Test ELM.03 — zestaw 35

Dlaczego tak

Wartościowa informacja zwrotna, także pozytywna, odnosi się do konkretnego zachowania i jego skutku, dzięki czemu odbiorca wie, co warto powtarzać. Pochwała „super robota, tak trzymaj” kusi, bo jest życzliwa i motywująca, ale nie mówi, co dokładnie było dobre. Zdanie z „mogło być lepiej” jest niejasne, a ocena „najlepszy w dziale” dotyczy osoby, a nie zachowania.

Dlaczego tak

Tablica cieni sprawia, że brak narzędzia widać od razu, a wyznaczona osoba kontrolująca stan na koniec zmiany usuwa niejasność odpowiedzialności, która była źródłem wzajemnych oskarżeń. Zakup dodatkowych narzędzi kusi jako szybkie rozwiązanie, ale nie zmienia nawyków i po pewnym czasie problem wraca. Upomnienie bez zmiany zasad nic nie zmienia, a wydawanie narzędzi przez kierownika paraliżuje pracę.

Dlaczego tak

Zasada Pareto mówi, że zwykle kilka przyczyn odpowiada za większość skutków, dlatego po uszeregowaniu przyczyn według udziału w łącznym czasie przestojów zajmuje się najpierw tymi kilkoma najważniejszymi. Wersja o usuwaniu 80 % przyczyn w 20 % czasu kusi, bo zawiera te same liczby, ale przestawia ich znaczenie i nie opisuje tej zasady. Założenie jednakowego wpływu przyczyn i usuwanie ich w kolejności wystąpienia przeczą idei tej techniki.

Dlaczego tak

Poka-yoke to rozwiązanie konstrukcyjne lub organizacyjne, które fizycznie uniemożliwia popełnienie błędu albo natychmiast go ujawnia, jak złącze kodowane pasujące tylko do jednego gniazda. Diagram Ishikawy kusi, bo również stosuje się go przy powtarzających się błędach, ale służy do porządkowania możliwych przyczyn, a nie do zapobiegania pomyłce. Analiza Pareto szereguje przyczyny według ważności, a burza mózgów jest techniką zbierania pomysłów.

Dlaczego tak

Za wynik wspólnego zadania odpowiada cały zespół, więc zauważony błąd sygnalizuje się od razu i usuwa wspólnie, zanim maszyna wróci do produkcji. Przekonanie, że to sprawa kolegi, kusi, bo podział czynności był ustalony, ale przekładnia z pominiętą czynnością zagraża całemu zadaniu i ludziom. Zgłoszenie po oddaniu maszyny jest spóźnione, a podpisanie listy za kolegę fałszuje dokument.

Dlaczego tak

Jedna osoba decydująca o załączaniu napędów podczas uruchamiania wie, kto pracuje przy maszynie, dlatego prośby kieruje się do niej, a mechatronik działa na jej polecenie. Załączenie po rozejrzeniu się wokół przenośnika kusi jako rozsądny kompromis, ale mechatronik nie wie, kto pracuje w innych częściach linii, np. przy napędzie lub w szafie. Odmowa bez przekazania prośby blokuje uzasadnioną potrzebę operatora.

Dlaczego tak

Dzielenie się wiedzą zwiększa możliwości całego zespołu: koledzy na innych zmianach poradzą sobie z typowymi błędami bez wzywania jednej osoby. Przejmowanie wszystkich zgłoszeń kusi jako wyraz zaangażowania, ale uzależnia zespół od jednej osoby i nie pomaga w nocy ani podczas jej urlopu. Ukrywanie wiedzy działa przeciw zespołowi, a pokazanie certyfikatu nie przekazuje żadnych umiejętności.

Dlaczego tak

Wspólnie przyjęte ustalenie obowiązuje, dopóki zespół go nie zmieni, więc mechatronik je stosuje, a dostrzeżony problem zgłasza zespołowi z danymi i propozycją, aby to zespół podjął nową decyzję. Przemilczenie problemu kusi jako wyraz lojalności wobec ustaleń, ale utrwala opóźnienia, które zespół mógłby usunąć. Samodzielny powrót do dawnego sposobu i zmiana dla jednej zmiany łamią wspólne stanowisko.

Dlaczego tak

Piktogram GHS02 z płomieniem w czerwonym rombie oznacza substancje łatwopalne, np. rozpuszczalniki, których pary mogą się zapalić od iskry lub gorącej powierzchni. Substancja utleniająca kusi, bo jej piktogram również zawiera płomień, ale umieszczony nad okręgiem (płomień nad kołem). Materiał wybuchowy ma symbol eksplodującej bomby, a substancja żrąca — symbol cieczy niszczącej dłoń i powierzchnię.

Dlaczego tak

Znaki ostrzegawcze mają kształt żółtego trójkąta z czarną obwódką, a symbol błyskawicy ostrzega przed napięciem elektrycznym, np. w szafie sterowniczej. Znak zakazu kusi, bo treść wydaje się podobna, ale znaki zakazu są okrągłe, z czerwoną obwódką i przekreśleniem. Znaki nakazu są niebieskimi kołami, a znaki informacyjne mają kształt prostokąta lub kwadratu.

Dlaczego tak

Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów BHP, wydane na podstawie Kodeksu pracy, szczegółowo określa wymagania m.in. dla pomieszczeń pracy, oświetlenia, przejść, dróg komunikacyjnych i maszyn. Ustawa o ochronie przeciwpożarowej kusi, bo dotyczy dróg ewakuacyjnych, ale reguluje bezpieczeństwo pożarowe, a nie ogólne warunki pracy w pomieszczeniach. Ustawy o odpadach i o dozorze technicznym regulują zupełnie inne dziedziny.

Dlaczego tak

Chorobą zawodową jest wyłącznie choroba ujęta w wykazie chorób zawodowych, jeśli w wyniku oceny warunków pracy stwierdzono, że została spowodowana działaniem czynników szkodliwych w środowisku pracy. Choroba związana z pracą kusi, bo też ma związek z warunkami pracy, ale nie jest wymieniona w wykazie, a praca jest tylko jednym z czynników jej powstania. Wypadek przy pracy to zdarzenie nagłe, a zdarzenie potencjalnie wypadkowe nie powoduje urazu.

Dlaczego tak

Ergonomia usuwa przyczynę obciążenia: skrzynki odkładane na wysokości bioder można przesuwać i podnosić bez głębokiego schylania się, co znacznie zmniejsza obciążenie kręgosłupa. Pas ochronny kusi jako środek ochrony pleców, ale nie zmienia sposobu pracy i nie zastępuje rozwiązań organizacyjnych. Podnoszenie na prostych nogach z pochylonym tułowiem przeciąża odcinek lędźwiowy, a dwie skrzynki naraz podwajają obciążenie.

Dlaczego tak

Państwowa Straż Pożarna prowadzi czynności kontrolno-rozpoznawcze w zakresie przestrzegania przepisów przeciwpożarowych, m.in. sprawdza drogi ewakuacyjne, oznakowanie i wyposażenie w sprzęt gaśniczy. Urząd Dozoru Technicznego kusi, bo również kontroluje bezpieczeństwo w zakładach, ale dotyczy urządzeń technicznych, takich jak dźwignice i zbiorniki ciśnieniowe. Inspekcja sanitarna i ochrony środowiska nie kontrolują ochrony przeciwpożarowej.

Dlaczego tak

Pracownik służby BHP ma prawo wstrzymać pracę maszyny lub urządzenia w razie bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia oraz odsunąć od pracy pracownika zatrudnionego wbrew przepisom, informując o tym pracodawcę. Nakładanie mandatów kusi, bo kojarzy się z kontrolą przestrzegania BHP, ale to uprawnienie inspektora Państwowej Inspekcji Pracy, a nie służby zakładowej. Służba BHP nie zmienia decyzji UDT i nie rozwiązuje umów o pracę.

Dlaczego tak

Zgodnie z przepisami o szkoleniu w dziedzinie BHP szkolenie okresowe pracowników na stanowiskach robotniczych przeprowadza się nie rzadziej niż raz na 3 lata, a przy pracach szczególnie niebezpiecznych nie rzadziej niż raz w roku. Odpowiedź o jednorazowym szkoleniu przy przyjęciu kusi, bo szkolenie wstępne rzeczywiście jest obowiązkowe, ale nie zastępuje szkoleń okresowych. Okres 5 lat dotyczy innych grup, np. pracodawców i osób kierujących pracownikami, a comiesięczny instruktaż nie wynika z przepisów.

Dlaczego tak

Kodeks pracy zobowiązuje pracownika do znajomości przepisów BHP, udziału w szkoleniach i instruktażu oraz poddawania się egzaminom sprawdzającym, a szkolenie odbywa się w czasie pracy. Pominięcie szkolenia przez osobę znającą przepisy kusi jako oszczędność czasu, ale udział jest obowiązkiem niezależnym od wcześniejszej wiedzy, a przepisy i zagrożenia się zmieniają. Termin szkolenia wyznacza pracodawca, a szkolenie odbywa się w godzinach pracy.

Dlaczego tak

Poszkodowany powinien niezwłocznie zgłosić wypadek przełożonemu, bo dopiero wtedy zespół powypadkowy może ustalić okoliczności zdarzenia, a uznanie go za wypadek przy pracy jest podstawą świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego. Myśl, że pracodawca i tak wypłaci odszkodowanie, kusi, ale jednorazowe odszkodowanie przyznaje ZUS po udokumentowaniu wypadku i uszczerbku na zdrowiu. Zakażenie rany nie jest chorobą zawodową, a prawo do zwolnienia lekarskiego nie zależy od zgłoszenia wypadku.

Dlaczego tak

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy przewiduje m.in. pokrycie kosztów leczenia z zakresu stomatologii oraz zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne w zakresie w niej określonym, co obejmuje leczenie skutków wybicia zębów. Renta rodzinna kusi, bo również jest świadczeniem wypadkowym, ale przysługuje członkom rodziny po śmierci ubezpieczonego. Zasiłek pogrzebowy dotyczy kosztów pogrzebu, a dodatek za nadgodziny nie jest świadczeniem wypadkowym.

Dlaczego tak

Świetlówki zawierają niewielką ilość rtęci, która po stłuczeniu rury przedostaje się do powietrza, gleby i wody, dlatego oddaje się je jako zużyty sprzęt oświetleniowy do punktów zbiórki, a nie wyrzuca do odpadów komunalnych. Gaz szlachetny kusi, bo rzeczywiście wypełnia rurę, ale argon jest obojętny i nie niszczy warstwy ozonowej. Kwas siarkowy występuje w akumulatorach, a nie w świetlówkach, a wyjęta świetlówka nie świeci.

Dlaczego tak

Przy zatruciu drogą oddechową najpierw przerywa się narażenie, czyli wyprowadza poszkodowanego na świeże powietrze, o ile ratownik może to zrobić bez narażania siebie, a potem wzywa pomoc i obserwuje stan poszkodowanego. Podawanie mleka to rozpowszechniony mit, który nie neutralizuje oparów i może zaszkodzić, np. sprowokować wymioty. Pozostawienie poszkodowanego w pomieszczeniu z oparami przedłuża narażenie, a leki może podać tylko personel medyczny.

Dlaczego tak

Proszek gasi przez przerwanie reakcji spalania przy powierzchni paliwa, dlatego kieruje się go na podstawę płomieni i posuwa od bliższej krawędzi plamy, stojąc tak, by ciąg powietrza wiał od gaszącego w stronę ognia. Strzał w środek płomieni kusi, bo tam ogień jest najsilniejszy, ale proszek przelatuje przez płomienie, a podmuch może rozproszyć płonący olej. Woda rozbryzguje płonący olej i rozszerza pożar, a ustawienie pod wiatr naraża gaszącego na płomienie i dym.

Dlaczego tak

Narzędzia udarowe przenoszą na dłonie i ramiona drgania mechaniczne, które przy długotrwałej ekspozycji powodują zespół wibracyjny, czyli zaburzenia krążenia, nerwów i stawów kończyn górnych. Pyły kuszą, bo narzędzia pneumatyczne często pracują w zapylonym otoczeniu, ale klucz udarowy podczas dokręcania śrub ich nie wytwarza. Narzędzie pneumatyczne nie jest źródłem pól elektromagnetycznych ani promieniowania jonizującego.

Dlaczego tak

Cięcie profili piłą tarczową wytwarza wióry i drobny pył aluminiowy, który unosi się w powietrzu, dlatego piły do aluminium wyposaża się w osłony i odciągi. Trasowanie rysikiem kusi, bo także usuwa materiał z powierzchni, ale w ilości pomijalnej, która nie tworzy pyłu w powietrzu. Skręcanie profili łącznikami i montaż czujników w rowkach to operacje bezwiórowe.

Dlaczego tak

Zgodnie z hierarchią środków ochrony najpierw ogranicza się drgania u źródła, wybierając narzędzia o obniżonej emisji drgań, a następnie skraca czas narażenia, np. przez przerwy i rotację pracowników. Rękawice kuszą jako środek ochrony dłoni, ale zwykłe bawełniane rękawice praktycznie nie tłumią drgań, a nawet rękawice antywibracyjne mają ograniczoną skuteczność. Taśma na rękojeści niczego nie tłumi, a mocniejszy docisk zwiększa przenoszenie drgań na ręce.

Dlaczego tak

Środki ochrony indywidualnej są noszone lub trzymane przez pracownika i chronią tylko jego, jak okulary, nauszniki i rękawice. Grupa z odciągiem miejscowym kusi, bo dwa z trzech środków są indywidualne, ale odciąg chroni wszystkich przebywających przy stanowisku, więc jest środkiem ochrony zbiorowej. Osłona przekładni, kurtyna świetlna, bariera i wentylacja hali również są środkami ochrony zbiorowej.

Dlaczego tak

Praca w koszu podnośnika wymaga szelek bezpieczeństwa połączonych krótką linką z punktem kotwiczenia przewidzianym przez producenta, bo przy szarpnięciu kosza pracownik może z niego wypaść. Pas biodrowy kusi, bo również mocuje się go na ciele, ale służy do ustalania pozycji przy pracy, a nie do powstrzymywania spadania. Kask chroni głowę, lecz nie zabezpiecza przed upadkiem, a rękawice i nauszniki nie są tu właściwe.

Dlaczego tak

Przy maszynach z wirującymi narzędziami, jak wiertarki i tokarki, nie używa się rękawic, bo materiał może zostać pochwycony przez wiertło i wciągnąć dłoń; przedmiot mocuje się w imadle, a wióry usuwa szczotką. Rękawice skórzane kuszą, bo chronią przed gorącymi i ostrymi wiórami, ale zwiększają ryzyko wciągnięcia ręki. Rękawica na jednej dłoni i rękawice nitrylowe stwarzają to samo zagrożenie.

Dlaczego tak

Szybko narastający obrzęk twarzy i warg, duszność i świszczący oddech po kontakcie z alergenem, np. jadem owada, to objawy anafilaksji, która zagraża życiu i wymaga natychmiastowego wezwania pomocy. Zawał kusi, bo także powoduje duszność, ale towarzyszy mu ból w klatce piersiowej, a nie obrzęk twarzy po użądleniu. Udar cieplny objawia się wysoką temperaturą ciała, a napad padaczkowy utratą przytomności i drgawkami.

Dlaczego tak

Według wytycznych resuscytacji oddech ocenia się nie dłużej niż 10 sekund, jednocześnie patrząc na ruchy klatki piersiowej, słuchając szmerów oddechowych i wyczuwając przepływ powietrza na policzku. Badanie tętna kusi, bo kojarzy się z oceną stanu krążenia, ale u świadków zdarzenia jest niewiarygodne i opóźnia decyzję o RKO. Lusterko i długie potrząsanie wydłużają ocenę ponad bezpieczny czas.

Dlaczego tak

Najpierw usuwa się zagrożenie dla ratującego i poszkodowanego, a na drodze transportowej jest nim ruch wózków, który trzeba wstrzymać i oznaczyć miejsce zdarzenia, angażując inne osoby. Natychmiastowe przeniesienie kusi jako szybkie usunięcie poszkodowanego z zagrożenia, ale bez oceny stanu może pogłębić urazy, np. kręgosłupa, a ruch wózków i tak zagraża ratującemu. Kask nie chroni przed najechaniem, a wyłączenie światła zwiększa zagrożenie.

Dlaczego tak

Pozycja boczna jest przeznaczona dla osób nieprzytomnych, które oddychają; gdy oddech ustaje, poszkodowanego układa się na plecach na twardym podłożu i rozpoczyna resuscytację krążeniowo-oddechową. Pozostawienie go w pozycji bocznej kusi, bo pomoc jest już w drodze, ale każda minuta bez uciśnięć klatki piersiowej zmniejsza szansę przeżycia. Zmiana boku i uniesienie nóg nie przywrócą krążenia.

Dlaczego tak

Dyspozytor przeprowadza wywiad według ustalonego schematu, może udzielać instrukcji, np. prowadzić ratownika przez RKO, i sam decyduje o zakończeniu rozmowy, więc wzywający się nie rozłącza. Rozłączenie po podaniu adresu kusi, bo wydaje się, że to najważniejsza informacja i pozwala szybciej wrócić do poszkodowanego, ale dyspozytor może potrzebować informacji o stanie poszkodowanego i dojeździe. Imię i sygnał karetki nie są momentem zakończenia rozmowy.

Dlaczego tak

Przy złamaniu kości długiej unieruchamia się kończynę w zastanym położeniu, obejmując dwa sąsiednie stawy, w przypadku przedramienia nadgarstek i łokieć, aby odłamy się nie przemieszczały. Unieruchomienie samego miejsca złamania kusi, bo wydaje się wystarczające, ale ruchy w stawach nadal przesuwają odłamy kostne. Nastawianie kości i poruszanie kończyną mogą uszkodzić naczynia i nerwy.

Dlaczego tak

W czasie napadu drgawek chroni się poszkodowanego przed urazami: odsuwa twarde przedmioty, podkłada coś miękkiego pod głowę i obserwuje czas napadu, a po jego ustaniu ocenia oddech i układa w pozycji bocznej. Wkładanie przedmiotu między zęby to rozpowszechniony mit; grozi wyłamaniem zębów, zranieniem ratownika i zadławieniem. Przytrzymywanie kończyn może spowodować złamania, a polewanie wodą nie przerywa napadu.

Dlaczego tak

Jakość uciśnięć spada już po 1–2 minutach z powodu zmęczenia, choć ratownik często tego nie zauważa, dlatego wytyczne zalecają zmianę uciskającego co ok. 2 minuty, przy minimalnej przerwie. Zmiana po każdym cyklu 30 uciśnięć kusi, bo zbiega się z naturalną przerwą na oddechy, ale zbyt częste zmiany wydłużają przerwy w uciskaniu. Czekanie na całkowite wyczerpanie lub 30 minut oznacza długie okresy płytkich, nieskutecznych uciśnięć.

Dlaczego tak

Amperogodzina to iloczyn prądu i czasu, czyli jednostka ładunku elektrycznego: 1 Ah = 3600 C; w akumulatorach określa ona ich pojemność. Energia kusi, bo pojemność kojarzy się z zapasem energii, ale energię wyraża się w watogodzinach, a do jej obliczenia trzeba pomnożyć ładunek przez napięcie. Moc wyraża się w watach, a natężenie prądu w amperach.

Dlaczego tak

1 mm² = 10⁻⁶ m², więc 1 Ω·mm²/m = 10⁻⁶ Ω·m², podzielone przez m daje 10⁻⁶ Ω·m; stąd 0,0175 · 10⁻⁶ Ω·m = 1,75 · 10⁻⁸ Ω·m. Wynik 1,75 · 10⁻⁵ powstaje, gdy przeliczy się mm² na m² jak milimetry na metry (czynnik 10⁻³), co jest najczęstszym błędem przy jednostkach powierzchni. Wyniki 10⁻² i 10⁻¹¹ wynikają z pominięcia lub podwojenia przeliczenia.

Dlaczego tak

Admitancja jest odwrotnością impedancji: Y = 1/Z = 1/25 Ω = 0,04 S, podobnie jak konduktancja jest odwrotnością rezystancji. Wynik 25 S powstaje, gdy myli się admitancję z impedancją i zmienia tylko jednostkę. Wyniki 0,4 S i 4 S to błędy w położeniu przecinka przy dzieleniu.

Dlaczego tak

Obwód ma 2 węzły (wspólne zaciski rezystorów) i 4 gałęzie (źródło oraz trzy rezystory), więc liczba niezależnych oczek wynosi g − w + 1 = 4 − 2 + 1 = 3. Wynik 1 kusi, bo układ równoległy wygląda jak jeden prosty obwód, ale każdy rezystor razem ze źródłem lub sąsiednim rezystorem tworzy kolejne oczko. Wynik 2 to pominięcie „+1” we wzorze, a 4 to liczba gałęzi.