Test MEC.08 — zestaw 31

Dlaczego tak

Wyposażenie obiektów w gaśnice — ich liczbę (np. 2 kg środka gaśniczego na każde 100 m² strefy pożarowej) i rozmieszczenie, tak aby odległość dojścia do najbliższej gaśnicy nie przekraczała 30 m — określa rozporządzenie MSWiA w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów. Ogólne przepisy BHP kuszą, bo dotyczą pomieszczeń pracy, ale w sprawie sprzętu gaśniczego odsyłają do przepisów przeciwpożarowych. Przepisy o maszynach i o ochronie środowiska nie regulują wyposażenia w gaśnice.

Dlaczego tak

Rozporządzenie w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków wymaga, aby instrukcja bezpieczeństwa pożarowego była poddawana okresowej analizie co najmniej raz na 2 lata, a ponadto aktualizowana po zmianie sposobu użytkowania obiektu lub procesu technologicznego wpływającej na warunki ochrony przeciwpożarowej. Odpowiedź „raz w roku” kusi, bo z rocznym cyklem kojarzą się przeglądy gaśnic, ale to odrębny obowiązek. Ograniczenie aktualizacji do przebudowy jest błędne, bo instrukcja musi nadążać także za zmianami technologii.

Dlaczego tak

Ustawa wypadkowa definiuje śmiertelny wypadek przy pracy jako wypadek, w wyniku którego nastąpiła śmierć w okresie nieprzekraczającym 6 miesięcy od dnia wypadku. Zgon po czterech miesiącach mieści się w tym terminie, więc nie ma znaczenia, że poszkodowany nie zmarł na miejscu. Kwalifikacja jako ciężki kusi, bo do chwili zgonu był to wypadek z ciężkim uszkodzeniem ciała, ale śmierć w tym okresie zmienia kwalifikację. Wypadek zbiorowy to zdarzenie z co najmniej dwoma poszkodowanymi.

Dlaczego tak

Zgodnie z Kodeksem pracy pracodawca zatrudniający więcej niż 250 pracowników powołuje komisję bezpieczeństwa i higieny pracy, w której w równej liczbie zasiadają przedstawiciele pracodawcy (w tym pracownik służby BHP i lekarz) oraz przedstawiciele pracowników (w tym społeczny inspektor pracy). Służba BHP kusi, bo również doradza pracodawcy, ale jest jego wewnętrzną komórką, a nie wspólnym zespołem z udziałem załogi. Społeczna inspekcja pracy działa wyłącznie w imieniu pracowników, a zespół powypadkowy powołuje się do konkretnego wypadku.

Dlaczego tak

Służba BHP pełni wobec pracodawcy funkcje doradcze i kontrolne: kontroluje warunki pracy, uczestniczy w pracach zespołu powypadkowego, doradza i prowadzi szkolenia. Kary porządkowe może natomiast stosować wyłącznie pracodawca, po uprzednim wysłuchaniu pracownika. Pracownik służby BHP może jedynie wystąpić do pracodawcy z wnioskiem o wyciągnięcie konsekwencji albo, przy bezpośrednim zagrożeniu, wstrzymać pracę maszyny — i to bywa mylone z prawem do karania.

Dlaczego tak

Kodeks pracy uzależnia sposób zapewnienia zadań służby BHP od liczby pracowników: powyżej 100 pracowników pracodawca tworzy służbę BHP, do 100 może powierzyć te zadania pracownikowi zatrudnionemu przy innej pracy, a do 10 (lub do 20 przy niskiej kategorii ryzyka) może je wykonywać sam po odpowiednim szkoleniu. Przy 140 zatrudnionych zachodzi więc pierwszy przypadek. Powierzenie zadań pracownikowi przy innej pracy kusi, bo jest tańsze, ale dotyczy tylko zakładów do 100 osób. Społeczna inspekcja pracy nie zastępuje służby BHP.

Dlaczego tak

Kodeks pracy pozwala pracownikowi powstrzymać się od pracy, gdy warunki nie odpowiadają przepisom BHP i stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla jego zdrowia lub życia, pod warunkiem niezwłocznego zawiadomienia przełożonego. Za czas powstrzymania się od pracy pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia, bo przyczyna leży po stronie pracodawcy. Odpowiedź z 60 % kusi, bo kojarzy się z wynagrodzeniem przestojowym, ale ten przepis nie ma tu zastosowania. Pracownik nie ma też obowiązku odpracowania tego czasu.

Dlaczego tak

Kodeks pracy wprowadza dwa terminy, które muszą być spełnione łącznie: kary porządkowej nie można zastosować po upływie 2 tygodni od powzięcia wiadomości o naruszeniu ani po upływie 3 miesięcy od dopuszczenia się naruszenia. Trzymiesięczny termin minął 10 kwietnia, więc ukaranie jest niemożliwe żadną karą. Odpowiedź z 4 maja kusi, bo poprawnie liczy dwa tygodnie, ale pomija drugi, nieprzekraczalny termin liczony od dnia naruszenia.

Dlaczego tak

Kodeks pracy przyznaje pracownikowi, który uległ wypadkowi przy pracy, odszkodowanie od zakładu pracy za utratę lub uszkodzenie przedmiotów osobistego użytku oraz przedmiotów niezbędnych do pracy, z wyjątkiem pojazdów samochodowych i wartości pieniężnych. Jednorazowe odszkodowanie z ZUS kusi, ale przysługuje ono za uszczerbek na zdrowiu, a nie za rzeczy. Ograniczenie do narzędzi pracy jest błędne, bo przepis wprost obejmuje przedmioty osobistego użytku, takie jak okulary czy zegarek.

Dlaczego tak

Pracodawca ma obowiązek przenieść pracownika, u którego stwierdzono chorobę zawodową, do innej pracy niewywołującej skutków szkodliwych, jeżeli wymaga tego orzeczenie lekarskie. Jeśli przeniesienie powoduje obniżenie wynagrodzenia, Kodeks pracy przyznaje dodatek wyrównawczy przez okres nieprzekraczający 6 miesięcy. Wariant „do emerytury” kusi, bo choroba zawodowa jest trwała, ale dłuższe wsparcie zapewniają świadczenia z ubezpieczenia wypadkowego, np. renta, a nie dodatek od pracodawcy.

Dlaczego tak

Nieprzestrzeganie przepisów BHP przez osobę odpowiedzialną za ich stan jest w Kodeksie pracy wykroczeniem przeciwko prawom pracownika, zagrożonym grzywną, którą inspektor pracy może nałożyć w drodze mandatu. Odpowiedzialność porządkowa kusi, bo też wynika z Kodeksu pracy, ale karę porządkową nakłada pracodawca na pracownika, a nie inspektor. Odpowiedzialność za przestępstwo (np. narażenie pracownika na bezpośrednie niebezpieczeństwo) orzeka sąd, a nie inspektor mandatem.

Dlaczego tak

Mikroklimat (temperatura, wilgotność, ruch powietrza) należy do czynników fizycznych, podobnie jak hałas, drgania i promieniowanie. Obciążenie statyczne kusi, bo wiąże się z wysiłkiem fizycznym, ale w klasyfikacji czynników szkodliwych obciążenie fizyczne i nerwowo-psychiczne tworzą grupę czynników psychofizycznych. Bakterie i grzyby rozwijające się w emulsji to czynniki biologiczne, mimo że sama emulsja jest substancją chemiczną, a hałas ultradźwiękowy jest czynnikiem fizycznym.

Dlaczego tak

Cynk wrze w temperaturze ok. 907 °C, więc w łuku powłoka odparowuje i utlenia się, tworząc dym tlenku cynku; jego wdychanie powoduje gorączkę metaliczną — dreszcze, gorączkę i bóle mięśni kilka godzin po pracy. Chrom sześciowartościowy kusi, bo jest typowym zagrożeniem przy spawaniu, ale pochodzi ze stali nierdzewnych, a nie z cynku. Fosgen powstaje z rozkładu par rozpuszczalników chlorowanych pod wpływem promieniowania łuku, a powłoka cynkowa nie zawiera azbestu.

Dlaczego tak

Ozon powstaje, gdy promieniowanie nadfioletowe łuku rozbija cząsteczki tlenu w otaczającym powietrzu; najwięcej tworzy się go przy spawaniu w osłonie argonu, zwłaszcza aluminium, gdzie łuk jest jasny, a dymu pochłaniającego UV jest mało. Mycie w rozpuszczalniku kusi, bo także zanieczyszcza powietrze, ale emituje pary rozpuszczalnika, a nie ozon. Szlifowanie na mokro i cięcie piłą są źródłem mgły cieczy i hałasu, nie promieniowania UV.

Dlaczego tak

Olej mineralny długo przylegający do skóry przez przesiąkniętą odzież czopuje ujścia mieszków włosowych, co prowadzi do czarnych zaskórników i krost, najczęściej na przedramionach i udach — jest to trądzik olejowy. Wyprysk alergiczny kusi, bo także jest zawodową chorobą skóry, ale wiąże się z uczuleniem na konkretny alergen, a nie z mechanicznym zatkaniem mieszków olejem. Oleje obróbkowe nie są żrące, więc nie powodują oparzeń chemicznych z martwicą.

Dlaczego tak

Długi wiór wstęgowy ma ostre krawędzie i obraca się razem z przedmiotem, więc może pociąć dłoń lub wciągnąć rękę; usuwa się go dopiero po zatrzymaniu wrzeciona, używając haka do wiórów, a zapobiegawczo dobiera się łamacz wióra i parametry skrawania. Rękawica kusi, bo chroni przed skaleczeniem, ale przy obracających się częściach to ona zostaje pochwycona i wciąga rękę. Sprężone powietrze rozrzuca wióry i odpryski w stronę twarzy operatora i innych osób.

Dlaczego tak

Wieloletnie wdychanie pyłu zawierającego krystaliczną krzemionkę, np. z masy formierskiej na odlewach, prowadzi do pylicy płuc: rozwija się powoli, daje narastającą duszność wysiłkową, kaszel i charakterystyczne drobnoguzkowe zmiany w obrazie radiologicznym. Astma zawodowa kusi, bo też objawia się dusznością, ale ma charakter napadowy, ze świszczącym oddechem po kontakcie z alergenem, bez zmian guzkowych w płucach. Gorączka metaliczna to ostry, przemijający stan po wdychaniu dymów metali.

Dlaczego tak

Przyrządy pomiarowe są delikatne: uderzenie lub zarysowanie przez pilnik, młotek czy wióry niszczy powierzchnie pomiarowe i powoduje błędy, dlatego na stanowisku odkłada się je osobno, na miękkiej podkładce lub w futerale. Przechowywanie z pilnikami kusi, bo skraca drogę po narzędzie, ale pilniki rysują szczęki suwmiarki. Na imadle przyrząd spadnie lub zostanie zgnieciony, a twardy blat obok narzędzi udarowych naraża go na wstrząsy i zabrudzenie.

Dlaczego tak

Palące się drewno i karton to pożar grupy A, w którym materiał żarzy się w głębi i łatwo zapala się ponownie; skuteczne są środki chłodzące lub tworzące warstwę izolującą — woda, piana, proszek ABC. Dwutlenek węgla tylko chwilowo wypiera tlen, szybko się rozprasza i nie schładza żaru, dlatego gaśnice śniegowe są przeznaczone do pożarów grup B i C oraz urządzeń elektrycznych. Proszek ABC kusi jako „uniwersalny”, ale właśnie on — w odróżnieniu od CO₂ — gasi także pożary grupy A.

Dlaczego tak

Przepisy o minimalnych wymaganiach dotyczących sygnalizacji bezpieczeństwa stanowią, że sygnał przerywany stosuje się do wskazania wyższego stopnia zagrożenia lub większej pilności wymaganego działania niż sygnał ciągły; analogicznie sygnał dźwiękowy o zmiennej częstotliwości oznacza większe zagrożenie niż o stałej. Odpowiedź o „zwróceniu uwagi” kusi, bo miganie kojarzy się z łagodnym ostrzeżeniem, ale jest odwrotnie. Koniec zagrożenia czy stan czuwania nie są sygnalizowane światłem przerywanym.

Dlaczego tak

Ciecze łatwo zapalne trzyma się na stanowisku w ilości niezbędnej na jedną zmianę, w zamkniętych, niepalnych pojemnikach, z dala od źródeł zapłonu, a zapas — w wydzielonym, wentylowanym miejscu. Szczelny kanister pod stołem kusi, bo pojemnik jest zamknięty, ale tygodniowy zapas na stanowisku zwiększa obciążenie ogniowe i skutki ewentualnego pożaru. Otwarta wanna stale paruje, tworząc mieszaninę wybuchową, a iskry ze szlifowania mogą zapalić rozpuszczalnik na regale obok.

Dlaczego tak

Środki ochrony zbiorowej chronią jednocześnie wszystkie osoby w strefie zagrożenia i są związane z maszyną lub pomieszczeniem: osłony, odciągi, ekrany, wentylacja, bariery. Zestaw z osłoną ściernicy i wentylacją ogólną kusi, bo dwa jego elementy są zbiorowe, ale przyłbica spawalnicza jest środkiem ochrony indywidualnej noszonym przez spawacza. Podobnie fartuch i półmaska chronią tylko osobę, która je nosi, a pierwszy zestaw składa się wyłącznie ze środków indywidualnych.

Dlaczego tak

Wkładkę piankową zwija się w cienki wałek, a odciągnięcie małżowiny w górę i do tyłu prostuje kanał słuchowy; wkładkę wsuwa się głęboko i przytrzymuje kilkadziesiąt sekund, aż rozpręży się i uszczelni kanał. Płytkie włożenie bez zgniatania kusi, bo jest wygodniejsze, ale wkładka nie uszczelnia wtedy kanału i tłumienie spada wielokrotnie. Zwilżanie pogarsza jej rozprężanie i higienę, a ochrona jednego ucha nie chroni słuchu przed hałasem docierającym drugim uchem.

Dlaczego tak

Gniotący, piekący ból zamostkowy trwający ponad kilkanaście minut, promieniujący do lewej ręki, barku lub żuchwy, z bladością, potami i lękiem, to typowy obraz ostrego zespołu wieńcowego, czyli zawału serca. Udar mózgu kusi, bo również jest nagłym stanem naczyniowym, ale objawia się niedowładem połowy ciała, opadnięciem kącika ust i zaburzeniami mowy, a nie bólem w klatce. Hipoglikemia daje poty i drżenie, lecz bez bólu zamostkowego, a napad padaczkowy przebiega z drgawkami i utratą przytomności.

Dlaczego tak

Krew tętnicza jest dobrze utlenowana, więc jasnoczerwona, a ponieważ płynie pod wysokim ciśnieniem wytwarzanym przez serce, wypływa pulsującym strumieniem w rytmie skurczów. Krwotok żylny kusi, bo także bywa obfity, ale krew żylna jest ciemnoczerwona i wypływa równomiernie, bez pulsowania. Krwawienie włośniczkowe to powolne sączenie z powierzchni rany, a krwotok wewnętrzny nie daje widocznego wypływu krwi na zewnątrz.

Dlaczego tak

Kodeks pracy nakazuje zabezpieczyć miejsce wypadku w sposób wykluczający dopuszczenie osób niepowołanych, uruchamianie bez potrzeby maszyn i urządzeń, które spowodowały wypadek, oraz zmianę ich położenia i stanu. Tylko tak zespół powypadkowy może rzetelnie ustalić przyczyny. Naprawa osłony kusi, bo wydaje się działaniem na rzecz bezpieczeństwa, ale niszczy ślady stanu maszyny w chwili wypadku. Zdjęcia nie zastąpią oględzin, więc przywracanie stanu sprzed zdarzenia też jest niedopuszczalne.

Dlaczego tak

Przytomnego poszkodowanego z dusznością, np. po urazie klatki piersiowej, sadza się w pozycji półsiedzącej z podpartymi plecami, bo ułatwia ona pracę przepony i dodatkowych mięśni oddechowych. Pozycja boczna bezpieczna kusi, ale jest przeznaczona dla nieprzytomnych, prawidłowo oddychających poszkodowanych, aby chronić drogi oddechowe. Uniesienie nóg na leżąco przesuwa krew i narządy jamy brzusznej ku klatce piersiowej i nasila duszność, a pozycja na brzuchu utrudnia oddychanie.

Dlaczego tak

Ustawa o ochronie przeciwpożarowej zobowiązuje każdego, kto zauważy pożar, do niezwłocznego zaalarmowania osób w strefie zagrożenia i jednostki ochrony przeciwpożarowej; dopiero potem, jeśli nie zagraża to jego bezpieczeństwu, podejmuje się gaszenie podręcznym sprzętem. Gaszenie na początku kusi, bo mały pożar wydaje się łatwy do opanowania, ale każda minuta zwłoki w alarmowaniu działa na korzyść ognia. Pośrednictwo kierownika lub wzywanie straży po ewakuacji niepotrzebnie opóźnia przyjazd jednostki.

Dlaczego tak

Ciała obcego wbitego w gałkę oczną nie wolno usuwać na miejscu, bo można pogłębić uraz rogówki; oko osłania się jałowym opatrunkiem, najlepiej zakrywając oboje oczu, aby ograniczyć ruchy gałek, i kieruje poszkodowanego do okulisty. Usunięcie rożkiem chusteczki kusi, bo jest dopuszczalne przy ciele obcym luźno leżącym w worku spojówkowym, ale nie przy wbitym opiłku. Magnes i silny strumień wody mogą przesunąć opiłek i rozedrzeć rogówkę.

Dlaczego tak

Komunikat „wyładowanie niezalecane” oznacza tylko, że rytm nie nadaje się do defibrylacji (np. asystolia), a nie że krążenie powróciło, dlatego zgodnie z wytycznymi ERC należy natychmiast wznowić uciskanie klatki piersiowej i oddechy w stosunku 30:2. Elektrody pozostają na klatce, bo AED co 2 minuty ponownie przeanalizuje rytm. Badanie tętna kusi, ale przerywa uciskanie, a ratownicy nieprofesjonalni nie oceniają krążenia po tętnie. Pozycja boczna dotyczy tylko osoby oddychającej prawidłowo.

Dlaczego tak

Tekst odpowiada na pytanie „kiedy sprawdzać poziom oleju”: na równym podłożu i po co najmniej pięciu minutach od wyłączenia, żeby olej spłynął do miski („sump”) i wskazanie było wiarygodne. Ostrzeżenie przed nierównym podłożem kusi, bo zwrot „level surface” występuje w tekście, ale jest tylko jednym z warunków pomiaru, a nie zakazem uruchamiania. Tekst nie mówi o wymianie ani o uzupełnianiu oleju, a „five minutes” dotyczy czasu po wyłączeniu, nie częstotliwości wymiany.

Dlaczego tak

Pierwsze zdanie obejmuje gwarancją wady produkcyjne („manufacturing defects”) przez 24 miesiące, a drugie wyłącza szkody spowodowane przeciążeniem, niewłaściwym smarowaniem i naprawami przez osoby nieupoważnione („unauthorised persons”). Naprawa w nieautoryzowanym warsztacie mieści się dokładnie w tym wyłączeniu. Wada odlewu po 23 miesiącach kusi, bo termin jest bliski granicy, ale nadal mieści się w 24 miesiącach i jest wadą produkcyjną, podobnie jak wada materiału czy błąd montażu fabrycznego.

Dlaczego tak

„Otherwise” znaczy „w przeciwnym razie” i wiąże polecenie z konsekwencją jego niewykonania: jeśli osłona przeciwiskrowa nie będzie ustawiona blisko ściernicy, iskry i odłamki mogą polecieć w stronę operatora. Przeciwstawienie kusi, bo „otherwise” bywa mylone z „however”, ale drugie zdanie nie podważa pierwszego, tylko je uzasadnia. Przykład wprowadzałoby „for example”, a warunek — „if” lub „unless”.

Dlaczego tak

Kolejność trzeba odtworzyć ze spójników czasowych, a nie z kolejności zdań: „before you tighten the bolts” umieszcza sprawdzenie podkładek („shims”) przed dokręceniem, a „after you have tightened” — kontrolę współosiowości po dokręceniu. Wariant zaczynający się od dokręcenia kusi, bo tak brzmi początek tekstu, ale zdanie z „before” opisuje czynność wcześniejszą. Kontrola współosiowości przed dokręceniem nie wystarcza, bo dokręcanie śrub może przesunąć silnik.

Dlaczego tak

Wyrażenie „work loose” jest typowym określeniem stopniowego luzowania się śruby lub nakrętki, a „because of” łączy się z rzeczownikiem („the vibration”). Wariant z „loosed itself” kusi, bo przypomina polskie „poluzowała się”, ale czasownik „loose” w tym znaczeniu nie występuje, a „by cause of” to błędne wyrażenie. „Loosing” myli się z „losing”, a po „because” bez „of” musiałoby wystąpić zdanie z podmiotem i orzeczeniem; trzecia wersja odwraca sens zdarzenia.

Dlaczego tak

Instrukcję formułuje się w trybie rozkazującym, zaczynając od czasownika („Centre-punch…”), a kolejność czynności wyraża „before you start drilling”. Wariant „Drill the hole position before you centre-punch it” kusi, bo zawiera te same słowa i poprawną gramatykę, ale odwraca kolejność: punktowanie ma ustalić położenie wiertła, więc musi być pierwsze. Zdanie z „you centre-punching” nie ma orzeczenia, a ostatnia wersja mówi o punktowaniu wiertła, a nie otworu.

Dlaczego tak

Wszystkie wypowiedzi mają to samo stanowisko i te same fakty, a różnią się spójnikiem, który decyduje o logice: „because” wprowadza przyczynę, więc drgania i luzowanie się zwykłych nakrętek uzasadniają wybór nakrętek samozabezpieczających. „Although” kusi, bo także łączy dwa zdania, ale oznacza „chociaż”, czyli przeciwstawienie, które podważa propozycję. „So” przedstawia drgania jako skutek propozycji, a „unless” uzależnia ją od braku drgań, co odwraca sens.

Dlaczego tak

W brytyjskiej korespondencji formalnej zakończenie zależy od powitania: gdy nie znamy nazwiska adresata i piszemy „Dear Sir or Madam”, kończymy „Yours faithfully”, a gdy zwracamy się po nazwisku, np. „Dear Mr Smith”, piszemy „Yours sincerely”. „Yours sincerely” kusi, bo również jest formalne i bardzo popularne, ale nie pasuje do bezimiennego powitania. „Best wishes” i „See you soon” należą do stylu nieformalnego i nie pasują do pisma reklamacyjnego.

Dlaczego tak

Styl formalny cechują konstrukcje grzecznościowe („We would be grateful if…”), strona bierna („could be delivered”) i pełne formy zamiast skrótów, takich jak „ASAP”. Wersja z „Please” kusi, bo zawiera słowo grzecznościowe, ale „real quick” i „badly” to potoczne wyrażenia nieodpowiednie w korespondencji handlowej. Pozostałe zdania są wprawdzie jasne, lecz brzmią jak ponaglenie lub groźba, co w pierwszej wiadomości do dostawcy jest niestosowne.

Dlaczego tak

Odbierając telefon służbowy, przedstawia się kolejno: powitanie, nazwę firmy lub działu, swoje imię („Adam speaking”) i pytanie o cel rozmowy („How can I help you?”). Wariant „here is speaking Adam” kusi, bo zawiera wszystkie elementy, ale jest dosłownym tłumaczeniem z polskiego i niepoprawnym gramatycznie szykiem. Pytanie „what do you want” oraz uwaga o braku czasu są niegrzeczne i nie nadają się do rozmowy z klientem.