zagrożeniem są odpryski ściernicy i metalu lecące z dużą prędkością, dlatego dobiera się gogle lub osłonę twarzy o potwierdzonej odporności na uderzenia. Przyłbica spawalnicza kojarzy się z pracą przy spoinach, ale filtr o zaciemnieniu 11 uniemożliwia widzenie szlifowanej powierzchni i chroni przed promieniowaniem łuku, którego tu nie ma. Okulary korekcyjne i przeciwsłoneczne nie są środkami ochrony przed odpryskami.

Dlaczego tak

Ból głowy, zawroty, nudności i senność występujące jednocześnie u kilku osób w pomieszczeniu z urządzeniem spalającym gaz są typowym obrazem zatrucia tlenkiem węgla, który jest bezwonny. Udar cieplny wydaje się prawdopodobny przy piecu, ale nie tłumaczyłby tak samo nasilonych objawów u wszystkich i towarzyszy mu wysoka temperatura ciała. Niedocukrzenie i padaczka to stany indywidualne, a nie zbiorowe.

Dlaczego tak

Jasnoczerwona krew wypływająca pulsacyjnie, w rytmie pracy serca, świadczy o uszkodzeniu tętnicy i stanowi bezpośrednie zagrożenie życia, więc trzeba natychmiast uciskać ranę i założyć opatrunek uciskowy. Krwawienie żylne bywa obfite, dlatego jest mylone, ale krew jest ciemniejsza i wypływa równomiernie, a nie pulsacyjnie. Krwawienie włośniczkowe jest sączące, a krwotoku wewnętrznego nie widać na zewnątrz.

Dlaczego tak

Rękawiczki jednorazowe z apteczki chronią ratownika przed kontaktem z krwią poszkodowanego i zakażeniami przenoszonymi przez krew, dlatego zakłada się je przed dotknięciem rany. Umycie rąk po udzieleniu pomocy jest potrzebne, więc wydaje się wystarczające, ale nie zapobiega kontaktowi z krwią w czasie tamowania krwawienia. Zdjęcie obrączki chroni poszkodowanego przed obrzękiem, a czekanie na pogotowie przy krwawieniu jest błędem.

Dlaczego tak

U kobiety w zaawansowanej ciąży stosuje się pozycję boczną na lewym boku, ponieważ macica nie uciska wtedy żyły głównej dolnej i nie zmniejsza powrotu krwi do serca. Pozycja na prawym boku też jest pozycją boczną bezpieczną, dlatego jest często wybierana, ale w ciąży właśnie ona sprzyja uciskowi żyły głównej. Ułożenie na plecach grozi zachłyśnięciem i spadkiem ciśnienia, a na brzuchu jest niedopuszczalne.

Dlaczego tak

Numer 112 łączy z centrum powiadamiania ratunkowego, które przyjmuje zgłoszenie i przekazuje je do wszystkich potrzebnych służb jednocześnie, co jest szczególnie ważne przy zdarzeniu wymagającym kilku służb. Numer 998 jest numerem straży pożarnej, więc wydaje się trafny przy pożarze, ale obejmuje tylko jedną służbę. Numer 999 to pogotowie ratunkowe, a 997 — Policja.

Dlaczego tak

Ciała obcego wbitego w ranę nie usuwa się, bo może ono tamować krwawienie, a jego wyciąganie pogłębia uszkodzenia; stabilizuje się je opatrunkiem założonym wokół i wzywa pomoc. Usunięcie wióra i założenie opatrunku uciskowego wydaje się logiczne, bo tak postępuje się przy zwykłej ranie, ale może wywołać silny krwotok. Przemywanie wodą utlenioną i pozostawienie rany bez opatrunku są błędne.

Dlaczego tak

Krótkotrwała utrata przytomności z szybkim jej powrotem odpowiada omdleniu; ułożenie na plecach z uniesionymi nogami poprawia ukrwienie mózgu, a świeże powietrze i obserwacja zapobiegają ponownemu omdleniu. Sadzanie od razu na krześle wydaje się pomocne, ale sprzyja nawrotowi omdlenia, a podawanie napojów może być niebezpieczne. Resuscytacji nie prowadzi się u osoby oddychającej prawidłowo.

Dlaczego tak

Według wytycznych ERC i PRR AED należy użyć jak najszybciej: włączyć go, przykleić elektrody na odsłoniętą klatkę piersiową i postępować zgodnie z poleceniami głosowymi, ograniczając przerwy w uciśnięciach do minimum. Przekonanie, że AED zastępuje resuscytację, jest częste, ale urządzenie po analizie i ewentualnym wyładowaniu poleca kontynuować RKO. Długie przerwy na badanie tętna i odkładanie AED zmniejszają szanse przeżycia.

Dlaczego tak

Cynkowanie ogniowe zanurzeniowe daje grubą, dobrze przyczepną powłokę cynku, która chroni stal barierowo i katodowo, a w połączeniu z malowaniem (system duplex) zapewnia trwałość liczoną w dziesięcioleciach. Farba podkładowa jest tańsza i szybka w nakładaniu, dlatego bywa wybierana, ale jedna warstwa nie zapewnia długotrwałej ochrony na zewnątrz. Oksydowanie i olej konserwacyjny nadają się raczej do ochrony czasowej części w pomieszczeniach.

Dlaczego tak

Aluminium pokrywa się trudnotopliwą warstwą tlenków, którą przy spawaniu TIG rozbija półokres prądu przemiennego; stosuje się spoiwo aluminiowe, np. AlMg5, i osłonę argonu. TIG prądu stałego kusi, bo ma tę samą osłonę gazową, ale nie oczyszcza powierzchni z tlenków, a drut stalowy nie nadaje się do aluminium. Metoda MAG z CO₂ i elektroda rutylowa są przeznaczone do stali niestopowych.

Dlaczego tak

Energia to iloczyn mocy i czasu: 4 kW · 6 h = 24 kWh, czyli 86,4 MJ. Wynik „24 kW” ma poprawną wartość liczbową, ale błędną jednostkę — kilowat jest jednostką mocy, a nie energii, i to najczęstszy błąd przy rozliczaniu zużycia prądu. Wyniki 1,5 kWh i 0,67 kWh powstają przez dzielenie zamiast mnożenia mocy i czasu.

Dlaczego tak

Z pierwszego prawa Kirchhoffa suma prądów wpływających do węzła równa się sumie prądów z niego wypływających: 3 A + 5 A = 2 A + I, więc I = 6 A. Wynik 10 A powstaje, gdy wszystkie prądy doda się bez uwzględnienia ich kierunków. Wynik 4 A to błąd arytmetyczny przy przenoszeniu prądu 2 A na drugą stronę równania, a 2 A wynika z pomylenia prądu znanego z szukanym.

Dlaczego tak

Kierunek wirowania pola magnetycznego stojana, a więc i wirnika, zależy od kolejności faz — zamiana dwóch dowolnych przewodów fazowych odwraca tę kolejność. Cykliczne przesunięcie wszystkich trzech faz wydaje się „większą zmianą”, ale zachowuje kolejność L1–L2–L3, więc silnik obraca się w tę samą stronę. Przełączenie gwiazda–trójkąt zmienia napięcie na uzwojeniach, a zamiana N z PE jest niebezpieczna i nie wpływa na kierunek obrotów.

Dlaczego tak

Wyłącznik silnikowy ma wyzwalacz elektromagnetyczny reagujący na zwarcie oraz wyzwalacz termiczny z nastawą prądu chroniący silnik przed przeciążeniem, a do tego pozwala ręcznie załączać i wyłączać napęd. Wyłącznik różnicowoprądowy też jest aparatem zabezpieczającym, dlatego bywa mylony, ale reaguje na prąd upływu i chroni ludzi przed porażeniem, a nie silnik przed przeciążeniem. Przekaźnik czasowy i łącznik krańcowy nie pełnią funkcji zabezpieczających.

Dlaczego tak

Układ z obrotem wokół osi pionowej i dwoma ruchami prostoliniowymi (wysuw w pionie i w promieniu) opisuje się we współrzędnych walcowych, stąd nazwa manipulatora cylindrycznego. Manipulator sferyczny też ma obrót w podstawie, dlatego jest mylony, ale zamiast osi pionowej prostoliniowej ma drugą oś obrotową (wychylenie ramienia), co daje przestrzeń w kształcie kuli. SCARA ma dwie osie obrotowe w płaszczyźnie poziomej, a kartezjański — trzy osie prostoliniowe.

Dlaczego tak

Obsługa obrabiarek (ang. machine tending) to typowe zastosowanie robotów przemysłowych: robot z chwytakiem dwustronnym wyjmuje gotowy detal i od razu zakłada nowy półfabrykat, co umożliwia pracę bezobsługową. Robot delta również przenosi detale, dlatego kusi, ale jest przeznaczony do bardzo szybkiego przenoszenia lekkich przedmiotów z taśmy, a nie do załadunku ciężkich półfabrykatów do uchwytu. Roboty malarskie i spawalnicze wykonują inne procesy.

Dlaczego tak

Wejście do strefy robota jest dopuszczalne po zatrzymaniu cyklu przez drzwi z blokadą, a osobista kłódka założona na rygiel uniemożliwia innej osobie zamknięcie drzwi i wznowienie pracy. Wchodzenie przy powolnym ruchu kusi, bo robot wydaje się przewidywalny, ale robot może nagle przyspieszyć lub zmienić trajektorię. Mostkowanie czujników i omijanie drzwi przez otwór załadowczy to obchodzenie zabezpieczeń, będące częstą przyczyną ciężkich wypadków.

Dlaczego tak

Planowanie potrzeb materiałowych (MRP) rozwija plan produkcji przez strukturę wyrobów, uwzględnia zapasy i czasy dostaw, a w wyniku daje ilości i terminy zamówień materiałów i części. Programy CAD i CAM kojarzą się z BOM, bo wykaz części powstaje z modelu złożenia, ale nie liczą zapotrzebowania w czasie ani nie uwzględniają zapasów. Program SPC służy do analizy stabilności procesu na podstawie pomiarów.

Dlaczego tak

Elektroniczne katalogi i dobierniki narzędzi producentów pozwalają filtrować płytki według materiału obrabianego i rodzaju obróbki oraz podają zalecane parametry skrawania dla danego gatunku węglika. Norma ISO 1832 kusi, bo dotyczy płytek, ale opisuje jedynie system ich oznaczania (kształt, kąt, tolerancję, wielkość), a nie parametry skrawania. DTR tokarki zawiera dane maszyny, a biblioteka CAD — geometrię elementów znormalizowanych.

Dlaczego tak

Wśród celów normalizacji krajowej jest ułatwianie porozumiewania się przez ujednolicenie pojęć, terminów i oznaczeń — wspólny zapis tolerancji tworzy język techniczny zrozumiały dla obu stron. Ograniczenie różnorodności także jest celem normalizacji i bywa tu wskazywane, ale dotyczy zmniejszania liczby odmian wyrobów, a nie sposobu ich opisywania. Ochrona życia, zdrowia i środowiska nie wynika bezpośrednio z ujednolicenia oznaczeń rysunkowych.

Dlaczego tak

Konsens to ogólna zgoda, przy której zainteresowane strony mogły przedstawić stanowiska, uzgodniono rozbieżności i nie ma trwałego sprzeciwu w sprawach istotnych. Jednomyślność wydaje się tym samym, dlatego jest najczęstszą pomyłką, ale konsens jej nie wymaga — pojedyncze zastrzeżenia mogą pozostać. Normy nie ustanawia minister ani pojedynczy producent; przyjmuje je i zatwierdza krajowa jednostka normalizacyjna, w Polsce PKN.

Dlaczego tak

Zasadnicze wymagania w zakresie ochrony zdrowia i bezpieczeństwa maszyn zawiera załącznik I dyrektywy 2006/42/WE, wdrożonej w Polsce rozporządzeniem w sprawie zasadniczych wymagań dla maszyn; normy zharmonizowane pokazują sposoby ich spełnienia. Kodeks pracy również dotyczy bezpieczeństwa, dlatego kusi, ale reguluje obowiązki pracodawcy wobec pracowników, a nie wymagania dla wyrobu. Norma ISO 9001 dotyczy zarządzania jakością, a DTR opisuje konkretną maszynę.

Dlaczego tak

Zwrot „thanks to” wskazuje przyczynę, a czasownik „fell” (spadł) mówi o zmniejszeniu, więc zdanie informuje, że dzięki nowemu planowi konserwacji nieplanowane przestoje zmniejszyły się o 30%. Odpowiedź o wzroście przestojów wynika z pomylenia „fell” z „rose” lub niezrozumienia „thanks to”. Czas przeszły i „last quarter” wykluczają, że chodzi o plany na przyszłość, a 30% to wartość względna, nie liczba godzin.

Dlaczego tak

Termin „case depth” oznacza głębokość warstwy utwardzonej (np. nawęglonej lub hartowanej powierzchniowo), więc wartości 0,8–1,2 mm dotyczą właśnie jej, a 58–62 HRC to wymagana twardość powierzchni. Interpretacja jako naddatku na szlifowanie kusi, bo obie wartości są rzędu milimetra i dotyczą stanu po obróbce cieplnej, ale „allowance” nie pojawia się w zapisie. Rdzeń po takiej obróbce jest miękki, a „case” nie oznacza powłoki galwanicznej.

Dlaczego tak

Spójnik „unless” znaczy „chyba że” i łączy zakaz z warunkiem: nie uruchamiaj wrzeciona, chyba że drzwi są zamknięte, czyli uruchomienie dopuszczalne jest tylko przy zamkniętych drzwiach. Odpowiedź o automatycznym uruchomieniu kusi, bo łączy zamknięcie drzwi ze startem wrzeciona, ale zdanie mówi o warunku, a nie o samoczynnym działaniu maszyny. Pozostałe odpowiedzi odwracają lub pomijają warunek.