Test ELE.02 — zestaw 31

Dlaczego tak

Gdy istnieje ryzyko uszkodzenia mechanicznego, na rękawice elektroizolacyjne zakłada się skórzane rękawice ochronne (nakładki), które chronią gumę przed przecięciem, a izolację zapewniają rękawice elektroizolacyjne. Skórzane rękawice pod spodem kuszą, bo również łączą oba rodzaje ochrony, ale nie chronią warstwy izolacyjnej przed przecięciem z zewnątrz. Dwie pary rękawic izolacyjnych utrudniają pracę i nadal są narażone na przecięcie, a same rękawice skórzane nie izolują.

Dlaczego tak

Liczbę gaśnic, ich rodzaj i odległość od miejsca, w którym może powstać pożar, określa rozporządzenie ministra właściwego do spraw wewnętrznych w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów. Ogólne przepisy BHP kuszą, bo również mówią o ochronie przeciwpożarowej w zakładzie, ale odsyłają w tej sprawie do przepisów przeciwpożarowych i nie podają zasad rozmieszczania gaśnic. Przepisy o urządzeniach energetycznych dotyczą organizacji pracy przy tych urządzeniach, a Prawo ochrony środowiska — korzystania ze środowiska.

Dlaczego tak

Ergonomia zajmuje się dopasowaniem stanowiska, narzędzi i sposobu pracy do możliwości człowieka, a dobór wysokości blatu i siedziska do wzrostu pracownika ogranicza obciążenie kręgosłupa i zmęczenie. Osłona na pas klinowy kusi, bo również poprawia warunki pracy, ale jej celem jest zapobieżenie urazowi przez pochwycenie, więc jest to środek bezpieczeństwa pracy. Połączenia wyrównawcze chronią przed porażeniem, a oznakowanie wykopu przed upadkiem — to także działania z zakresu bezpieczeństwa.

Dlaczego tak

Ochrona przeciwpożarowa obejmuje nie tylko zapobieganie powstaniu pożaru, lecz także ograniczanie jego rozprzestrzeniania się; uszczelnienie przepustu przywraca odporność ogniową przegrody, przez którą przechodzą kable, i nie pozwala ogniowi ani dymowi przejść do sąsiedniej strefy pożarowej. Zapobieganie samozapłonowi kusi, bo masa ognioochronna kojarzy się z ochroną samych kabli, ale nie zmienia ona warunków nagrzewania się przewodów. Ochrona przed gryzoniami i wilgocią jest skutkiem ubocznym, a nie celem przeciwpożarowym.

Dlaczego tak

Sześciofluorek siarki ma potencjał tworzenia efektu cieplarnianego ponad dwadzieścia tysięcy razy większy niż CO₂ i bardzo długo utrzymuje się w atmosferze, dlatego przepisy o fluorowanych gazach cieplarnianych wymagają jego odzysku przez osoby z odpowiednim certyfikatem. Odpowiedź o gazie obojętnym kusi, bo czysty SF₆ jest chemicznie mało aktywny i nietoksyczny, ale emisja do atmosfery jest właśnie tym, czemu przepisy zapobiegają. SF₆ nie niszczy warstwy ozonowej i nie jest gazem palnym.

Dlaczego tak

Wypadek przy pracy to zdarzenie nagłe, wywołane przyczyną zewnętrzną, powodujące uraz lub śmierć i pozostające w związku z pracą; zawał wynikający wyłącznie z samoistnej choroby nie ma przyczyny zewnętrznej. Brak związku z pracą kusi, ale zdarzenie nastąpiło w czasie i miejscu wykonywania obowiązków, więc ten warunek akurat jest spełniony. Zdarzenie było też nagłe, a skutek w postaci niezdolności do pracy nie jest elementem definicji.

Dlaczego tak

Ogólne przepisy BHP zobowiązują pracodawcę do ustalenia listy prac wykonywanych przez co najmniej dwie osoby, a także do określenia prac szczególnie niebezpiecznych w swoim zakładzie, więc jest to regulacja wewnątrzzakładowa dopasowana do jego specyfiki. Kodeks pracy kusi, bo zawiera ogólne obowiązki pracodawcy w zakresie BHP, ale nie wylicza konkretnych prac dla poszczególnych zakładów. Inspektor pracy może wydać nakaz usunięcia uchybień, a norma PN-ISO 45001 jest dobrowolna.

Dlaczego tak

Państwowa Inspekcja Sanitarna sprawuje nadzór nad warunkami higieny pracy, w tym nad narażeniem na czynniki szkodliwe, i prowadzi postępowanie w sprawie chorób zawodowych. Urząd Dozoru Technicznego kusi, bo też kontroluje bezpieczeństwo w zakładzie, ale jego zakres to urządzenia techniczne, takie jak dźwignice i zbiorniki ciśnieniowe, a nie środowisko pracy. ZUS wypłaca świadczenia, a Państwowa Straż Pożarna kontroluje przestrzeganie przepisów przeciwpożarowych.

Dlaczego tak

Świadczenia z ubezpieczenia społecznego z tytułu wypadków przy pracy, w tym jednorazowe odszkodowanie, przyznaje w drodze decyzji Zakład Ubezpieczeń Społecznych, a wysokość uszczerbku ustala lekarz orzecznik ZUS. Pracodawca kusi, bo to on sporządza protokół powypadkowy i przekazuje go do ZUS, ale protokół jest tylko jednym z dokumentów, na podstawie których ZUS wydaje decyzję. Inspektor pracy kontroluje przestrzeganie prawa pracy, a inspektor sanitarny rozstrzyga sprawy chorób zawodowych.

Dlaczego tak

Pracodawca ma obowiązek zapewnić środki do udzielania pierwszej pomocy, zwalczania pożarów i ewakuacji oraz wyznaczyć pracowników do wykonywania tych działań, a także zapewnić łączność ze służbami zewnętrznymi. Prowadzenie szkoleń okresowych kusi, bo również jest obowiązkiem pracodawcy, ale może je prowadzić służba BHP lub jednostka szkoleniowa, a przepis nie wymaga wyznaczania do tego pracowników. Orzeczenia o zdolności do pracy wydaje lekarz medycyny pracy, a oceny ryzyka nie zatwierdza się w inspekcji pracy.

Dlaczego tak

Kodeks pracy wymaga kontrolnych badań lekarskich, gdy niezdolność do pracy spowodowana chorobą trwała dłużej niż 30 dni, a pracownik jest obowiązany się im poddać; dopuszczenie do pracy następuje po orzeczeniu lekarza medycyny pracy. Zaświadczenie od lekarza rodzinnego kusi, bo to on zwykle prowadzi leczenie, ale nie zastępuje ono badania oceniającego zdolność do pracy na konkretnym stanowisku. Szkolenie wstępne odbywa się przy przyjęciu do pracy, a świadectwo kwalifikacyjne nie traci ważności z powodu choroby.

Dlaczego tak

Zgodnie z Kodeksem pracy karę porządkową uważa się za niebyłą po roku nienagannej pracy, a pracodawca może z własnej inicjatywy lub na wniosek zakładowej organizacji związkowej uznać ją za niebyłą wcześniej. Trzy miesiące kuszą, bo ten termin również występuje przy karach porządkowych, ale dotyczy on maksymalnego czasu od naruszenia obowiązku, po którym nie można już ukarać pracownika. Okresy sześciu miesięcy i dwóch lat nie wynikają z przepisów o karach porządkowych.

Dlaczego tak

Pracownik, który wyrządził szkodę nieumyślnie, odpowiada do wysokości rzeczywistej straty, ale nie więcej niż trzykrotność swojego miesięcznego wynagrodzenia, czyli 3 · 2800 zł = 8400 zł, a to mniej niż wartość miernika. Kwota 9000 zł kusi, bo odpowiada pełnej szkodzie, ale w całości pracownik odpowiada tylko za szkodę wyrządzoną umyślnie. Kwoty 2800 zł i 5600 zł wynikają z przyjęcia błędnego limitu jednego lub dwóch wynagrodzeń.

Dlaczego tak

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych wymienia m.in. zasiłek chorobowy, świadczenie rehabilitacyjne, zasiłek wyrównawczy, jednorazowe odszkodowanie, renty, dodatek pielęgnacyjny oraz pokrycie kosztów leczenia stomatologicznego i przedmiotów ortopedycznych. Zasiłek opiekuńczy kusi, bo też jest zasiłkiem wypłacanym przez ZUS, ale należy do ubezpieczenia chorobowego i nie ma związku z wypadkiem przy pracy. Zasiłek wyrównawczy przysługuje pracownikowi, którego wynagrodzenie spadło wskutek stałego uszczerbku podczas rehabilitacji zawodowej.

Dlaczego tak

Podejrzenie choroby zawodowej może zgłosić nie tylko pracodawca i lekarz, lecz także sam pracownik lub były pracownik, np. za pośrednictwem lekarza, który kieruje go na badania; zgoda pracodawcy nie jest potrzebna. Odpowiedź o wyłącznej roli pracodawcy kusi, bo pracodawca rzeczywiście ma obowiązek zgłoszenia, ale nie jest jedynym uprawnionym. Związek zawodowy ani inspektor pracy nie są obowiązkowym pośrednikiem w tym postępowaniu, które prowadzi inspekcja sanitarna.

Dlaczego tak

Mikroklimat, czyli temperatura, wilgotność i ruch powietrza, należy do fizycznych czynników materialnego środowiska pracy, a praca w temperaturze bliskiej zera to mikroklimat zimny, prowadzący do wychłodzenia i odmrożeń. Obciążenie statyczne kusi, bo praca w chłodzie wiąże się też z wysiłkiem, ale jest to czynnik psychofizyczny, a nie materialny. Powietrze o niskiej temperaturze nie jest czynnikiem chemicznym, a monotonia jest czynnikiem psychofizycznym, nie biologicznym.

Dlaczego tak

NDSCh, czyli najwyższe dopuszczalne stężenie chwilowe, to wartość średnia, która nie powinna spowodować ujemnych zmian w stanie zdrowia, jeżeli występuje nie dłużej niż 15 minut, nie częściej niż 2 razy w czasie zmiany i w odstępie nie krótszym niż 1 godzina. Narażenie przez 8 godzin dziennie kusi, ale opisuje ono NDS, czyli stężenie średnie ważone. Wartość, której nie wolno przekroczyć w żadnej chwili, to NDSP, czyli stężenie pułapowe.

Dlaczego tak

Czysty SF₆ jest nietoksyczny, ale pod wpływem łuku elektrycznego rozkłada się na związki siarki i fluoru, m.in. fluorowodór, które drażnią drogi oddechowe i oczy, dlatego po awarii wyłącznika z SF₆ trzeba wentylować pomieszczenie i stosować ochronę dróg oddechowych. Bateria akumulatorów kusi, bo również jest źródłem gazu w rozdzielni, ale wydziela wodór, który grozi wybuchem, a nie zatruciem produktami rozkładu. Transformator suchy i kabel XLPE nie zawierają gazu izolacyjnego.

Dlaczego tak

Według PN-EN IEC 60479-1 współczynnik prądu sercowego, który porównuje drogi przepływu z drogą lewa ręka – stopy, jest największy dla drogi lewa ręka – klatka piersiowa i wynosi 1,5, bo prąd przechodzi wtedy najbliżej serca. Droga prawa ręka – plecy kusi, bo również przebiega przez tułów, ale jej współczynnik wynosi tylko około 0,3. Droga przez pośladki ma współczynnik około 0,7, a droga stopa – stopa omija serce i jest najmniej groźna.

Dlaczego tak

Długotrwałe narażenie oczu na promieniowanie podczerwone emitowane przez rozżarzony metal powoduje zmętnienie soczewki, a zaćma wywołana czynnikami fizycznymi, w tym promieniowaniem podczerwonym, znajduje się w wykazie chorób zawodowych. Alergiczne zapalenie spojówek kusi, bo pył w odlewni rzeczywiście występuje, ale opis wskazuje na obserwowanie żarzącego się wsadu, czyli promieniowanie. Jaskra i krótkowzroczność nie są skutkiem promieniowania cieplnego.

Dlaczego tak

Ołów wchłonięty drogą pokarmową lub oddechową uszkadza układ krwiotwórczy i nerwowy, a typowymi objawami ołowicy są bóle kolkowe brzucha, niedokrwistość, osłabienie i szarosiny rąbek ołowiczy na dziąsłach. Duszność i kaszel kuszą, bo kojarzą się z wdychaniem dymów, ale są charakterystyczne dla pylic i przewlekłych chorób płuc. Napadowe blednięcie palców to objaw zespołu wibracyjnego, a pęcherzykowe zmiany na dłoniach — kontaktowego zapalenia skóry.

Dlaczego tak

Moduł fotowoltaiczny wytwarza napięcie zawsze, gdy pada na niego światło, a łańcuch kilkunastu modułów daje kilkaset woltów napięcia stałego, którego nie da się wyłączyć wyłącznikiem po stronie AC; rozłączenie złącza pod obciążeniem grozi też łukiem. Odpowiedź o napięciu z sieci kusi, bo przy pracach przy instalacjach AC to typowe zagrożenie, ale falownik po odłączeniu od sieci nie przekazuje napięcia sieciowego na stronę DC. Moduły nie gromadzą ładunku jak kondensator, a wyłączony falownik nie zwiera łańcucha.

Dlaczego tak

Brak wskazania może oznaczać zarówno brak napięcia, jak i uszkodzony wskaźnik, dlatego jego sprawność sprawdza się na znanym źródle napięcia tuż przed pomiarem i po nim; dopiero wtedy wynik daje pewność. Coroczne sprawdzenie w laboratorium kusi, bo okresowa kontrola przyrządów jest wymagana, ale nie wyklucza uszkodzenia, np. przepalenia bezpiecznika w sondzie, tuż przed pracą. Napięcie należy sprawdzić między wszystkimi przewodami, a multimetr na zakresie rezystancji nie mierzy napięcia i może ulec uszkodzeniu.

Dlaczego tak

Gdy maszyna może mieć kontakt z częścią pod napięciem, jej konstrukcja i grunt wokół mają różne potencjały, więc najbezpieczniej pozostać w kabinie, ostrzegać innych przed zbliżaniem się i wezwać pogotowie energetyczne do wyłączenia linii. Zejście po stopniach kusi, bo ucieczka wydaje się naturalna, ale w chwili jednoczesnego dotyku maszyny i ziemi przez ciało przepłynie prąd rażeniowy, a szybkie kroki narażają na napięcie krokowe. Ruszanie kablem ani zasypywanie wykopu nie usuwa zagrożenia.

Dlaczego tak

Niezadziałanie przycisku testu oznacza, że ochrona przy uszkodzeniu i ochrona uzupełniająca w obwodach gniazd nie działa, więc z rozdzielnicy nie wolno zasilać narzędzi do czasu wymiany aparatu, a usterkę trzeba zgłosić przełożonemu. Wyłącznik nadprądowy kusi, bo również wyłącza zasilanie, ale przy dotyku bezpośrednim prąd rażeniowy rzędu dziesiątek miliamperów jest dla niego niezauważalny. Wielokrotne naciskanie nie przywraca sprawności, a mostkowanie zabezpieczeń jest niedopuszczalne.

Dlaczego tak

Zużyte akumulatory kwasowo-ołowiowe są odpadem niebezpiecznym i przekazuje się je w całości do punktu zbierania lub przedsiębiorcy prowadzącego ich zbieranie, który zapewnia odzysk ołowiu i bezpieczne zagospodarowanie elektrolitu. Neutralizacja i wylanie elektrolitu kusi, bo wydaje się rozwiązaniem ekologicznym, ale samodzielne opróżnianie akumulatorów jest zabronione i grozi skażeniem oraz poparzeniem kwasem. Wrzucenie do odpadów zmieszanych jest niedozwolone, a magazynowanie odpadów jest ograniczone w czasie.

Dlaczego tak

Gdy podręczny sprzęt gaśniczy nie wystarcza, należy się ewakuować, a zamknięcie drzwi ogranicza dopływ powietrza do ognia i przedostawanie się dymu na drogę ewakuacyjną; drzwi nie zamyka się na klucz, aby strażacy mogli wejść. Pozostawienie otwartych drzwi kusi, bo ma pomóc ratownikom, ale doprowadza tlen do pożaru i zadymia korytarze. Otwarcie okien również dostarcza powietrza, a gaszenie kocem rozwiniętego pożaru naraża na zatrucie dymem.

Dlaczego tak

Palące się drewno i tworzywa to pożar grupy A, w którym ciała stałe się żarzą, a woda i piana skutecznie je chłodzą i zapobiegają ponownemu zapaleniu; ponieważ kable są odłączone, nie ma zagrożenia porażeniem. Gaśnica CO₂ kusi, bo kojarzy się z gaszeniem urządzeń elektrycznych, ale słabo chłodzi, a po rozproszeniu gazu tlący się materiał zapala się ponownie. Proszek BC nie jest przeznaczony do pożarów grupy A, a halony wycofano z powszechnego stosowania ze względu na ochronę warstwy ozonowej.

Dlaczego tak

Przewód nawinięty ciasno na bęben słabo oddaje ciepło, więc przy obciążeniu bliskim znamionowemu jego izolacja może się przegrzać i stopić; producenci podają dla nawiniętego przedłużacza znacznie mniejszą dopuszczalną moc niż dla rozwiniętego. Odwinięcie tylko potrzebnego odcinka kusi, bo zapobiega plątaniu się przewodu na stanowisku, ale pozostawia na bębnie zwoje, które nagrzewają się wzajemnie. Nawinięcie nie zmienia rezystancji przewodu, a łączenie przedłużaczy szeregowo zwiększa ryzyko.

Dlaczego tak

Długotrwała praca z rękami powyżej barków powoduje szybkie zmęczenie mięśni obręczy barkowej i przeciążenie kręgosłupa szyjnego, dlatego należy tak dobrać podest lub rusztowanie, aby ręce pracowały mniej więcej na wysokości między łokciem a barkiem. Lżejsza wkrętarka kusi, bo zmniejsza obciążenie rąk, ale nie usuwa głównej przyczyny, czyli wymuszonej pozycji. Oświetlenie posadzki i temperatura pod stropem nie wynikają z opisanej sytuacji.

Dlaczego tak

Minimalne wymagania dla stanowisk z monitorami ekranowymi przewidują krzesło o dostatecznej stateczności, z podstawą co najmniej pięciopodporową z kółkami, z regulacją wysokości siedziska i oparcia oraz pochylenia oparcia, a także z podłokietnikami. Krzesło na stałych nogach kusi, bo wydaje się stabilniejsze, ale utrudnia dopasowanie odległości od biurka i nie spełnia wymagań przepisów. Stała wysokość nie uwzględnia różnic wzrostu, a brak oparcia przeciąża kręgosłup.

Dlaczego tak

Przepisy o profilaktycznych posiłkach i napojach nakazują zapewnić napoje pracownikom wykonującym prace na otwartej przestrzeni przy temperaturze otoczenia poniżej 10 °C lub powyżej 25 °C; zimą napoje mają być gorące, a latem o temperaturze dostosowanej do warunków. Wartość 28 °C kusi, bo również występuje w tych przepisach, ale dotyczy pracy w pomieszczeniach, w których temperatura przekracza 28 °C. Progi 0 °C i 30 °C oraz 14 °C i 22 °C nie wynikają z przepisów.

Dlaczego tak

Doba pracownicza to 24 kolejne godziny, licząc od godziny, w której pracownik rozpoczyna pracę zgodnie z rozkładem, więc doba zaczęta w poniedziałek o 8:00 trwa do wtorku do 8:00. Praca we wtorek od 6:00 do 8:00 jest drugą pracą w tej samej dobie, ponad ośmiogodzinną normę, i stanowi pracę w godzinach nadliczbowych. Odpowiedź o innym dniu kalendarzowym kusi, ale Kodeks pracy liczy czas pracy w dobach pracowniczych, a nie kalendarzowych; pora nocna obejmuje 8 godzin między 21:00 a 7:00, więc nie wyjaśnia całego okresu.

Dlaczego tak

Ocenę ryzyka zaczyna się od zebrania informacji o stanowisku, czyli o wykonywanych czynnościach, narzędziach i pracownikach, potem identyfikuje się zagrożenia, szacuje ryzyko każdego z nich i na tej podstawie ustala działania korygujące i zapobiegawcze, a na koniec informuje pracowników o wynikach. Kolejność zaczynająca się od oszacowania ryzyka kusi, bo szacowanie jest najbardziej charakterystycznym etapem, ale nie można oszacować ryzyka zagrożeń, których jeszcze nie zidentyfikowano. Ustalanie działań przed rozpoznaniem zagrożeń odwraca logikę procesu.

Dlaczego tak

Przy podobnym prądzie we wszystkich biegunach wyraźnie cieplejszy zacisk oznacza większą rezystancję styku, zwykle wskutek poluzowania lub utlenienia połączenia; wydzielana moc I²R nagrzewa połączenie, które z czasem może zwęglić izolację i zapalić otoczenie. Odpowiedź o prawidłowej pracy kusi, bo niewielkie różnice temperatur między biegunami są normalne, ale różnica ponad 50 K jest sygnałem awarii. Większy przekrój przewodu i mniejsze obciążenie obniżałyby temperaturę, a nie ją podnosiły.

Dlaczego tak

Silnik IE4 ma najwyższą z wymienionych sprawność, a przemiennik częstotliwości dopasowuje prędkość pompy do zapotrzebowania; moc pobierana przez pompę maleje w przybliżeniu z trzecią potęgą prędkości, więc oszczędność energii, a pośrednio emisji, jest bardzo duża. Silnik IE3 z obejściem kusi, bo sama klasa sprawności jest wysoka, ale obejście zawraca część cieczy i silnik pracuje stale z pełną mocą. Dławienie zaworem również marnuje energię, a rozruch gwiazda-trójkąt nie reguluje wydajności.

Dlaczego tak

Według PN-EN 60903 rękawice klasy 00 są przeznaczone do pracy przy napięciu przemiennym do 500 V, klasy 0 do 1000 V, a klasy 1 do 7,5 kV. Wartość 1000 V kusi, bo jest granicą niskiego napięcia i dotyczy często używanych rękawic, ale odnosi się do klasy 0, a nie 00. Wartość 7,5 kV jest przypisana klasie 1, a 250 V nie jest granicą żadnej klasy w tej normie.

Dlaczego tak

Środek ochrony zbiorowej działa na źródło zagrożenia lub drogę jego rozprzestrzeniania się i chroni jednocześnie wszystkich przebywających w pomieszczeniu; obudowa dźwiękochłonna lub ekran zmniejsza poziom hałasu docierającego do stanowisk. Nauszniki kuszą, bo skutecznie chronią słuch, ale są środkiem ochrony indywidualnej, stosowanym dopiero wtedy, gdy środki techniczne nie wystarczają. Badania lekarskie są profilaktyką, a skrócenie czasu ekspozycji jest środkiem organizacyjnym.

Dlaczego tak

Zielony kwadratowy znak z piktogramem oka i strumienia wody to znak ratunkowy E011 według PN-EN ISO 7010, wskazujący urządzenie do płukania oczu, niezbędne tam, gdzie może dojść do pryśnięcia elektrolitu. Nakaz ochrony oczu kusi, bo również dotyczy oczu i występuje w akumulatorniach, ale znaki nakazu są niebieskimi kołami z białym piktogramem. Natrysk bezpieczeństwa ma osobny zielony znak z postacią pod prysznicem, a woda pitna nie jest oznaczana znakiem ratunkowym.

Dlaczego tak

Żółto-czarne pasy ukośne nachylone pod kątem około 45° stosuje się do oznakowania przeszkód i miejsc niebezpiecznych, w których można się potknąć, spaść z wysokości lub uderzyć, np. krawędzi podestów, stopni i niskich belek. Strefa dla upoważnionych kusi, bo również wiąże się z ograniczeniem ruchu, ale oznacza się ją znakiem zakazu wstępu, a nie pasami. Drogi ewakuacyjne mają zielone znaki, a sprzęt gaśniczy czerwone znaki kwadratowe.