Test MEC.05 — zestaw 11

Dlaczego tak

Rowek wpustowy kontroluje się pod względem szerokości (pasowanie wpustu), głębokości i symetrii względem osi wałka. Przymiar taśmowy i poziomica nie pozwalają ocenić tych parametrów.

Dlaczego tak

Karta konserwacji dokumentuje stan techniczny i historię obsługi maszyny; informacje o usterkach pozwalają zaplanować naprawy. Dane produkcyjne i handlowe nie należą do dokumentacji konserwacji.

Dlaczego tak

Stałe narażenie na emulsję wymaga trwałych zabezpieczeń: lakierów odpornych chemicznie lub materiałów nierdzewnych. Natłuszczanie jest wypłukiwane przez chłodziwo, a oksydowanie bez oleju daje słabą ochronę.

Dlaczego tak

Wymagania wobec nowych maszyn (projekt, osłony, układy sterowania, instrukcja, deklaracja zgodności i znak CE) wynikają z przepisów wdrażających unijne prawo dotyczące maszyn. Regulamin pracy kusi jako dokument BHP, ale jest wewnątrzzakładowy i nie może ustalać wymagań konstrukcyjnych dla obrabiarek.

Dlaczego tak

Pracodawca ocenia i dokumentuje ryzyko zawodowe dla każdego stanowiska i informuje pracowników o zagrożeniach oraz zasadach ochrony. DTR kusi, bo także zawiera informacje o zagrożeniach, ale pochodzi od producenta i opisuje maszynę, a nie konkretne warunki pracy na stanowisku w danym zakładzie.

Dlaczego tak

CIOP-PIB prowadzi badania, certyfikuje środki ochrony indywidualnej i opracowuje wytyczne dotyczące hałasu, drgań czy substancji chemicznych. UDT kusi, bo również jest instytucją techniczną, ale zajmuje się dozorem urządzeń technicznych (dźwignic, zbiorników), a nie badaniami nad czynnikami środowiska pracy.

Dlaczego tak

Społeczny inspektor pracy kontroluje warunki BHP i wydaje zalecenia usunięcia uchybień, a w razie bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia — zalecenie wstrzymania pracy maszyny lub urządzenia. Mandat kusi jako uprawnienie kontrolne, ale nakładanie grzywien należy do inspektora Państwowej Inspekcji Pracy, a nie społecznego inspektora.

Dlaczego tak

Kodeks pracy pozwala pracownikowi powstrzymać się od pracy, gdy warunki nie odpowiadają przepisom BHP i stwarzają bezpośrednie zagrożenie, a za czas powstrzymania się zachowuje on prawo do wynagrodzenia. Utrata wynagrodzenia kusi, bo pracownik faktycznie nie pracował, ale przepisy chronią go właśnie po to, by nie ryzykował zdrowia z obawy o zarobek.

Dlaczego tak

Kodeks pracy zobowiązuje pracodawcę do nieodpłatnego dostarczenia odzieży roboczej, gdy własna mogłaby ulec zniszczeniu lub silnemu zabrudzeniu, a także do jej prania i naprawy; może przekazać to pracownikowi tylko za ekwiwalentem. Pranie we własnym zakresie bez rekompensaty kusi jako powszechna praktyka, ale jest niezgodne z przepisami.

Dlaczego tak

Za nieprzestrzeganie przepisów BHP Kodeks pracy przewiduje kary porządkowe: upomnienie, naganę, a także karę pieniężną; karę stosuje się po wysłuchaniu pracownika. Stałe obniżenie wynagrodzenia kusi jako dotkliwa sankcja, ale nie jest karą porządkową — zmiana warunków płacy wymaga wypowiedzenia zmieniającego.

Dlaczego tak

Zatwierdzony protokół nie zamyka drogi prawnej: poszkodowany może wystąpić do sądu pracy o ustalenie, że zdarzenie było wypadkiem przy pracy, co ma znaczenie dla świadczeń z ZUS. Odpowiedź, że po zatwierdzeniu nic nie można zrobić, kusi, bo zatwierdzenie wydaje się ostateczne, ale dotyczy ono tylko procedury wewnątrzzakładowej. UDT nie zajmuje się postępowaniem powypadkowym.

Dlaczego tak

Rozpoznanie choroby zawodowej wymaga badań lekarskich i oceny narażenia; współpraca pracownika umożliwia rzetelne orzeczenie, które daje prawo do świadczeń i przeniesienia do innej pracy. Odmowa badań kusi z obawy przed utratą stanowiska, ale uniemożliwia stwierdzenie choroby i uzyskanie ochrony, jaką dają przepisy.

Dlaczego tak

Przy szkodzie wyrządzonej nieumyślnie odszkodowanie nie może przekroczyć trzymiesięcznego wynagrodzenia pracownika; pełną wysokość szkody pokrywa się dopiero przy winie umyślnej. Pełna wartość szkody kusi jako sprawiedliwa wobec drogiej obrabiarki, ale Kodeks pracy chroni pracownika przy działaniu nieumyślnym.

Dlaczego tak

Czynniki niebezpieczne działają nagle i powodują uraz (skaleczenie, oparzenie, wciągnięcie), w odróżnieniu od szkodliwych, które prowadzą do choroby po dłuższym narażeniu, jak hałas czy mgła olejowa. Odpowiedź o czynnikach uciążliwych kusi, bo praca przy tokarce jest męcząca, ale ten typ dotyczy np. monotonii i wymuszonej pozycji.

Dlaczego tak

Łamacz wióra wymusza zwijanie i łamanie wióra na krótkie odcinki, ale działa skutecznie tylko w określonym zakresie posuwu i głębokości skrawania. Usuwanie wiórów ręką w rękawicy kusi jako szybkie, ale grozi wciągnięciem dłoni wraz z wiórem przez obracający się przedmiot.

Dlaczego tak

Wirujący, wystający pręt może się wygiąć pod wpływem siły odśrodkowej i uderzyć osoby w pobliżu, dlatego stosuje się osłonę rurową lub podporę; przy dłuższych prętach — podajnik z prowadzeniem. Zwiększenie prędkości kusi jako sposób na „wyprostowanie”, ale właśnie zwiększa siłę odśrodkową i ryzyko gwałtownego wygięcia.

Dlaczego tak

Woda podana na płonący olej opada pod jego powierzchnię, gwałtownie paruje i rozrzuca płonącą ciecz, rozszerzając pożar. Płonące ciecze (grupa B) gasi się proszkiem, dwutlenkiem węgla lub pianą, a mały zbiornik można przykryć kocem. Gaśnica CO₂ kusi jako niewłaściwa ze względu na zimny strumień, ale jest odpowiednia do cieczy palnych.

Dlaczego tak

Podest wyrównuje różnice wzrostu tak, by elementy sterownicze i strefa pracy były w zasięgu bez nadmiernego pochylania i wyciągania rąk; musi być stabilny, z powierzchnią antypoślizgową, odporną na olej i wióry. Podest na kółkach bez blokady kusi jako wygodny do sprzątania, ale może się przesunąć i spowodować upadek.

Dlaczego tak

Przy obrabiarkach z obracającymi się narzędziami lub przedmiotami rękawice są zabronione, bo mogą zostać pochwycone i wciągnąć dłoń. Rękawic używa się przy pracach, w których nie ma takiego ryzyka, np. przy przenoszeniu ostrych przedmiotów po zatrzymaniu maszyny. Okulary kuszą jako zbędne przy wierceniu, ale chronią przed wiórami i są obowiązkowe.

Dlaczego tak

W napadzie drgawek chroni się głowę (np. podkładając miękką odzież) i usuwa twarde przedmioty z otoczenia, nie krępując ruchów; po ataku układa się poszkodowanego w pozycji bocznej, bo może być senny. Wkładanie przedmiotu między zęby kusi jako ochrona języka, ale grozi uszkodzeniem zębów, ust i palców ratownika oraz zadławieniem.

Dlaczego tak

Jasnoczerwona krew wypływająca pulsacyjnie, zgodnie z rytmem serca, wskazuje na uszkodzenie tętnicy i szybką utratę krwi; konieczny jest silny bezpośredni ucisk i opatrunek uciskowy, a przy nieskuteczności — opaska uciskowa. Krwawienie żylne kusi, bo również jest obfite, ale krew jest ciemniejsza i wypływa równomiernie.

Dlaczego tak

Bieganie podsyca płomienie, dlatego poszkodowanego się zatrzymuje, kładzie i gasi kocem (od głowy w kierunku nóg) lub przez przetaczanie, a potem chłodzi oparzenia. Gaśnica proszkowa kusi jako szybki środek gaśniczy, ale skierowana w twarz grozi uduszeniem i podrażnieniem dróg oddechowych.

Dlaczego tak

Odchylenie głowy zapobiega opadaniu języka na tylną ścianę gardła, a ułożenie ust ku dołowi pozwala wypłynąć wymiocinom lub krwi bez zachłyśnięcia; zgięta górna noga stabilizuje pozycję. Pominięcie kontroli oddechu kusi, bo pozycja jest „bezpieczna”, ale oddech trzeba sprawdzać regularnie.

Dlaczego tak

Polecenie skierowane do konkretnej osoby („Pan w niebieskiej kurtce, proszę zadzwonić pod 112 i przynieść AED”) zapobiega zjawisku rozproszenia odpowiedzialności, gdy każdy zakłada, że zadzwonił ktoś inny. Ogólne wołanie kusi jako szybsze, ale często nikt nie podejmuje działania.

Dlaczego tak

Pozycja siedząca z pochyleniem do przodu i oparciem rąk ułatwia pracę dodatkowych mięśni oddechowych; pomaga się w przyjęciu własnego leku poszkodowanego i obserwuje go. Pozycja leżąca kusi jako „odpoczynek”, ale utrudnia oddychanie osobie z dusznością.

Dlaczego tak

Takie umieszczenie elektrod sprawia, że prąd defibrylacji przechodzi przez mięsień serca; rysunki na elektrodach pokazują właściwe położenie, a uciskanie przerywa się tylko na czas analizy i wyładowania. Umieszczenie obu elektrod na plecach kusi, bo stosuje się czasem układ przód–tył, ale wtedy jedna elektroda jest na klatce piersiowej, a druga na plecach.

Dlaczego tak

Kreskowanie wykonuje się cienkimi liniami, najczęściej pod kątem 45° do osi lub zarysu, z jednakowym odstępem i kierunkiem dla wszystkich pól przekroju tej samej części; sąsiednie części kreskuje się w przeciwnych kierunkach lub z innym odstępem. Linia falista kusi, bo także pojawia się w przekrojach, ale oznacza granicę przekroju cząstkowego.

Dlaczego tak

Wymiar dolny to 80 − 0,05 = 79,95 mm, a górny 80 + 0,10 = 80,10 mm; tolerancja to ich różnica: 80,10 − 79,95 = 0,15 mm. Odpowiedź 79,95 mm i 0,05 mm kusi, bo zawiera poprawny wymiar dolny, ale jako tolerancję podaje tylko odchyłkę dolną zamiast całej szerokości pola.

Dlaczego tak

Pole tolerancji wałka s leży wyraźnie powyżej linii zerowej, więc wałek jest zawsze większy od otworu H i powstaje wcisk; takie połączenie przenosi obciążenie tarciem i nie wymaga dodatkowego zabezpieczenia przed obrotem przy umiarkowanych momentach. Pasowanie luźne kusi, bo zapis ma postać typową dla zasady stałego otworu, ale o charakterze decyduje litera pola wałka.

Dlaczego tak

Podstawowy symbol (znak pierwiastka) dopuszcza dowolną metodę wykonania; kreska zamykająca trójkąt oznacza wymaganie usunięcia materiału, a okrąg wpisany w symbol — zakaz usuwania materiału (powierzchnia pozostaje np. po odlewaniu lub walcowaniu). Dowolna metoda kusi, bo dotyczy podobnego znaku, ale bez kreski i okręgu.

Dlaczego tak

Polecenie kreskowania automatycznie wykrywa zamknięty obwiedniowy kontur i wypełnia go wybranym wzorem z ustawionym kątem i odstępem; jeśli kontur nie jest zamknięty, program zgłosi błąd. Szyk prostokątny kusi, bo także powiela linie, ale tworzy kopie obiektów w rzędach i kolumnach, nie dopasowując ich do konturu.

Dlaczego tak

Karta narzędziowa pozwala operatorowi przygotować i założyć narzędzia zgodnie z programem: właściwa pozycja w głowicy lub magazynie i numer korektora zapobiegają kolizjom i błędom wymiarowym. Dziennik konserwacji kusi, bo również prowadzi się go przy obrabiarce, ale dokumentuje obsługę maszyny, a nie oprzyrządowanie programu.

Dlaczego tak

Zaciski blokują stół podczas obróbki w kierunku, w którym nie ma posuwu, zwiększając sztywność; uruchomienie posuwu przy zaciśniętym stole wymusza ruch przeciw dużemu oporowi, co może uszkodzić śrubę, nakrętkę lub sprzęgło przeciążeniowe. Odpowiedź o transporcie kusi, bo blokady transportowe istnieją, ale są to inne elementy, usuwane przy instalacji.

Dlaczego tak

Podzielnica ma przekładnię ślimakową (najczęściej o przełożeniu 40:1) i tarczę z otworami, które pozwalają obracać przedmiot o dokładne części obrotu; stosuje się ją do frezowania wielokątów, rowków i kół zębatych. Mocowanie noży kusi, bo podzielnica także „mocuje”, ale przedmiot obrabiany, a nie narzędzie.

Dlaczego tak

Przy nacinaniu gwintu suport musi przesunąć się dokładnie o skok gwintu na każdy obrót wrzeciona; zapewnia to śruba pociągowa z nakrętką dzieloną. Wałek pociągowy napędza zwykłe posuwy, oszczędzając śrubę przed zużyciem. Zwykłe posuwy wzdłużne kuszą, bo śruba też porusza suport wzdłużnie, ale jej użycie do toczenia walców przyspieszyłoby utratę dokładności.

Dlaczego tak

Prefiks EN AW oznacza aluminium i jego stopy do przeróbki plastycznej (wyroby walcowane, wyciskane), a pierwsza cyfra numeru 6 — serię stopów z magnezem i krzemem, dobrze obrabialnych i umacnianych wydzieleniowo. Stal stopowa kusi, bo oznaczenie zawiera liczbę jak gatunki stali, ale stale oznacza się inaczej, np. 42CrMo4.

Dlaczego tak

Austenit silnie umacnia się pod wpływem odkształcenia, więc powierzchnia po przejściu tępego ostrza staje się twarda; do tego mała przewodność cieplna kumuluje ciepło w ostrzu. Dlatego stosuje się ostre krawędzie, stałą głębokość skrawania i obfite chłodzenie. Kruchość i wiór odpryskowy kuszą, ale są cechą żeliwa szarego.

Dlaczego tak

Uszczelnienie musi być odporne na olej przekładniowy i temperaturę pracy oraz mieć grubość nienaruszającą luzów (np. łożysk w pokrywie); dlatego stosuje się materiał lub masę wskazane w dokumentacji. Smar grafitowy kusi jako „uszczelniający”, ale wypłukuje go olej i nie zapewni trwałej szczelności połączenia.

Dlaczego tak

Koncentrat emulsji zawiera inhibitory korozji; gdy jego udział spada (np. po dolewaniu samej wody), ochrona słabnie i mokre części szybko rdzewieją. Stężenie kontroluje się refraktometrem. Zbyt wysokie stężenie kusi jako możliwa nieprawidłowość, ale powoduje raczej podrażnienia skóry i pienienie, a nie korozję.

Dlaczego tak

Ochrona międzyoperacyjna ma działać krótko i nie przeszkadzać w dalszej obróbce, dlatego stosuje się cienkie warstwy olejów lub preparatów antykorozyjnych. Cynkowanie i malowanie kuszą jako trwalsze, ale nakładałyby powłokę, którą trzeba by usuwać, i są nieopłacalne dla przedmiotu przed obróbką wykańczającą.